ثبات ۱۸ هفتهای نرخ بینبانکی؛ پیام آرام بانک مرکزی در میانه تلاطم ارزی
بر اساس گزارش های بازار، نرخ سود بین بانکی از ۱۸ مهر تا هفته منتهی به ۱۷ مهر اعمال می شود بهمن امسال برای هجدهمین سال متوالی بدون تغییر در ۲۴ درصد باقی مانده است. ثبات رکوردشکنی در یکی از حساس ترین متغیرهای سیاست پولی که نمی توان آن را تصادفی یا صرفاً ناشی از شرایط کوتاه مدت دانست.
در همین حال، قبل از ورود به کانال ۲۴ درصد، نرخ سود بین بانکی تنها در محدوده بسیار محدودی از ۲۳.۹۵ درصد تا ۲۳.۹۹ درصد نوسان داشت. رفتاری که پس از آن نشانه های روشنی از انتخاب سیاست گذار پولی راه تثبیت را نشان داد.
در عمل، نرخ بهره بین بانکی معیاری برای سیاست پولی است. شاخصی که برداشت بانک مرکزی از وضعیت نقدینگی، تورم و ریسک های پیش رو را نشان می دهد. اگر این نرخ تقریباً برای چهار ماه بدون تغییر باقی بماند، پیام روشن است: سیاستمداران از تعادل فعلی بازار پول راضی هستند و ترجیح می دهند به جای مداخلات نوسان، مسیر «مدیریت و صبر» را در پیش بگیرند. این رویکرد معمولاً در شرایطی استفاده میشود که تغییرات ناگهانی در نرخهای بهره میتواند موجهایی از هیجان را در بازارهای دیگر ایجاد کند.
از منظر شبکه بانکی تثبیت نرخ سود بین بانکی در سطح ۲۴ درصد به معنای قابل پیش بینی بودن هزینه های تامین مالی کوتاه مدت بانک ها است. این ثبات رفتار بانک ها را در بازار سپرده و تسهیلات منطقی تر می کند و از بروز رقابت ناسالم برای جذب منابع جلوگیری می کند. به عبارت دیگر، بانک مرکزی با کنترل این نرخ سود، سعی کرده شرایط رقابتی بانک ها را تا حد امکان روان و قابل مدیریت نگه دارد.
اما اهمیت این تصمیم زمانی آشکارتر می شود که آن را با تحولات هفته های اخیر در بازار ارز و طلا مقایسه کنیم. بازارهایی که رشد و نوسان قیمت قابل توجهی را تجربه کردند، عمدتاً تحت تأثیر انتظارات تورمی، جو روانی و شوک های خبری. در چنین فضایی، انتظار اینکه ابزار نرخ بهره خود بتواند روند قیمت ارز را تغییر دهد، غیرواقعی است.
اما تثبیت نرخ سود بین بانکی در کانال ۲۴ درصدی را باید تلاشی برای مهار تبعات ثانویه این نوسانات دانست. سیاستگذار پولی با حفظ این نرخ به دنبال افزایش هزینه برداشت وجه نقد از شبکه بانکی و ورود آن به بازارهای پر ریسک و جلوگیری از تشدید رفتارهای سفته بازی است. به بیان ساده تر، این سیاست نه وعده ای برای کنترل فوری قیمت ارز است و نه واکنشی احساسی به نوسانات اخیر. بلکه یک سیگنال هشدار به فعالان بازار می فرستد مبنی بر اینکه مسیر سیاست پولی تغییر نکرده و هزینه های ریسک همچنان بالاست.
در مجموع، ثبات ۱۸ هفته ای نرخ سود بین بانکی در ۲۴ درصد را می توان نشانه ای از تلاش بانک مرکزی برای حفظ لنگر انتظارات در شرایطی که بازار دارایی ها دچار آشفتگی است، دانست. پیامی آرام اما قابل توجه که اگرچه به ظاهر ساکت است، اما هشداری روشن به کارشناسان اقتصادی و پولی درباره ادامه سیاست های پولی و هزینه های فعالیت های سفته بازی در ماه های آینده می دهد.
