چهار دهه حضور رسول صدرعاملی در سینمای ایران :: افق میهن
ملودرام یکی از ژانرهای مورد علاقه سینماگران ایرانی است که تعدادی از بهترین فیلم های تاریخ سینمای ایران را در خود جای داده است. یکی از کارگردانان موفق در این ژانر رسول صدر عاملی است که در طول چهار دهه آثار درخشان و ماندگاری در این زمینه ساخته و روی پرده نقره ای اکران کرده و فیلم «قایق در تهران» را به جشنواره چهل و چهارم ارائه کرده است.
به گزارش افق میهن به نقل از ایرنا، «خونبراش» امیر قویدل که بر اساس داستانی واقعی ساخته شد، اولین تجربه سینمایی صدر عاملی به عنوان تهیه کننده است که اکران عمومی موفقی داشت و بارها از شبکه های مختلف سیما پخش شد. با شروع جنگ هشت ساله، صدر عاملی نیز برای ساخت اولین فیلم خود به سراغ داستانی مربوط به جنگ رفت و «رهایی» را با بازی داوود رشیدی ساخت که عناصر ملودرام آن کاملاً نمایان است و در رده سینمای ضدجنگ قرار می گیرد.
«گل های داوودی» یکی از بهترین ملودرام های دهه شصت است که صدر عاملی داستانی ساده اما جذاب را به خوبی روایت کرده و رنگ و بویی عاشقانه به آن بخشیده است. این فیلم درباره پسر جوان نابینایی است که در آستانه ازدواج با یک دختر نابینا است و برای بازگشت پدر زندانی خود لحظه شماری می کند که با کشته شدن پدر در زندان به یک تراژدی ختم می شود. کارگردانی خوب و قابل تامل او را می توان یکی از نقاط قوت فیلم دانست که با توجه به دوران جوانی صدر عاملی جای تعجب دارد. فروش فوق العاده این فیلم گل های داوودی را به پرفروش ترین فیلم سال تبدیل کرد و جای پای صدر عاملی را در سینمای ایران محکم کرد. او پس از این موفقیت همه جانبه فیلم جاده ای «پاییز» را با حضور بازیگرانی چون: داریوش ارجمند، امین تارخ و کتایون ریاحی ساخت که در آن زمان داستان جدیدی داشت و به همین دلیل مورد توجه مخاطب عام قرار گرفت. البته نباید از تبلیغات هوشمندانه صدر عاملی برای کشاندن مردم به سینما غافل شد.
در دهه هفتاد، آثار صدر عاملی بیش از گذشته جامعه محور شد و فیلمساز بیشتر غم و اندوه خود را صرف قشر جوان جامعه کرد. او پس از فیلم اکران نشده «سمفونی تهران» با پیشینه کودک و نوجوان، فیلم تحسین شده «دختری با کفش کتانی» را بر اساس فیلمنامه ای از فریدون فرهودی و پیمان قاسم خانی ساخت. فیلمی درباره دختر نوجوانی است که در بحران بلوغ اشتباه می کند و مشکلاتی را پشت سر می گذارد که در نهایت به بلوغ فکری او می انجامد. صدر عاملی در این فیلم کار بزرگی انجام داده و داستانی جذاب را به بهترین نحو کارگردانی کرده و ایجاز را سرلوحه کار خود قرار داده است. گرفتن بازی درخشان از پگاه آهنگرانی از دیگر نقاط قوت کار صدر عاملی در دختری با کفش های کتانی است.
وی پس از نمایش موفق فیلم مذکور، قسمت دوم سه گانه خود را با عنوان «آهنگ ۱۵ ساله ام» جلوی دوربین برد که بهترین و کامل ترین فیلم از مجموعه سه فیلمی محسوب می شود. این فیلم داستان دختر نوجوانی است که بر خلاف میل خانواده پسر با پسری هم سن و سال خود ازدواج کرده و داستان بچه دار شدن پس از ازدواج کوتاه مدت باعث ایجاد مشکلاتی می شود. در اینجا، صدر عاملی شخصیت مرتبط فیلم قبلی را تکامل داده و آهنگی خلق کرده است که برای حفظ فرزندش مبارزه می کند.
«دیروز پدرت آیدا را دیدم» که بر اساس داستانی از مرجان شیرمحمدی نوشته شده است، داستان دختر نوجوانی است که به رازی در مورد پدرش پی برده است و برای پنهان کردن و فاش نکردن آن تلاش می کند. فیلمنامه فیلم فوق برخلاف دو فیلم قبلی صدر عاملی فاقد کشش دراماتیک لازم است و مخاطب در همذات پنداری با قهرمان فیلم دچار مشکل اساسی می شود. در این بین بازی ضعیف سوفی کیانی بیشتر به چشم آمده و نقاط ضعف اثر را بیشتر نمایان کرده است. البته بازی های تاثیرگذار الهام پاوه نژاد و خطیره اسدی را هم نباید نادیده گرفت که فیلم را قابل تحمل تر کرد.
امام رضا(ع) همیشه برای مردم ایران احترام خاصی قائل هستند و این از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود. فیلمسازان کشورمان از مردم خود جدا نیستند و همواره علاقه قلبی به ساخت آثاری در این زمینه دارند. رسول صدر عاملی نیز با چنین علاقه و علاقه ای شروع به ساخت سه گانه ای درباره زائران امام هشتم (ع) کرد. «هر شب تنهایی» داستان یک نویسنده جوان رادیویی است که به سرطان مبتلا شده و از جراحی می ترسد. سفر چند روزه او و همسرش به مشهد به قصد آرامش روحی او، قاب فیلم را تشکیل می دهد و مخاطب را با او همدردی می کند. تنها مشکل فیلم ریتم کند در نیمه های آن و همچنین ساختار و میزانسن های تا حدی تلویزیونی فیلم است که کیفیت نهایی کار را پایین می آورد. اما «شب» به عنوان دومین فیلم این مجموعه از کیفیت بالاتری برخوردار است و معدود شخصیت های فیلم نیز دستمزد خوبی دارند و هویت مستقلی دارند. همراهی سرباز جوان با جانباز در زمانی که برف شهر را فرا گرفته و هتل ها و مسافرخانه ها مملو از مسافر است، ایده جذابی است که در دستان صدر عاملی به فیلمی جمع و جور و دوست داشتنی تبدیل شده است. نقطه قوت فیلم بازی بسیار خوب بازیگران فیلم از جمله: امین حیایی، عزت الله نظامی و خسرو شکیبایی است که به آن کیفیت خاصی بخشیده اند.
«در انتظار معجزه» که در جشنواره سی ام به نمایش درآمد و کیفیتی کاملا معمولی دارد، سومین قسمت از این سه گانه محسوب می شود. این فیلم در مقایسه با دو فیلم دیگر داستان ضعیف تری دارد و کارگردانی غیرمنتظره تری دارد که دوستداران آثار صدر عاملی را ناامید کرد.
«زندگی با چشمان بسته» که از توقیف موقت گذشته است، دیگر ملودرام جامعه محور این فیلمساز است. فیلمی با چند شخصیت که در محله ای قدیمی می گذرد. صدر عاملی در اینجا نیز دختر جوانی را که در معرض اتهام اخلاقی قرار گرفته است به عنوان قهرمان داستان می سازد و تنش های پیرامون آن را شکل می دهد. فیلمنامه با وجود اینکه لحظات درخشانی دارد، عمق لازم را ندارد و شخصیت ها تقریباً کپی کم رنگی از آثار موفق صدر عاملی هستند که تا حدودی از کیفیت فیلم کاسته و آن را به فیلمی متوسط در کارنامه فیلمسازی صدر عاملی تبدیل کرده است.
«سال دوم دانشگاهم» دیگر فیلم این فیلمساز محسوب می شود که در اکران عمومی چندان مورد توجه قرار نگرفت. ملودرامی دخترانه با موضوع عشق و خیانت که قوام لازم را پیدا نکرده و در بسیاری از لحظات به قالب تله فیلم نزدیک می شود. اگرچه در این فیلم، صدر عاملی در چارچوب دوران طلایی خود در سینما، بازی درخشانی را از سها نیاستی در نقش اصلی فیلمش گرفت و به این ترتیب برخی از نقاط ضعف فیلمش را پوشش داد.
«زیبا صدیم کن» جدیدترین فیلم رسول صدر عاملی است. بازگشت موفق این فیلمساز کهنه کار به دنیای ملودرام است که قهرمانش دوباره دختری در آستانه جوانی است. یک ملودرام خوش ساخت و جذاب پدر و دختری که در آن خسرو برای جشن تولد شانزده سالگی دختر زیبایش از آسایشگاه روانی فرار کرد و اکنون باید رابطه به هم ریخته خود را با او ترمیم کند. فیلم با وجود مدت زمان نزدیک به دو ساعت پیشرفت خوبی داشته و از ریتم نمی افتد. در عین حال بازی های درخشان امین حیایی و ژولیت رضایی را دارد که از نقاط قوت آن به شمار می رود.
حال باید دید رسول صدر عاملی با فیلم جدیدش «قایق در تهران» با بازی سحر دولتشاهی و پیمان قاسم خانی می تواند موفقیت فیلم های قبلی خود را تکرار کند یا خیر.
