چین آنقدر در بیابان تکلهمکان درخت کاشته که این منطقه بیشتر از تولید کربن، آن را از هوا جذب میکند!
زومیت: درختکاری گسترده چین در اطراف صحرای تکلمکان نتایج شگفت انگیزی داشته است. این بیابان اکنون بیشتر از آنچه که کربن تولید می کند از هوا جذب می کند.
تلاشهای عظیم چین برای کاشت درختان در اطراف یکی از خشکترین بیابانهای جهان اکنون به ثمر نشسته است و باعث شده این منطقه بیش از دی اکسید کربن آزاد کند و آن را از جو جذب کند. چنین مناطقی “مخازن کربن” نامیده می شوند. یعنی مکان هایی که به کاهش گازهای گلخانه ای کمک می کنند.
کویر تکلمکان با وسعتی در حدود ۳۳۷۰۰۰ کیلومتر مربع تقریباً دو برابر استان کرمان وسعت دارد و در میان رشته کوه های بسیار مرتفع واقع شده است. همین کوه ها از ورود هوای مرطوب جلوگیری می کنند و تقریباً در تمام طول سال منطقه را خشک و کم باران می کنند. شرایطی که برای اکثر گیاهان بسیار سخت است.
با این حال، در چند دهه اخیر، چین پروژه بسیار بزرگی را برای کاشت درخت در حومه تکلمکان اجرا کرده است. نتایج یک مطالعه جدید نشان می دهد که این اقدام در حال حاضر در واقع رفتار کربن این منطقه را تغییر می دهد.
یوک یونگ، استاد علوم سیارهشناسی در موسسه فناوری کالیفرنیا و محقق ارشد آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا، به نقل از LiveScience، میگوید این اولین بار است که نشان داده شده است که مداخله انسان میتواند ترسیب کربن را حتی در سختترین محیطهای بیابانی افزایش دهد و روند بیابانزایی را کند کند.
تبلیغات
بیش از ۹۵ درصد از کویر تکلمکان پوشیده از شن های روان است. به همین دلیل، از دیرباز به آن «خلأ بیولوژیکی» میگویند، یعنی منطقهای که تقریباً هیچ گونه حیات گیاهی در آن وجود ندارد. این کویر از دهه ۱۹۵۰ به تدریج رشد کرد. در آن زمان، چین به سرعت شهرنشینی و کشاورزی را گسترش داد. تبدیل زمین های طبیعی به زمین های کشاورزی و شهری باعث طوفان های شن بیشتر شد. این طوفان ها خاک حاصلخیز را با خود می برند و به جای آن ماسه می گذارند و در نتیجه زمین به تدریج ویران و بیابان می شود.
در سال ۲۰۲۴، چین اعلام کرد که حلقه پوشش گیاهی اطراف صحرای تکلمکان تکمیل شده است. به گفته محققان، این اقدام باعث تثبیت تپه های ماسه ای و همچنین افزایش پوشش جنگلی کل کشور از حدود ۱۰ درصد در سال ۱۹۴۹ به بیش از ۲۵ درصد در حال حاضر شده است.
ادامه مطلب
اکنون یافتههای علمی جدید نشان میدهد که پوشش گیاهی گستردهای که در حاشیه تکلمکان ایجاد شده است، دی اکسید کربن بیشتری را نسبت به خود بیابان از جو جذب میکند. این بدان معناست که این منطقه در حال تبدیل شدن به یک مخزن کربن پایدار است.
برای رسیدن به این نتیجه، محققان داده های زمینی مربوط به انواع پوشش گیاهی و همچنین داده های ماهواره ای ۲۵ سال گذشته را بررسی کردند. این داده ها شامل اطلاعات بارش، میزان پوشش گیاهی، شدت فتوسنتز و جریان دی اکسید کربن در منطقه می باشد. آنها همچنین از سیستم “Carbon Tracer” اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده استفاده کردند که منابع کربن و غرق ها را ردیابی می کند. دی این اکسید را در سراسر جهان مدل می کند.
نتایج این تحقیق که در ۱۹ ژانویه در مجله علمی PNAS منتشر شد، نشان می دهد که پوشش گیاهی حاشیه کویر به طور مداوم در حال افزایش است و در عین حال جذب دی کربن دی اکسید نیز افزایش یافته است. از نظر زمان و مکان، این فرآیند دقیقاً همزمان با اجرای پروژه دیوار سبز است.
در طول دوره بررسی میزان بارندگی در فصل مرطوب کویر حدود ۲.۵ برابر فصل خشک بوده و به طور متوسط ۱۶ میلی متر باران در ماه ثبت شده است. همین میزان نسبتا کم بارندگی برای رشد گیاهان در حاشیه کویر کافی بوده است. افزایش پوشش گیاهی باعث افزایش فتوسنتز و در نتیجه میزان کربندی اکسید هوای بالای بیابان از ۴۱۶ قسمت در میلیون در فصل خشک به ۴۱۳ قسمت در میلیون در فصل مرطوب کاهش یافته است.
تحقیقات قبلی همچنین نشان داده بود که Teklemekan ممکن است یک مخزن کربن باشد، اما آنها بر کربن جذب شده توسط ماسه های بیابان تمرکز کردند. مشکل این است که ماسه یک مخزن پایدار نیست، زیرا افزایش دما می تواند باعث آزاد شدن مجدد کربن شود. از سوی دیگر، پوشش گیاهی از طریق فتوسنتز، کربن را در بافت های خود ذخیره می کند و در نتیجه، راه پایدارتر و قابل اعتمادتری برای جذب کربن در نظر گرفته می شود.
به گفته محققان، اگرچه تبدیل کامل تکلمکان به یک مخزن کربن تنها در لبه آن رخ داده است، اما این نشان می دهد که می توان بیابان ها را به مناطق جذب کننده کربن تبدیل کرد. هنوز مشخص نیست که این پروژه چقدر می تواند بیابان زایی را کند کند، اما نقش آن به عنوان یک مخزن کربن می تواند الگویی مهم برای سایر مناطق خشک جهان باشد.
