کشف عجیب؛ یافتن فسیل «جانوران دریایی» در «قله اورست»!
تصور کنید روی کوه اورست در ارتفاع ۸۰۰۰ متری از کف دریا ایستاده اید و یک فسیل دریایی پیدا می کنید. تعجب نکنید، زیرا بقایای فسیلی از حیوانات دریایی در نزدیکی قله اورست ثبت شده است و هنوز هم توجه علم و عموم را به خود جلب می کند.
زمین شناسان و کوهنوردان بقایای تریلوبیت ها (نوعی بندپای دریایی)، خارپشت دریایی و بازوپایان (نوعی شقایق) را گزارش کرده اند که در صخره های رسوبی در ارتفاعات هیمالیا به دام افتاده اند.
این فسیل ها مدرن نیستند. آنها بخشی از سنگ های رسوبی هستند که میلیون ها سال قبل از تشکیل کوه شکل گرفته اند. حضور آنها بازتابی از تغییرات عمیق زمین شناسی مرتبط با تکتونیک صفحه و بسته شدن طولانی مدت یک اقیانوس باستانی است.
شواهد جمع آوری شده طی چندین دهه نشان می دهد که این رسوبات دریایی به اقیانوس تتیس باز می گردد، اقیانوسی که زمانی بخش هایی از هند و آسیا را از هم جدا می کرد. صخره هایی که اکنون در ارتفاعات بالا قرار دارند، زمانی در زیر آب بوده و سپس با همگرایی صفحات قاره ای به سمت بالا رانده شده اند.
صدف های فسیلی در اورست؛ شواهدی از زیر آب بودن هیمالیا در گذشته
بر اساس گزارش انجمن زمین شناسی، قله اورست در بستر سابق اقیانوس تتیس شکل گرفته است. حدود ۲۲۵ میلیون سال پیش صفحه هند در جنوب آسیا قرار داشت و توسط این اقیانوس بزرگ از آن جدا شد. رسوبات در لبه این اقیانوس انباشته شد و پوسته ها و بقایای اسکلت در لایه هایی رسوب کردند که به آرامی به سنگ تبدیل شدند.
این لایه ها علیرغم تغییرات زمین ساختی در منطقه بر جای خود باقی مانده اند. فسیل هایی که امروزه مشاهده می شوند متعلق به موجودات دریایی عادی همان دوره دور هستند و افزایش ارتفاع آنها نسبت به سطح دریا نکته ای است که عجیب به نظر می رسد.
حرکت صفحه هند و تشکیل هیمالیا
زمانی که حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش ابرقاره پانگه آ شروع به تجزیه کرد، صفحه هند به سمت شمال حرکت کرد. این صفحه تا حدود ۸۰ میلیون سال پیش در هزاران کیلومتری جنوب آسیا قرار داشت، اما پیوسته به سمت شمال در حرکت بود. همانطور که در نمونه های امروزی کوه های آند دیده می شود، بیشتر پوسته کف اقیانوس تتیس به زیر صفحه اوراسیا در ناحیه فرورانش رانده شد. اما مواد رسوبی ضخیم از این پوسته ها کنده شد، با صفحه قاره برخورد کرد و در لبه صفحه اوراسیا قرار گرفت.
هیمالیا همچنان در حال افزایش است
بین ۵۰ تا ۴۰ میلیون سال پیش، صفحه هند با صفحه اوراسیا برخورد کرد. از آنجایی که هر دو صفحه پوسته قاره ای داشتند و هر دو شناور بودند، هیچ کدام به راحتی نمی توانستند غرق شوند. در نتیجه، پوسته ها تا می شوند، ضخیم می شوند و برجسته می شوند. این برخورد سرآغاز طلوع رشته کوه هیمالیا بود. این رشته کوه از شرق به غرب حدود ۲۹۰۰ کیلومتر امتداد دارد و اورست با ارتفاع ۸۸۴۸ متر به عنوان مرتفع ترین نقطه روی زمین شناخته می شود.
اندازهگیریهای زمینشناسی نشان میدهد که با ادامه پیشروی صفحه هند به سمت شمال، رشته کوه همچنان هر سال بیش از ۱ سانتیمتر افزایش مییابد. در عین حال، فرسایش (تغییرات ناشی از یخ، باد و آب) سنگ ها را فرسوده و فرسوده می کند. فسیل ها هنوز در جای خود هستند. نشانه های خاموش دریایی که زمانی سطح قله های امروزی را می پوشاند و یادآور تغییرات عظیمی است که در طی ده ها میلیون سال رخ داده است.
منبع: فرادید
