اثر قورباغه آبپز؛ وابستگی به هوش مصنوعی توانایی ذهن را به مرور کاهش میدهد
یک مطالعه جدید نشان داده است که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی به ویژه در انجام کارهایی که نیاز به استدلال دارند (مانند نوشتن، یادگیری، کدنویسی یا ایده پردازی) می تواند در درازمدت منجر به کاهش توانایی های شناختی انسان شود. محققان با اشاره به “اثر قورباغه جوشان” گفتند که کاهش تدریجی توانایی های ذهن به دلیل استفاده از هوش مصنوعی در ابتدا قابل توجه نیست و به تدریج به یک مشکل جدی تبدیل می شود.
بر اساس نتایج این تحقیق، استفاده از هوش مصنوعی در کوتاه مدت عملکرد را بهبود می بخشد، اما آسیب شناختی قابل توجهی را به همراه خواهد داشت.
در یکی از آزمایش ها، حدود ۳۵۰ شرکت کننده آمریکایی به دو گروه تقسیم شدند. گروهی از آنها به یک ربات چت بر اساس مدل GPT-5 دسترسی داشتند که به سوالات پاسخ می داد. این افراد در ابتدا عملکرد بهتری داشتند، اما پس از قطع شدن ناگهانی هوش مصنوعی در وسط آزمون، توانایی آنها در حل مسائل به سرعت کاهش یافت و کمتر تمایلی به تلاش برای حل مشکل داشتند.
این الگو در آزمایش های بعدی نیز تکرار شد. در مطالعه دیگری با حدود ۶۷۰ نفر و همچنین آزمایش جداگانه ای با ۲۰۰ شرکت کننده، نتایج مشابهی به دست آمد. با این نتایج، محققان می گویند که اثرات منفی وابستگی به هوش مصنوعی تنها به مسائل ریاضی محدود نمی شود و سایر حوزه های شناختی را نیز شامل می شود.
راچیت دوبی، استادیار دانشگاه کالیفرنیا لس آنجلس و یکی از نویسندگان این تحقیق می گوید:
زمانی که هوش مصنوعی از دست کاربران گرفته می شود، نه تنها پاسخ های اشتباه می دهند، بلکه حاضر نیستند حتی بدون کمک هوش مصنوعی تلاش کنند.
قابل ذکر است که استفاده از هوش مصنوعی نقش مهمی در نتایج داشته است. افرادی که تنها پاسخ نهایی را از چت بات دریافت کردند، پس از قطع دسترسی، عملکرد ضعیف تری از خود نشان دادند. در مقابل، کسانی که از هوش مصنوعی برای راهنمایی یا شفاف سازی استفاده می کردند، عملکرد بهتری داشتند.
محققان هشدار می دهند که استفاده مداوم از هوش مصنوعی ممکن است منجر به کاهش انگیزه، صبر و پشتکار در یادگیری و حتی ایجاد نوعی وابستگی رفتاری شبیه به اعتیاد شود. به گفته آنها، اگر این روند در بلندمدت ادامه یابد، می تواند بر اعتماد به نفس افراد و درک آنها از توانایی های خود تأثیر منفی بگذارد.
در نهایت باید اشاره کنیم که این مطالعه که توسط گروهی از محققان چند رشته ای در ایالات متحده و انگلستان انجام شده است، هنوز به صورت رسمی مورد بررسی قرار نگرفته است.
منبع: دیجیاتو
