معمای گوی طلایی آلاسکا؛ دانشمندان بالاخره از ماهیت جسم مرموز کف دریا پرده برداشتند
سه سال پس از کشف یک شی درخشان در کف آب های آلاسکا، سرانجام تحقیقات علمی روی آن به یک نتیجه غیرمنتظره و بیولوژیکی رسید.
در سال 2023، در اعماق اقیانوس که هیچ نوری از خورشید نمی تواند به آن برسد، گروهی از دانشمندان در حین کار با یک ربات کنترل از راه دور با یک شی غیر منتظره روبرو شدند. این جسم به صخره ای در کف اقیانوس و در عمق زیاد چسبیده بود و به صورت یک شکل طلایی دیده می شد که در نورهای شدید ربات زیردریایی می درخشید. این ربات با نام «دیپ کاوشگر» بخشی از مأموریت های اکتشافی سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) بود.
در نگاه اول، این شی به قدری عجیب بود که هیچ کس نمی توانست به طور قطع بگوید چیست. برخی از محققان در همان زمان حدس زدند که این بدن تخم ممکن است متعلق به موجودی ناشناخته در اعماق دریا باشد. به خصوص به دلیل شکل کروی و سطح نسبتا منظم آن. اما این فقط یک حدس اولیه بود و تحقیقات دقیق تری لازم بود.
قطر شی کشف شده حدود 10 سانتی متر بود و در یک طرف آن سوراخی دیده می شد. محل کشف آن در خلیج آلاسکا در عمق حدود 3250 متری زیر سطح دریا بود. جایی که شرایط محیطی بسیار سخت است. در این عمق، آب بسیار سردی جریان دارد، تاریکی مطلق حاکم است و فشار آب آنقدر زیاد است که تحمل انسان را ندارد.
در طی آن ماموریت، دانشمندان روی کشتی تحقیقاتی Ocean Explorer در حال بررسی تصاویر زنده از ربات زیر آب بودند. در این میان توده طلایی ظاهر شد و توجه همگان را به خود جلب کرد.
در لحظات اولیه، واکنش دانشمندان یک سردرگمی بود. یکی از محققین به صورت زنده گفت: “من نمی دانم با چه چیزی سر و کار داریم.” محقق دیگری حدس زد که ممکن است چیزی سعی کرده باشد به جسم وارد یا خارج شود زیرا سوراخی در آن دیده می شود. یکی از اعضای تیم حتی به شوخی گفت: “امیدوارم وقتی آن را لمس می کنیم چیزی بیرون نیاید، مثل شروع یک فیلم ترسناک است.”
با وجود عدم قطعیت ها، نمونه با دقت توسط بازوی رباتیک جمع آوری شد و برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه منتقل شد. در ابتدا انتظار می رفت که این شی یا یک کیسه تخم مرغ متعلق به یک موجود در اعماق دریا باشد یا شاید بقایای یک اسفنج مرده یا مرجان باشد. اما بررسی های آزمایشگاهی نشان داد که موضوع پیچیده تر از این فرضیات ساده است.
آلن کالینز، زیستشناس در آزمایشگاه ملی سیستماتیک آمریکا میگوید: معمولاً نمونههای جمعآوریشده با روشهای استاندارد بررسی میشوند، اما این مورد خاص نیازمند همکاری تخصصی چندین حوزه علمی، از زیستشناسی مورفولوژیکی (مورفولوژی)، ژنتیک، زیستشناسی اعماق دریا و تجزیه و تحلیل دادههای بیولوژیکی (بیوانفورماتیک) تا تحقیقات ساختاری دقیقتر است.
در بررسی های اولیه مشخص شد که این شی ساختار معمول بدن حیوان را ندارد. با این حال، بافت آن فیبری بود و حاوی سلول های نیش دار به نام nidus بود. سلول هایی که در حیواناتی مانند مرجان ها و شقایق های دریایی یافت می شوند و برای دفاع یا شکار استفاده می شوند. نوع خاصی از این سلول های شناسایی شده در نمونه اسپیروسیت نام دارد که تنها در گروهی از مرجان ها و شقایق های دریایی به نام هگزاکورالیا یافت می شود.
شناسایی دقیق نمونه به سادگی امکان پذیر نبود. آزمایشهای DNA اولیه نتیجه واضحی ارائه نکرد، زیرا سطح نمونه با میکروارگانیسمهای زیادی پوشیده شده بود. این آلودگی بیولوژیکی باعث شد که سیگنال ژنتیکی اولیه کاملاً واضح نباشد. در نهایت، تنها با انجام توالی یابی کامل ژنوم (آزمایش کامل DNA)، محققان توانستند نمونه را با گونه ای مطابقت دهند: Relicanthus daphneae که اولین بار در سال 2006 توصیف شد.
Relicanthus defenii نوعی شقایق دریایی عمیق (از گروه کیسهداران) است که در کف اقیانوس زندگی میکند. این حیوانات معمولا به صخره ها یا سطوح سخت می چسبند و ساختار بدنی ساده اما تخصصی برای زندگی در شرایط سخت اعماق دریا دارند.
در بررسی های بیشتر مشخص شد که این شی عجیب در واقع خود حیوان زنده نبوده، بلکه لایه ای به نام کوتیکول است که از بدن این شقایق دریایی ترشح می شود. کوتیکول یک پوشش نازک، چند لایه و انعطاف پذیر است که توسط برخی شقایق های دریایی تولید می شود که می تواند از بدن جدا شود و در بستر دریا بماند.
ترکیب اصلی لایه کوتیکول کیتین است. ماده ای سخت و مقاوم که در پوست حشرات، اسکلت بیرونی برخی از حیوانات و حتی دیواره سلولی قارچ ها وجود دارد. این ویژگی باعث ماندگاری این سازه در محیط خشن اعماق دریا شده است. محققان در گزارش خود اظهار داشتند: مشاهده این حیوانات در زیستگاه طبیعی نشان میدهد که وقتی حیوان حرکت میکند، لایه کوتیکول از آن جدا میشود و پشت سر باقی میماند؛ یعنی حیوان قادر است خود را از این لایه جدا کند.
این واقعیت که آنها مدام می ریزند و لایه قبلی را پشت سر می گذارند توضیح می دهد که چرا به ندرت اثری از این پوسته در نمونه های جمع آوری شده گونه های دفن شده Relicanthus وجود دارد.
محققان پیشنهاد کرده اند که پوسته رها شده ممکن است با روند تولید مثل حیوان مرتبط باشد. برخی از شقایق های دریایی قادر به تولید مثل غیرجنسی هستند. یعنی بدون نیاز به جفت گیری قسمتی از بدن جدا می شود و موجودی جدید از آن رشد می کند. در یکی از فرضیه ها، گوی طلایی ممکن است باقیمانده چنین فرآیندی باشد; حالتی که در آن قسمتی از بدن جدا شده و قسمت دیگر دوباره رشد می کند. اما هنوز مشخص نیست که این توضیح چقدر دقیق است. خود محققان تاکید کرده اند که هنوز تفسیر ظاهر این سازه دشوار است.
در بررسی های بیشتر، مشخص شد که سطح کوتیکول میزبان تعداد زیادی میکروارگانیسم است. این نشان می دهد که این ساختار ممکن است نقش “تمرکز میکروسکوپی” را در اکوسیستم اعماق دریا بازی کند. جایی که باکتری ها و سایر میکروب ها از مواد آلی در حال تجزیه تغذیه می کنند و در چرخه های بیولوژیکی مانند چرخه نیتروژن شرکت می کنند.
چرخه نیتروژن یکی از مهمترین فرآیندهای طبیعت است که در آن نیتروژن بین هوا، آب، خاک و موجودات زنده گردش می کند و نقش اساسی در زندگی ایفا می کند. در چنین محیط های عمیق، حتی توده های آلی کوچک می توانند به مراکز مهم فعالیت میکروبی تبدیل شوند.
نتایج تحقیق در پایگاه علمی Bioarchive منتشر شده است.
منبع: زومیت
