صعود با ترمز دستی

بورس اوراق بهادار تهران هفته گذشته مرز باریکی بین صعود و تردید را طی کرد. شاخص کل در حالی به کانال 4.3 میلیون واحد رسید که رد پای خروج پول واقعی همچنان در بازار مشهود است و این افزایش به جشنی بی دغدغه برای سهامداران تبدیل نمی شود.

اخبار بورس:

قله هفته گذشته فتح شد

داستان مربوط به آخرین روز معاملاتی هفته قبل، سه شنبه پنجم است خرداد 1405 شروع می شود. روزی که سالن شیشه ای پس از مدت ها رنگ یک معراج جدی را به خود دید. از همان دقایق ابتدایی موج تقاضا در بسیاری از نمادها شکل گرفت و تا پایان بازار فروکش نکرد. شاخص کل در نهایت بیش از 80000 واحد رشد کرد. افزایش حدود دو درصدی که به معنای پیک حدود چهار میلیون و 73 هزار و 575 دستگاه بود. قله چهار میلیونی که مدتها نقش یک مانع روانی را بازی می کرد، این بار نه تنها غلبه کرد، بلکه با قدرت بیشتری ساخته شد.

در آن سوی جدول، شاخص هم وزن نیز نشان داد که این افزایش تنها کار چند نماد شاخص ساز نیست. رشد بیش از 13000 واحد معادل – معادل حدود 1.3 درصد – این رقم را به 173346 واحد رساند که نشان می دهد عمده سهام متوسط ​​و خرد نیز در این جشن سبز شرکت می کنند. نقشه بازار آن روز اساساً با رنگ سبز تعیین می شد. از خودرو و فلزات گرفته تا برخی بانک ها و مواد شیمیایی.

ارزش معاملات خرد نیز نزدیک به 16895 میلیارد تومان بود. رقمی که برای فعالان بازار به معنای بازگشت “جدی” سرمایه گذاران به سالن شیشه ای بود. با این حال رقم دیگری روی تابلو خودنمایی کرد: حدود 180 میلیارد تومان برداشت واقعی. این پارادوکس بود که سطح دوم داستان را تشکیل داد. از یک سو بازار خریدهای سنگینی می کند و شاخص را بالا می برد، اما از سوی دیگر برخی سهامداران ترجیح می دهند سود خود را نقد کنند و زودتر از قطار پیاده شوند تا با نزدیک شدن مجدد به ایستگاه اصلاح، غافلگیر نشوند. سه شنبه ترکیبی از صعود و احتیاط پنهان برای بازار سهام بود.

پایان هفته جاری؛ سبز آرام در سایه تردید

چند روز بعد در سیزدهم خرداد در سال 1405 بازار در شرایط متفاوتی نفس می کشید. از این دو درصد افزایش خبری نبود اما شاخص همچنان ترجیح داد در مسیر صعودی باقی بماند. معاملات با نوسانات جزئی آغاز شد و به تدریج وزن تقاضا بیشتر به سمت نمادهای بزرگ و نمادهای کالایی سوق پیدا کرد. شاخص کل در پایان معاملات با 14376 واحد رشد حدود یک سوم درصد به رقم 4 میلیون و 358 هزار واحد رسید. این حرکت همچنان در یک روند صعودی بود، اما مشخص بود که بازار این بار کندتر حرکت می کند.

شاخص هم وزن نیز با همین لحن محتاطانه تنها حدود 1391 واحد رشد کرد و به رقمی حدود 1162000 واحد رسید. این اختلاف ریتم بین شاخص کل و تعادل معنای واضحی بر روی تابلو داشت: بار عمده حرکت امروز را نه کل بازار، بلکه بیشتر نمادهای اصلی متحمل می‌شوند.

وقتی به نقشه بازار در انتها نگاه می کنیم، سه نام بیشتر در کادر دیده می شود. “فملی” در قلب گروه فلزات پایه، جنب “شپنا” و “شبندر” در پالایشگاه. این سه نماد محرک های اصلی شاخص بودند و با رنگ سبز روشن خود سهم قابل توجهی از رشد روزانه را به ثبت رساندند. از سوی دیگر قرمزی نمادهایی مانند «شپدیس» یا بخش‌هایی از بانک‌ها از جمله «وبملت» نشان داد که در پشت صحنه این صعود شاخص همچنان گروهی از سهام در فاز آرام یا اصلاحی هستند.

اما شاید مهمترین قاب امروز، نه رنگ نمادها، اعداد مربوط به نقدینگی بود. ارزش معاملات خرد از 27 هزار و 595 میلیارد تومان گذشت. عددی که حتی نسبت به سه شنبه هفته قبل افزایش چشمگیری را به ثبت رساند و نشان داد که موتور معاملات همچنان با تمام سرعت کار می کند. علاوه بر این رقم، کیف پول واقعی بار دیگر سر و صدا به پا کرد: حدود 238 میلیارد تومان برداشت از سرمایه گذاران واقعی ثبت شد. به بیان ساده، بازار سهام روزی را تجربه کرد که معامله گران با آغوش باز خرید کردند، اما بخش قابل توجهی از سرمایه گذاران واقعاً باهوش ترجیح دادند فاصله خود را از بازار حفظ کنند.

نقش اشخاص حقیقی و حقوقی؛ مسافران کوتاه مدت، ستون ها

اگر فاصله بین 5 تا 13 باشد خرداد اگر نمودار را به هم وصل کنید یک خط رو به بالا دریافت خواهید کرد. در این مدت شاخص از حدود چهار میلیون و 73 هزار واحد به چهار میلیون و 358 هزار واحد رسید. اما در زیر این خط صعودی، داستان متفاوتی در حال پخش است. روایتی از ماهیت حضور بازیگران در بازار.

سرمایه گذاران واقعی این روزها بیشتر شبیه مسافران کوتاه مدت رفتار می کنند. آن‌ها در موج‌های صعودی قرار می‌گیرند، با شاخص بالا می‌روند، اما خیلی زود مقداری از سرمایه‌شان را نقد می‌کنند و از باند خارج می‌شوند. دو رقم برداشت 180 و 238 میلیارد تومانی و همچنین ارزش بالای معاملات خرد نشان می دهد که نقدینگی واقعی به طور کامل بازار سهام را تسخیر نکرده است و ترجیح می دهد به جای ماندن طولانی مدت در بورس بماند و روی موج های کوتاه مدت شرط بندی کند.

از سوی دیگر، بازیگران حقوقی و بزرگ به ویژه در گروه های فلزات و پالایشگاه ها به عنوان ستون های بازار مطرح شده اند. حمایت آنها از نمادهای بزرگی مانند «فملی»، «شپنا» و «شبندر» باعث شده است که شاخص کل علیرغم برداشت مقادیر اندک، بالای قله چهار میلیونی باقی بماند. این ترکیب به بازار چهره ای دوگانه بخشیده است. بازاری که از بیرون شاخص رو به رشدی دارد اما در پایین ترین سطح آن هنوز راه درازی برای بازگرداندن اعتماد عمومی در پیش دارد.

متغیرهای خارجی؛ سیگنال ها و عدم قطعیت های کالا

در پس این تحولات روزانه، چندین متغیر خارجی نقش برجسته ای در روایت هفته داشتند. قیمت جهانی فلزات و فرآورده های نفتی سیگنال های نسبتا مثبتی را در روزهای اخیر ارسال کرده است. این نشانه‌ها بود که دوباره توجه را به نمادهای کالامحور معطوف کرد و به فملی، شپنا و شبندر اجازه داد تا در نقش موتورهای پیشرو ظاهر شوند.

از سوی دیگر، نااطمینانی های اقتصادی و سیاسی همچنان بر بازار سایه افکنده است. این ابر افق دید اکثر سهامداران را کوتاه کرده و آنها را به تصمیماتی که چندین روز و چند هفته طول می کشد عادت داده است. در چنین فضایی طبیعی است که بازار بیشتر با امواج شناخته می شود تا روندهای بلندمدت. امواجی که می توانند سودهای کوتاه مدت چشمگیری به همراه داشته باشند، اما در صورت تغییر جهت ناگهانی، خطر گیر افتادن را نیز افزایش می دهند.

چشم انداز؛ به ایستگاه تست مجدد اعتماد کنید

بورس تهران در پایان هفته جاری در نقطه‌ای قرار دارد که می‌توان از آن به عنوان ایستگاه «آزمون مجدد اطمینان» یاد کرد. شاخص کل در محدوده چهار میلیون تا 358000 واحد قرار دارد و به صورت بصری تصویر یک بازار در حال ظهور را نشان می دهد. با این حال، شاخص هم وزن که در شیب کمتری افزایش یافته است، به ما یادآوری می کند که همه گروه ها به طور یکسان در این افزایش مشارکت ندارند.

ارزش معاملات خرد همچنان بالاست و نشان می دهد که پول در بازار در گردش است. اما تداوم خروج پول واقعی نشان می دهد که این گردش ناشی از تحرکات درون بازار و معاملات کوتاه مدت است و نه موج جدید ورود سرمایه. هفته آینده بازار با همان دوگانگی وارد معامله می شود: از یک سو شاخصی که می خواهد روند صعودی خود را ادامه دهد و از سوی دیگر سهامداران همچنان روی دکمه فروش می لرزند.

اگر سیگنال‌های بنیادی مثبت و ثبات نسبی متغیرهای خارجی در روزهای آینده تقویت شود، این افزایش ممکن است از حالت “حرکت با ترمز دستی” خارج شود و به روند قابل اعتمادتری تبدیل شود. با این حال، اگر سمت عدم قطعیت قوی‌تر باقی بماند، همان صعود ملایم می‌تواند جای خود را به حرکت و آرامش در اولین پیچ جدی بدهد. ماجرای بورس تهران در هفته های آتی بیش از هر چیز داستان تضاد امیدی است که شاخص را بالاتر می برد و احتیاط که هر روز در گوشه تابلو ظاهر می شود، با تعداد برداشت های واقعی پول.