یافته جدید: کبوترها هنگام پرواز به اطراف نگاه نمیکنند و نگاهشان قفل میشود
زومیت: دانشمندان با استفاده از تجهیزات سبک وزنی که بر روی سر کبوترها نصب شده است، دریافته اند که این پرندگان برخلاف تصور، در حین پرواز به اطراف نگاه نمی کنند.
برای اولین بار، محققان موفق به ردیابی مستقیم حرکات چشم پرنده در حین پرواز شدند و به نتایجی دست یافتند که درک ما را از دید پرندگان در حال پرواز تغییر می دهد. طبق این مطالعه، کبوترها در طول پرواز چشمان خود را تقریباً در وضعیت ثابتی نگه می دارند و بر خلاف بسیاری از حیوانات زمینی، به اطراف نگاه نمی کنند. این رفتار احتمالاً به آنها کمک می کند پرواز را با ثبات تر کنترل کنند، اگرچه ممکن است آنها را در برابر شکارچیان آسیب پذیرتر کند.
در حیوانات خشکی، فرآیند دیدن معمولاً با حرکت دادن سر یا چشم ها برای تمرکز روی یک شی شروع می شود. سپس چشم ها تصویر را با حرکات سریع و دقیقی به نام «ساکاد» تثبیت می کنند تا محیط اطراف بر روی جسم مورد نظر ثابت به نظر برسد. اما تا زمان انجام این تحقیقات، نحوه عملکرد این مکانیسم در حین پرواز مشخص نبود.
برای تحقیق، آیو راس از موسسه فناوری کالیفرنیا و همکارانش سیستمی سبک وزن متشکل از آینه ها و دوربین های کوچکی طراحی کردند که روی سر کبوترها (Columba livia) نصب شده بود. همچنین یک کوله پشتی کوچک حاوی یک باتری و یک برد کنترل دوربین بر روی بدن پرندگان قرار داده شد تا امکان ثبت دقیق اطلاعات در حین پرواز فراهم شود.
به گفته نیوساینتیست، محققان شش کبوتر را آموزش دادند تا در فضایی بسته بین دو مکان ثابت برای نشستن (مانند دو قطب یا سکو) که حدود 20 متر از هم فاصله داشتند پرواز کنند. علاوه بر این، سه کبوتر دیگر در فضای باز آموزش دیدند تا حدود 25 متر پرواز کنند و سپس به لانه خود بازگردند. این طرح به دانشمندان اجازه داد تا رفتار چشم پرندگان را هم در شرایط آزمایشگاهی کنترل شده و هم در محیط طبیعی تر مورد مطالعه قرار دهند.
نتایج نشان داد که بلافاصله پس از بلند شدن، مردمک چشم پرندگان بزرگتر می شود و چشم ها در وضعیت بسیار ثابتی در سر قرار می گیرند. به عبارت دیگر چشم ها تقریباً «قفل» هستند و تغییرات بسیار جزئی در جهت آنها دیده می شود. به گفته آیو روز، در لحظه شروع پرواز، چشم ها به طور متوسط به جلو متمایل می شوند و این وضعیت در طول پرواز حفظ می شود.
مشاهدات همچنین نشان داد که اگر سر پرنده حرکت کند، چشم ها همگام با آن حرکت می کنند، اما ساختار کلی نگاه ثابت می ماند. این الگو با سیستم تعادل بدن یا سیستم دهلیزی هماهنگ است. عملکرد سیستم دهلیزی یا دهلیزی تشخیص حرکت بدن و حفظ تعادل در فضا است و نقش مهمی در جهت یابی پرندگان دارد.
به گفته محققان، این هماهنگی بین چشم ها و سیستم تعادل ممکن است به کبوتر کمک کند حرکت واقعی خود را از حرکت محیط اطراف تشخیص دهد. به عنوان مثال، حرکت شاخه های درخت، وسایل نقلیه یا حتی شکارچیان را در مقابل حرکت خود پرنده بهتر تشخیص دهید. همچنین ممکن است بار پردازشی روی مغز را کاهش دهد، زیرا صحنههای بصری در پرواز بسیار سریعتر از زمان ایستادن تغییر میکنند.
با این حال، محدود کردن حرکت چشم ها می تواند بخشی از میدان دید پرنده را به خصوص در ناحیه پشت سر کاهش دهد و در نتیجه تشخیص شکارچیان را دشوارتر کند. کبوترها به طور طبیعی میدان دید بسیار وسیعی در حدود 340 درجه دارند، اما ثابت بودن چشم ها در پرواز تا حدودی این محدوده را محدود می کند.
محققان تاکید می کنند که هنوز مشخص نیست که چگونه این الگو در شرایط دیگر مانند پرواز در ارتفاع بالا یا حرکت گروهی تغییر می کند. ممکن است زمانی که کبوترها در ارتفاع بیشتری پرواز می کنند و اجسام کمتری در محیط وجود دارد، رفتار چشم ها نیز تغییر می کند.
همچنین این سوال وجود دارد که کبوترها چگونه نگاه خود را در موقعیت های گروهی تنظیم می کنند. آیا آنها به پرندگان دیگر خیره می شوند، روی شکارچیان تمرکز می کنند یا به افق نگاه می کنند؟
برخی از محققان همچنین بر این باورند که قفل نگاه کردن ممکن است به کبوترها محدود نشود. به گفته گراهام مارتین از دانشگاه بیرمنگام، حتی پرندگان شکاری مانند شاهین ممکن است هنگام تعقیب طعمه چشمان خود را در یک موقعیت ثابت نگه دارند تا بتوانند مسیر را با دقت بیشتری دنبال کنند.
