دفاع واردکنندگان از تصمیم دولت برای بازار برنج | قیمت‌ها کاهش می‌یابد؟

علیرغم انتقادها از لغو ممنوعیت فصلی واردات برنج در فصل برداشت، واردکنندگان این تصمیم را اقدامی برای حفظ تعادل بازار می دانند. دبیر انجمن واردکنندگان برنج معتقد است: توقف واردات در شرایط کاهش واردات و بلاتکلیفی میزان تولید داخل می تواند عرضه را محدود کرده و به افزایش قیمت دامن بزند.

افق میهن، همزمان با آغاز فصل برداشت، مسیح کشاورز، دبیر انجمن تامین کنندگان، تولیدکنندگان و واردکنندگان برنج ایران در نامه ای به وزیر جهاد کشاورزی از 500 هزار تن باقیمانده برنج بر روی دستان کشاورزان برای ادامه واردات برنج در سال گذشته خبر داد. تصمیمی که حامیان آن را اقدامی برای حفظ ثبات بازار و امنیت غذایی می دانستند و مخالفان آن از احتمال آسیب رساندن به تولید داخلی ابراز نگرانی می کردند.

اگرچه برآورد مستقلی از سوی مقامات رسمی درباره این رقم ارائه نشده است، اما در چنین شرایطی این سوال مطرح می شود که لغو ممنوعیت فصلی با وجود برنج باقی مانده از سال گذشته چه تاثیری بر تولید داخلی، قیمت و امنیت غذایی کشور خواهد داشت؟

مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، تصمیم وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر عدم اعمال ممنوعیت فصلی واردات برنج در سال جاری را یک اقدام کارشناسی، به موقع و در راستای حفظ امنیت غذایی، ثبات بازار و حمایت از مصرف کننده دانست و اظهار داشت: سیاست های تجاری باید با توجه به شرایط فعلی کشور اتخاذ شود. امسال مجموعه ای از عوامل از جمله کاهش محسوس واردات، بلاتکلیفی در میزان تولید داخل، تداوم آثار جنگ تحمیلی و محدودیت در زنجیره تامین، وضعیتی متفاوت نسبت به سال های گذشته ایجاد کرده است که پیش از این در نامه ای از انجمن به وزارت جهاد کشاورزی منعکس شده بود.

وی افزود: بر خلاف برخی تصورات، عدم اعمال ممنوعیت های فصلی به هیچ وجه به معنای آزادسازی خودسرانه واردات نیست. تمامی سازوکارهای نظارتی اعم از ثبت سفارش، تخصیص ارز، کنترل های گمرکی، استانداردها و سایر مقررات قانونی همچنان پابرجاست و چند ماه است که جریان عرضه متوقف شده است.

دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران با اشاره به وضعیت واردات در سال جاری گفت: بر اساس آمارهای موجود، واردات برنج در سه ماهه نخست امسال بیش از 50 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته است که عمدتا ناشی از مطالبات معوقه ارزی واردکنندگان از دولت، بدهی انباشته به تامین کنندگان خارجی و محدودیت های ناشی از شرایط جنگ بوده است. از سوی دیگر برخی گزارش های رسمی نیز حکایت از کاهش تولید داخلی دارد. همزمانی این دو عامل به ویژه در شرایط خاص کنونی که باید از هر فرصتی برای تامین کسری کالاهای مورد نیاز کشور استفاده کرد، بازار را در موقعیت حساسی قرار داده است و اعمال ممنوعیت فصلی می تواند شکاف عرضه و تقاضا را افزایش دهد.

خاکی ادامه داد: اگرچه نگرانی جدی در خصوص موجودی برنج خارجی وجود ندارد و قیمت ها در بازار رقابتی است، اما نباید فراموش کرد که عرضه این محصول فرآیندی زمان بر است و از زمان خرید در مبدا تا ورود به بازار کشور چندین هفته طول می کشد. بنابراین هرگونه وقفه چند ماهه در واردات آثار خود را با تاخیر در بازار نشان می دهد و جبران سریع آن امکان پذیر نخواهد بود. بنابراین تداوم جریان عرضه در شرایط فعلی اقدامی پیشگیرانه و ضروری است.

وی با تاکید بر اینکه ممنوعیت فصلی می توانست باعث نوسانات قیمتی شود، تصریح کرد: هر زمان عرضه محدود شود بازار مستعد افزایش قیمت می شود و این موضوع نه تنها برنج وارداتی را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه بر قیمت برنج ایرانی نیز تاثیر می گذارد. تجربه سال های گذشته نیز نشان داده است که عرضه مناسب برنج وارداتی یکی از عوامل موثر در تعدیل قیمت برنج داخلی است.

دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران درباره دغدغه حمایت از تولید داخلی نیز گفت: حمایت از تولید ملی یک ضرورت غیرقابل انکار است اما ابزار این حمایت نباید ایجاد کمبود در بازار و محدودیت مصرف کننده باشد. برنج ایرانی و برنج وارداتی اگرچه در بازار یکسانی عرضه می‌شوند، اما در واقع بخش‌های مختلفی از تقاضای مصرف را پوشش می‌دهند و به یک معنا سفره‌های آن‌ها تا حد زیادی جدا از یکدیگر است. بخش قابل توجهی از خانوارها، مراکز پخت و پز و رستوران ها از برنج وارداتی به دلایل اقتصادی یا سلیقه مصرف کننده استفاده می کنند. بنابراین، محدودیت واردات لزوماً منجر به افزایش تقاضا برای برنج داخلی نمی شود، بلکه می تواند فشار بیشتری بر مصرف کنندگان وارد کند. از سوی دیگر تداوم واردات این امکان را فراهم می کند که بتوان در طول سال و با قیمت مناسب تری خرید انجام داد و از انباشت تقاضا پس از پایان دوره ممنوعیت و افزایش قیمت در بازارهای مبدا جلوگیری کرد.

وی خاطرنشان کرد: موضوع امروز تنها واردات برنج نیست، بلکه حفظ ثبات زنجیره تامین، ثبات بازار و حفظ امنیت غذایی کشور است. هر تصمیمی که به تداوم ارائه این محصول استراتژیک و دسترسی پایدار مردم به آن کمک کند، در نهایت به نفع مصرف کنندگان، اقتصاد کشور و آرامش بازار خواهد بود.