هزینه سالانه نوزاد در سال 1405 به 480 میلیون تومان رسید!

با افزایش هزینه های نوزاد، سهم حمایت های دولت از بودجه خانواده به طور مستمر کاهش می یابد. در چنین شرایطی سوال اصلی این است که قدرت خرید یارانه ای که دولت در مقابل هزینه واقعی تربیت نوزاد پرداخت می کند چقدر است؟

افق میهن به نقل از تجارت نیوز، در زمستان ۱۴۰۳ قیمت هر قوطی شیرخشک داخلی از حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تومان به ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزار تومان رسیده بود. بر اساس آخرین اطلاعات موجود تا 18th فروردین در سال ۱۴۰۴ قیمت شیرخشک تولید داخل افزایش چشمگیری داشته است. این افزایش قیمت به دلیل افزایش هزینه های تولید، مواد اولیه و کاهش یارانه های دولتی رخ داده است. برخی از برندهای معروف داخلی که در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرند به دلیل افزایش قیمت ها فشار اقتصادی بیشتری بر خانوارها وارد کرده اند.

از سوی دیگر قیمت شیرخشک وارداتی نیز به دلیل افزایش نرخ ارز و عوارض گمرکی افزایش یافته است. در زمستان ۱۴۰۳ قیمت شیرخشک های خارجی بین ۱۸۵ تا ۲۲۰ هزار تومان برای شیرخشک های معمولی بسته به برند و وزن و شیرخشک های رژیمی تا ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان متغیر بود. در حالی که این قیمت ها تا ۱۶ فروردین ۱۴۰۴ به ۲ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان رسیده است.

همچنین برخی از برندهای پرطرفدار وارداتی در بازار ایران یافت می شود که قیمت بالای آنها باعث شده بسیاری از خانواده ها به سراغ گزینه های داخلی بروند.

پوشک و شیر خشک؛ هزینه های پنهان بچه دار شدن

تولد نوزاد علاوه بر تغییرات اساسی در سبک زندگی خانواده، هزینه های جدیدی را نیز به سبد مصرفی خانوار می افزاید. هزینه هایی که از روزهای اول تولد شروع شده و حداقل تا دو سالگی ادامه دارد. پوشک، شیرخشک، شیشه شیر و پستانک تنها بخشی از این هزینه هاست و در کنار آن باید هزینه لباس، دارو، محصولات بهداشتی، ویزیت پزشک، واکسن، وسایل خواب و حمل و نقل نوزاد نیز در نظر گرفته شود.

بر اساس ارقام ارائه شده میانگین هزینه نگهداری نوزاد از بدو تولد تا دو سالگی در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۱ میلیون تومان در ماه بوده است. این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۱۴ میلیون تومان و در سال ۱۴۰۵ به ۲۰ میلیون تومان در ماه رسید.

به این ترتیب هزینه اسمی نگهداری نوزاد ۲۴ ماهه در صورت ثابت ماندن هزینه ماهانه در هر سال از حدود ۲۶۴ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ به ۳۳۶ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ و ۴۸۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵ می رسد.

پوشک؛ هزینه ای که هر ماه تکرار می شود

در بین لوازم مصرفی کودک، پوشک یکی از اقلامی است که بر خلاف شیشه شیر بچه یا برخی لوازم دیگر به صورت روزانه مصرف می شود و خانواده باید هزینه آن را به صورت مستمر بپردازد. بر اساس ارقام ارائه شده متوسط ​​قیمت یک بسته ۲۸ عددی پوشک معمولی از حدود ۲۴۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به ۳۶۸ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ و ۵۷۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است.

جدول نوسان قیمت پوشک در سه سال

سال	قیمت متوسط ​​یک بسته ۲۸ عددی	نسبت به سال قبل افزایش یافته است	نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است
۱۴۰۳	۲۴۰ هزار تومان	–	–
۱۴۰۴	۳۶۸ هزار تومان	۵۳.۳ درصد	۵۳.۳ درصد
۱۴۰۵	۵۷۵ هزار تومان	۵۶.۲ درصد	۱۳۹.۶ درصد

بنابراین قیمت بسته بندی پوشک در دو سال حدود ۱۴۰ درصد افزایش یافته است. یعنی قیمت یک بسته در سال ۱۴۰۵ بیش از ۲.۳ برابر قیمت آن در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است، نکته مهم این است که این افزایش قیمت در مورد کالایی اتفاق افتاده است که مصرف آن محدود به یک یا دو خرید نیست. یک نوزاد در طول روز به چندین پوشک نیاز دارد و بنابراین افزایش قیمت هر بسته مستقیماً به هزینه های ماهیانه خانوار منتقل می شود.

شیر خشک؛ از هزینه معمولی تا هزینه چند میلیونی

شیرخشک یکی دیگر از اقلام مهم سبد کودک است. البته هزینه آن بسته به داخلی یا وارداتی بودن و همچنین نوع شیرخشک آن بسیار متفاوت است. اما طبق آمار میانگین قیمت شیر ​​خشک داخلی از حدود ۱۴۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به حدود ۳۰۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده است.

جدول نوسانات قیمت شیرخشک داخلی طی سه سال

سال	قیمت متوسط	نسبت به سال قبل افزایش یافته است	نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است
۱۴۰۳	۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تومان	–	–
۱۴۰۴	۲۲۰ تا ۲۵۰ هزار تومان	حدود ۶۲ درصد بر اساس میانگین	حدود ۶۲ درصد
۱۴۰۵	۲۸۰ تا ۳۳۰ هزار تومان	به طور متوسط ​​حدود ۳۰ درصد	حدود ۱۱۰ درصد

جدول بررسی قیمت شیرخشک وارداتی در دوره سه ساله

سال	قیمت متوسط	نسبت به سال قبل افزایش یافته است	نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است
۱۴۰۳	۱۸۵ تا ۲۰۰ هزار تومان	–	–
۱۴۰۴	۴۲۰ تا ۶۸۰ هزار تومان	حدود ۱۸۶ درصد بر اساس میانگین	حدود ۱۸۶ درصد
۱۴۰۵	۸۰۰ هزار تا یک میلیون تومان	حدود ۶۴ درصد بر اساس میانگین	حدود ۳۶۸ درصد

بر اساس میانگین فواصل، قیمت شیرخشک وارداتی از حدود ۱۹۲.۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به حدود ۹۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده است و به عبارتی میانگین قیمت این محصول طی دو سال ۳.۷ برابر شده است.

شیر خشک رژیمی؛ جهش قیمت از ۲ میلیون به بیش از ۴ میلیون تومان

وضعیت برای خانواده هایی که نوزادشان به شیر خشک یا شیر خشک نیاز دارد بسیار دشوارتر است. افزایش قیمت از یک سو و کمبود و کمیاب بودن این نوع شیرخشک از سوی دیگر فشار مضاعفی را بر خانواده وارد کرده است.

جدول نوسانات قیمت شیر ​​رژیمی در سه سال

سال	قیمت متوسط	نسبت به سال قبل افزایش یافته است	نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است
۱۴۰۳	حدود ۲ میلیون تومان	–	–
۱۴۰۴	حدود ۳ میلیون تومان	۵۰ درصد	۵۰ درصد
۱۴۰۵	بیش از ۴ میلیون تومان	حداقل ۳۳.۳ درصد	حداقل ۱۰۰%

بنابراین بین سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵ قیمت شیر ​​خشک رژیمی حداقل دو برابر شده است. در این شرایط، خانواده ای که نوزادشان به طور مستمر به شیرخشک تخصصی نیاز دارد، ممکن است بخش قابل توجهی از هزینه های ماهانه خود را صرف تامین تغذیه کودک بپردازد.

لیوان شیر؛ افزایش چند برابری قیمت یک دستگاه ضروری

شیر شیشه ای نیز در این مدت افزایش قیمت قابل توجهی داشته است. با توجه به اینکه قیمت ارائه شده به صورت بازه ای است، برای محاسبه افزایش میانگین بازه هر سال در نظر گرفته می شود.

جدول نوسان قیمت شیشه شیر در سه سال

سال	محدوده قیمت	میانگین تقریبا	نسبت به سال قبل افزایش یافته است	نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است
۱۴۰۳	۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان	۴۰۰ هزار تومان	–	–
۱۴۰۴	۴۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان	۱.۲ میلیون تومان	۲۰۰ درصد	۲۰۰ درصد
۱۴۰۵	۵۰۰ هزار تا ۲.۶ میلیون تومان	۱.۵۵ میلیون تومان	۲۹.۲ درصد	۲۸۷.۵ درصد

بر این اساس متوسط ​​قیمت شیشه شیر نوزاد از حدود ۴۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۳ به حدود یک میلیون و ۵۵۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده است. یعنی حدود ۲۸۸ درصد افزایش. البته این رقم لزوما به معنی افزایش قیمت تمام مدل های شیشه شیر به یک اندازه نیست، زیرا بازه قیمتی این محصول بسیار گسترده است و قیمت آن به برند، حجم، جنس و ویژگی های محصول بستگی دارد.

پستانک؛ یک کالای کوچک با افزایش قیمت زیاد

در مقایسه با شیر خشک و پوشک بچه، پستانک سهم کمتری از هزینه های خانوار دارد، اما تجزیه و تحلیل قیمت آن نیز افزایش قابل توجهی را در هزینه لوازم کودک نشان می دهد.

جدول نوسان قیمت پستانک در سه سال

سال	محدوده قیمت	میانگین تقریبا	نسبت به سال قبل افزایش یافته است	نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است
۱۴۰۳	۱۰۰ هزار تا یک میلیون تومان	۵۵۰ هزار تومان	–	–
۱۴۰۴	۱۰۰ هزار تا یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان	۹۰۰ هزار تومان	۶۳.۶ درصد	۶۳.۶ درصد
۱۴۰۵	۲۰۰ هزار تا ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان	۱.۳ میلیون تومان	۴۴.۴ درصد	۱۳۶.۴ درصد

بر اساس بازه های متوسط ​​قیمت، میانگین قیمت پستانک طی دو سال ۱۳۶ درصد افزایش یافته است. البته پستانک بر خلاف پوشک و شیرخشک مصرف روزانه و مستمر یکسانی ندارد و نمی توان افزایش قیمت آن را به تنهایی معادل افزایش هزینه ماهیانه نوزاد دانست. اما مجموع این اقلام کوچک در کنار سایر کالاهای مورد نیاز کودک فشار قابل توجهی ایجاد می کند.

هزینه نگهداری نوزاد؛ از ۱۱ میلیون تا ۲۰ میلیون تومان در ماه

تصویر کلی از هزینه نگهداری نوزاد در این سه سال نشان از افزایش چشمگیر هزینه های خانوار دارد. در مجموع هزینه ماهانه نگهداری نوزاد از ۱۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ به ۲۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده است. یعنی حدود ۸۱.۸ درصد افزایش.

جدول نوسانات هزینه نگهداری سالانه نوزاد در یک دوره سه ساله

سال	هزینه نگهداری ماهیانه نوزاد	هزینه ۲۴ ماه	درصد تغییر در هزینه ماهانه
۱۴۰۳	۱۱ میلیون تومان	۲۶۴ میلیون تومان	–
۱۴۰۴	۱۴ میلیون تومان	۳۳۶ میلیون تومان	۲۷.۳ درصد
۱۴۰۵	۲۰ میلیون تومان	۴۸۰ میلیون تومان	۴۲.۹ درصد

به بیان ساده تر، خانواده ای که در سال ۱۴۰۳ ماهانه ۱۱ میلیون تومان برای نگهداری از نوزاد خود هزینه کرده اند، در سال ۱۴۰۵ برای همین میزان هزینه باید به طور متوسط ​​ماهیانه ۲۰ میلیون تومان را کنار بگذارند.

وقتی یارانه ثابت می ماند اما هزینه ها افزایش می یابد

اگر ماهانه ۲ میلیون تومان یارانه برای هر نوزاد را مبنا قرار دهیم، طی دو سال این مبلغ به ۴۸ میلیون تومان می رسد. اما موضوع مهم نسبت این یارانه به کل هزینه نگهداری نوزاد است.

مسئله اصلی فقط افزایش قیمت پوشک یا شیرخشک نیست. بلکه کاهش قدرت پوشش حمایت دولت است. اگر هزینه مراقبت از کودک به سرعت افزایش یابد اما میزان حمایت ثابت بماند، ارزش واقعی این حمایت برای خانواده ها کاهش می یابد.

این موضوع در مورد پوشک و شیرخشک اهمیت بیشتری دارد زیرا این دو محصول بر خلاف بسیاری از کالاها قابل حذف از سبد خرید نیستند. خانواده ممکن است خرید برخی از کالاهای غیر ضروری را به تعویق بیندازند، اما نمی توانند استفاده از پوشک یا تغذیه کودک را متوقف کنند. در مورد خانواده هایی که نوزادان آنها به شیر وارداتی یا شیر خشک نیاز دارند، شکاف بین هزینه واقعی و حمایت دولت حتی بیشتر است. قیمت شیرخشک وارداتی به بیش از ۴ میلیون تومان به این معناست که قیمت یک قوطی این محصول به تنهایی می تواند بیش از دو برابر یارانه ماهیانه ۲ میلیون تومان باشد.

هزینه بچه دار شدن فقط هزینه تولد نیست

بررسی قیمت پوشک، شیر خشک، شیشه شیر و پستانک نشان می دهد که بخش قابل توجهی از هزینه فرزندآوری در ماه ها و سال های پس از تولد ایجاد می شود. پوشک یک هزینه دائمی و تکراری است. شیرخشک برای برخی خانواده ها به یک هزینه ماهانه سنگین تبدیل می شود. و قیمت شیشه شیر و پستانک کودک افزایش یافته و قیمت لوازم اولیه کودک افزایش یافته است.

از سوی دیگر رقم ۲۰ میلیون تومان هزینه ماهانه نگهداری نوزاد در سال ۱۴۰۵ تنها شامل این چهار مورد نمی شود و سایر هزینه ها از جمله لباس، دارو، مراقبت های پزشکی، لوازم بهداشتی، وسایل خواب و سایر نیازهای کودک نیز در آن لحاظ شده است.

بنابراین، اگر قرار است سیاست حمایتی فرزندآوری نقش موثری در کاهش فشار اقتصادی خانواده ها داشته باشد، تعیین مبلغ ثابت کافی نیست. بلکه میزان حمایت باید با توجه به تورم و رشد واقعی هزینه مراقبت از کودکان بازنگری شود.

در غیر این صورت، با افزایش هزینه های نوزاد، سهم حمایت دولت از بودجه خانواده به طور مستمر کاهش می یابد. بر اساس ارقام این بررسی سهم یارانه ۲ میلیون تومانی از ۱۸.۲ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۱۰ درصد در سال ۱۴۰۵ رسیده است که در چنین شرایطی سؤال اصلی این است که قدرت خرید یارانه پرداختی دولت در برابر هزینه واقعی تربیت فرزند چقدر است؟