داود رشیدی در حسرت چه نقشی و همکاری با کدام کارگردان ماند؟ :: افق میهن

مرحوم داود رشیدی ایفاگر شاه در نقش «کریم» در «فرار از تله» جلال مقدم، «آقای حسینی» در فیلم «کندو» فریدون قلعه و در سریال «هزاردستان» علی حاتمی در نقش «بازرس شش انگشتی» بازی کرد. او نیمی از عمر خود را در حسرت بازی در نقش «اسدالله میرزا» در سریال «دای جان ناپلئون» و همکاری با ناصر تقوایی گذرانده است!

به گزارش افق میهن، مجموعه تلویزیونی «دایی جان ناپلئون» به کارگردانی ناصر تقوایی با اقتباس از رمان «دایی جان ناپلئون» نوشته ایرج مسچیتزاد در سال ۱۳۵۵ از تلویزیون پخش شد.

این سریال با بازی غلامحسین نقشینه، پرویز فنی زاده، پرویز صیاد، محمدعلی کشاورز، نصرت کریمی، سعید کنگرانی و اسماعیل داورفر درباره داستان خانواده ای در عمارت قدیمی بود و حول محور شخصیتی مرموز به نام «دایی جان» معروف به «دایی جان ناپلئون» می چرخید.

نقش «دایی ناپلئون» را غلامحسین نخسینه بازی می کرد اما این سریال شخصیت محوری به نام «اسدالله میرزا» دارد که اگرچه نفر اول نیست اما بدون اغراق بار اصلی تنش سریال است.

با توجه به مطالب رمان «دایی جان ناپلئون»، «اسدالله میرزا» فردی ۴۰ ساله، مسلط به زبان های فرانسوی و انگلیسی، کارمند وزارت امور خارجه، خوش لباس، خوش قیافه، خوش رفتار، خوش قلب، بسیار شوخ طبع، شوخ طبع، خوش اخلاق، زن گویی و کمی لغت به کار می رود.

پرویز صیاد در سریال دای جان ناپلئون نقش «اسدالله میرزا» را با کیفیتی قابل تحسین و ماندگار بازی کرد و غنای صدای مرحوم منوچهر اسماعیلی «اسدالله میرزا» را بر این شخصیت جاودانه کرد.

اما داستان داوود رشیدی و اینکه چرا نتوانست نقش «اسدالله میرزا» را بپذیرد خواندنی است.

داود رشیدی در سال ۱۳۲۰ هفت ساله بود که برای اولین بار روی صحنه رفت و در نمایش توپاز به کارگردانی عبدالحسین نوشین به ایفای نقش پرداخت.

پدر داود رشیدی دیپلمات و زمانی سفیر ایران در ترکیه و سوئیس بود و فرصت حضور در فرنگ و سوابق شغلی پدرش باعث شد داود رشیدی در رشته علوم سیاسی فارغ التحصیل شود، اما گرایش به هنر او را به آکادمی موسیقی ژنو رساند و توانست دیپلم کارگردانی و بازیگری را از این آکادمی دریافت کند.

پس از بازگشت به ایران بازیگری را در تئاتر آغاز کرد و در سال ۱۳۴۳ به همراه پرویز فنی زاده، منوچهر فرید و فرزانه اطیرانی گروه «تئاتر امروز» را تأسیس کرد.

داود رشیدی اولین تجربه خود را در سینما در سال ۱۳۵۰ با بازی در فیلم «مسابقه» تجربه کرد و تا سال ۱۳۵۴ و قبل از قبولی در واحد نمایش تلویزیونی در فیلم های «میعادگاه خاشم»، «فرار از تله»، «گذر اکبر»، «فدایی»، «جهنم بعلاوه من»، «روندو» به ایفای نقش پرداخت.

داود رشیدی سال‌ها پیش در گفت‌وگویی با ابراز تأسف از نپذیرفتن نقش «اسدالله میزرا» گفت: پس از درگذشت فریدون رهنما، قطبی مدیرعامل تلویزیون از من خواست تا کار او را در بخش نمایش برعهده بگیرم. البته خودم هم دوست داشتم در چنین جایگاهی باشم چون باعث می شد از فضای تئاتر دور نباشم، اما تنها حسرتی که باقی می ماند این است که به دلیل حضور در واحد نمایش، جایگاه خوبی را در بازیگری از دست دادم.

موقعیت خوب بعدی هم بعد از انقلاب از دست رفت. اتفاقا هر دو اثر ناصر تقوایی بود. اولی «دایی ناپلئون» بود که قرار بود در آن نقش «اسدالله میرزا» را بازی کنم. رفتم و با تقوا صحبت کردم. او می خواست که من هر روز، هفت روز در هفته سر کار باشم، اما در بهترین حالت نمی توانستم بیشتر از دو روز وقت بگذارم.

برای «کاپیتان خورشید» هم همین ماجرا پیش آمد که به دلیل مشغله اداری دیگر تکرار نشد. باید اعتراف کنم که اگر راه دیگری برای بازگشت به گذشته وجود داشته باشد و دوباره این مسیر طی شود، به واحد نمایش نمی روم و پیشنهادات تقوا را قبول نمی کنم.

اما نقش «اسدالله میرزا» چگونه به پرویز صیاد رسید؟

پرویز صیاد نیز در گفت وگویی گفت: از دوران دبیرستان پاورقی زندگی نامه ایرج مسیحی زاد را در هفته نامه فردوسی دنبال می کردم. از این رو وقتی با پیشنهاد ناصر تقوایی برای بازی در سریال «دایی جان ناپلئون» مواجه شدم، بدون تردید پذیرفتم، زیرا پاورقی آن (دایی جان ناپلئون) را در همان مجله «فردوسی» خوانده بودم.

از داود رشیدی نقل شده است که بازیگری را به اسب سواری تشبیه کرده است: اسب ها گاهی یورتمه می کنند، گاهی می تازند! گاهی سرحال هستند و گاهی بی حوصله! وضعیت بازیگر هم همینطور است.»