فقط بوی قهوه هم ممکن است حالتان را بهتر کند

زومیت: یک تحقیق جدید نشان می دهد چند دقیقه قرار گرفتن در معرض عطر قهوه با کاهش برخی احساسات منفی و تغییرات در فعالیت مغز مرتبط است.
گاهی حتی قبل از اولین جرعه قهوه، بوی آن کافی است تا صبح کمی قابل تحمل تر به نظر برسد. یک تحقیق جدید نشان می دهد که این احساس ممکن است صرفاً ذهنی نباشد و عطر قهوه می تواند با کاهش برخی احساسات منفی و تغییر در فعالیت مغز در مدت زمان کوتاهی همراه باشد.
به گزارش ScienceAlert، محققان دانشگاه داروسازی شووا در ژاپن بررسی کردند که آیا فقط بوی قهوه بدون نوشیدن آن می تواند بر خلق و خو و فعالیت مغز تأثیر بگذارد یا خیر. ۲۰ دانش آموز ۲۰ تا ۲۹ ساله در این مطالعه شرکت کردند. شرکت کنندگان بدون نوشیدن قهوه به مدت پنج دقیقه با قهوه تازه دم نشستند. در این مدت، خلق و خو، امواج مغزی، ضربان قلب و تغییرات ضربان قلب آنها اندازه گیری شد.
برای انجام آزمایش، ۲۰ گرم قهوه آسیاب شده با ۴۰۰ میلی لیتر آب ۸۵ درجه دم کرده و ظرف قهوه در فاصله حدود ۵۰ سانتی متری از داوطلبان قرار داده شد. آنها قبل و بعد از آزمایش یک پرسشنامه در مورد تنش، اضطراب، افسردگی، خستگی، سردرگمی، عصبانیت و سرزندگی تکمیل کردند.
پس از پنج دقیقه، شرکت کنندگان خستگی، تنش و اضطراب، سردرگمی و احساس افسردگی کمتری را گزارش کردند. با این حال، سرزندگی آنها افزایش قابل توجهی نداشت. به زبان ساده، بوی قهوه در این آزمایش بیشتر با کاهش احساسات منفی همراه بود تا ایجاد احساس انرژی و طراوت بیشتر.
محققان همچنین تغییری را در یکی از شاخص های EEG مشاهده کردند که از نسبت امواج مغزی آلفا، بتا و تتا محاسبه می شود و مربوط به آرامش است. با این حال، این نتیجه به تنهایی ثابت نمی کند که بوی قهوه در واقع مغز را آرام می کند. زیرا میزان تغییر مطلق کم بوده و مشخص نیست چنین تغییری از نظر فیزیولوژیکی چه اهمیتی دارد.
در مقابل، بوی قهوه تأثیر قابل توجهی بر ضربان قلب یا تغییرپذیری آن نداشت. از سوی دیگر، کسانی که بیشترین بهبود را در خلق و خوی گزارش کردند، لزوماً بیشترین تغییر را در فعالیت مغز نشان ندادند. این بدان معنی است که بهبود خلق و خو و تغییرات مغزی ممکن است به طور همزمان رخ دهند، اما لزوما بخشی از یک پاسخ مشترک و هماهنگ در بدن نیستند.
یک مطالعه در سال ۲۰۱۸ همچنین نشان داد افرادی که در معرض بویی مشابه قهوه قرار گرفتند در برخی از آزمایشات تحلیلی عملکرد بهتری داشتند و انتظار موفقیت بیشتری داشتند. یافته ای که احتمال نقش تداعی های آموخته شده یا اثر شبه دارونما را نشان می دهد.
با این حال، مطالعه جدید یک محدودیت مهم دارد: هیچ گروه کنترلی وجود نداشت. محققان بررسی نکردند که آیا همان تغییرات در یک محیط بدون بو یا هنگام استشمام رایحه های دیگر رخ می دهد، بنابراین نمی توان با قطعیت گفت که قهوه خود عامل این تغییرات بوده است. یک استراحت پنج دقیقه ای، سازگاری با محیط آزمون، یا انتظار قبلی شرکت کنندگان نیز ممکن است بر نتایج تأثیر بگذارد.
نمونه مورد مطالعه نیز کوچک و محدود به دانشجویان جوان بود. میزان مصرف معمول قهوه، علاقه شرکت کنندگان به آن، آشنایی با عطر و توانایی بویایی آنها به طور دقیق بررسی نشد. یافتهها حاکی از تأثیر احتمالی بوی قهوه بر خلق و خو و مغز است، اما تأیید این موضوع به مطالعات گستردهتر و دقیقتری نیاز دارد.