ذوب یخ‌های دائمی، رودخانه‌های آلاسکا را به فلزات سمی آلوده می‌کند؛ آلودگی در برخی نقاط ۷۰ برابر شده است
رودخانه‌ها و دریاچه‌های شفافی که از میان کوه‌های خیره‌کننده بروکس آلاسکا می‌گذرند، در دهه گذشته دستخوش دگرگونی قابل‌توجهی شده‌اند. آب هایی که زمانی زلال و آبی بودند، اکنون در برخی مناطق به رنگ نارنجی و زنگ زده در آمده اند.
به گزارش افق میهن و به نقل از Science Alert; در سال ۲۰۱۸، دانشمندان برای اولین بار متوجه ورود جریان های نارنجی رنگ به این آب ها شدند. برای بررسی این پدیده، نمونه های آب را از نقاط مختلف جمع آوری کردند. مناطقی به قدری دور افتاده که دسترسی به بسیاری از آنها تنها با هلیکوپتر امکان پذیر است.
جان اودانل، بوم شناس سرویس پارک ملی ایالات متحده، می گوید: «هرچه بیشتر بر فراز منطقه پرواز می کردیم، رودخانه ها و نهرهای نارنجی رنگ بیشتری می دیدیم. “برخی نقاط تقریباً شبیه آب پرتقال شیری هستند.”
منشا این آب های نارنجی چیست؟
محققان در ابتدا متوجه شباهت این تغییر رنگ با آلودگی اسیدی ناشی از معادن فلزی شدند. اما هیچ معدن فعالی در این منطقه وجود ندارد.
مطالعه جدیدی که توسط تیمی از دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا، دیویس انجام شد، نشان می‌دهد که احتمالاً علت اصلی ذوب شدن یخ‌های دائمی یا همیشگی منجمد در مناطق قطبی است.
منجمد دائمی به خاک و لایه های زیرزمینی اطلاق می شود که برای مدت طولانی، گاهی اوقات هزاران سال، یخ زده باقی مانده اند.
با گرم شدن هوا و ذوب شدن این لایه ها، آب به خاک نفوذ می کند و با مواد معدنی سنگ بستر که برای مدت طولانی در زیر زمین قفل شده اند، تماس پیدا می کند.
هنگامی که این مواد معدنی در معرض اکسیژن قرار می گیرند، فلزاتی مانند آهن، آلومینیوم، منگنز، روی، نیکل، کادمیوم و برخی عناصر کمیاب را آزاد می کنند. این فلزات وارد آب شده و باعث رنگ نارنجی و زنگ مانند رودخانه ها می شوند.
آلودگی برخی رودخانه ها ۷۰ برابر شده است
محققان از شش حوضه آبخیز مختلف در محدوده بروکس بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ نمونه‌برداری کردند تا تغییرات شیمیایی آب را بررسی کنند.
برخی از نمونه‌ها نشان داد که آب رودخانه‌ها نسبت به گذشته اسیدی‌تر شده و میزان فلزات موجود در آنها حتی از آب آلوده ناشی از زه‌کشی معادن فلزی بیشتر است.
در رودخانه سالمون، یکی از این جریان های زیرزمینی باعث شد که مقدار فلزات موجود در آب به ۷۰ برابر مقدار طبیعی برسد. این افزایش حتی در فاصله حدود ۹۶ کیلومتری پایین دست از منبع آلودگی مشاهده شد.
محققان توانستند یکی از مهم ترین امواج فلزات وارد شده به رودخانه ها را به سال ۲۰۱۹ مرتبط کنند، گرم ترین تابستان ثبت شده در آلاسکا. پس از آن زمستانی همراه با بارش غیرعادی برف در منطقه بود.
تیلور اوینگر، محقق ارشد این مطالعه، می گوید برف بیشتر شبیه یک لایه عایق عمل می کند و از یخ زدن مجدد خاک جلوگیری می کند. در نتیجه، آب می تواند عمیق تر به خاک نفوذ کند و با مواد معدنی بیشتری در تماس باشد.
پس از آن تابستان گرم، مقدار سولفات و روی در آب رودخانه به یکباره افزایش یافت و در سالهای بعد به تدریج کاهش یافت.
تهدیدی برای ماهی ها و جوامع محلی
هنوز مشخص نیست که این هجوم ناگهانی آب های اسیدی و فلزات سنگین چه پیامدهای بلندمدتی برای جوامع وابسته به این رودخانه ها خواهد داشت.
از سال ۲۰۱۸، گزارش های بیشتری از مناطق مختلف منطقه همیشه منجمد آمریکای شمالی منتشر شده است که ورود آب های اسیدی و غنی از فلز به بیش از ۲۰۰ رودخانه و نهر را مستند می کند.
محققان می گویند این پدیده در گذشته در مدل ها و ارزیابی های مربوط به تغییرات آینده قطب شمال به دلیل گرمایش زمین پیش بینی نشده بود، اما اکنون در نقاط مختلف این منطقه دیده می شود.
رودخانه هایی با ظاهری “زنگ زده” نیز در مناطق قطبی و جنگلی کانادا و سایر نقاط جهان که دارای یخبندان دائمی هستند گزارش شده است.
الیوت اسکیرزکان، زمین شناس از دانشگاه کارلتون کانادا می گوید: این پیامد گسترده گرمایش جهانی می تواند تهدیدی قابل توجه برای منابع آبی و اکوسیستم های آبی باشد.
ورود فلزات سمی به آب در کنار افزایش اسیدیته رودخانه ها می تواند به اکوسیستم آسیب برساند. تاکنون در برخی مناطق نزدیک رودخانه های اسیدی شده، مرگ گسترده گیاهان و کاهش جمعیت ماهی های مهم مانند سالمون، ماهی سفید و سایر آبزیان مشاهده شده است.
این موضوع به ویژه برای جوامع روستایی قطب شمال، که بسیاری از آنها بومی آلاسکا هستند، مهم است. زیرا زندگی آنها تا حد زیادی به رودخانه ها و ماهی های این مناطق وابسته است.
با این حال، منطقه Brooks Range هنوز علائمی از پیامدهای شدید و گسترده را نشان نداده است.
اوینگر می‌گوید: «ما هنوز کشتار گسترده ماهی‌ها را ندیده‌ایم، و هیچ گزارشی مبنی بر اینکه کیفیت آب آشامیدنی در حال حاضر به روستاها آسیب می‌زند، نداریم. اما تعداد موارد مشاهده شده همچنان نگران کننده است.»
وی می افزاید: صدها حوزه آبخیز تحت تاثیر هجوم آب های اسیدی و فلزات قرار گرفته اند. این رودخانه ها تقریباً دست نخورده و بکر هستند، با این حال چنین چیزی در آنها اتفاق می افتد. این بخشی از واقعیت جدید تغییرات آب و هوایی است.”
