کشف جمعیتی عجیب از کروکودیل‌های غارنشین به رنگ نارنجی در گابن؛ ماجرا چیست؟
زومیت: تمساح های کوتوله غارهای گابن پس از هزاران سال زندگی در تاریکی و در مجاورت فضولات خفاش، اندازه خود را تغییر داده و پوست نارنجی به خود گرفته اند.
در اعماق غارهای آبندا در گابن، جایی که کف غار با مقدار زیادی فضولات خفاش پوشیده شده است، جمعیتی از کروکودیل‌های کوتوله زندگی می‌کنند که تقریباً شبیه هیچ تمساح دیگری روی زمین نیستند. برخی از آنها پوست نارنجی دارند و در نمونه های قدیمی تر، این پوست به قدری نازک شده است که حتی قسمت هایی از ساختار استخوانی زیر آن دیده می شود.
این حیوانات متعلق به گونه Ostlymus tidraspis هستند که به کروکودیل کوتوله آفریقایی نیز معروف است و در گابن، بخش هایی از کامرون و نیجریه زندگی می کند. با این حال، تنها جمعیت ساکن در گابن به زندگی در غارها روی آورده اند. رفتاری که در هیچ جمعیت شناخته شده دیگری از کروکودیل ها دیده نمی شود. محققان تصور می کنند که این جمعیت حدود سه هزار سال پیش وارد غارها شده و به تدریج با محیط تاریک و بسته خود سازگار شدند.
غارها تنها پناهگاهی برای چنین حیواناتی نیستند. آنها آب و در این مورد منبع غذایی قابل توجهی را فراهم می کنند. روزانه هزاران خفاش غار را ترک می کنند و برای استراحت برمی گردند. در این حرکت گسترده تعدادی خفاش به زمین می افتند و طعمه کروکودیل های کوچک می شوند.
مت شرلی، بوم شناس محیط زیست و یکی از مشاوران مجموعه جدید نشنال جئوگرافیک، آفریقا: خانه وحشی زمین، می گوید تمساح های غار تقریباً هیچ ترسی از انسان ندارند. در حین کاوش‌ها، او حتی نمونه‌های کوچکی را دیده است که با تکان دادن دم خود به سمت محققان آمده‌اند تا محیط اطراف را بررسی کنند.
البته ورود به غارها آسان نیست. شرلی می گوید که اولین تلاش او باعث شد حدود ۱۰۰۰۰ خفاش آشفته شوند و به صورت و بدن او ضربه بزنند. محققان بعداً متوجه شدند که بهترین زمان برای ورود در شب است، زمانی که بیشتر خفاش ها غار را ترک کرده اند.
کروکودیل هایی که در غارها یافت می شوند اغلب کاملاً با مدفوع خفاش پوشیده شده بودند. این باعث شد که رنگ غیرعادی برخی از آنها در ابتدا چندان به چشم نیاید. اما پس از تمیز کردن بدن حیوان، مشخص شد که پوست برخی از نمونه ها به رنگ نارنجی روشن است.
علت این رنگ هنوز به طور قطعی مشخص نیست، اما شرلی توضیح احتمالی دارد. به گفته وی، برخی از این تمساح ها ممکن است ۱۰، ۲۰ و حتی ۳۰ سال در چنین محیطی زندگی کرده باشند و در تمام این مدت تماس مستقیم با فضولات خفاش داشته باشند.
طبق IFL Science، مدفوع خفاش بسته به فصل، میزان بارندگی و اندازه کلنی می تواند از نظر اسیدی یا قلیایی بسیار متفاوت باشد، اما در هر صورت، این ماده نسبتاً خورنده است. محققان بر این باورند که تماس طولانی مدت با این ماده به تدریج پوست کروکودیل ها را فرسوده کرده است.
شرلی می‌گوید در برخی از نمونه‌های قدیمی‌تر، به‌ویژه در اطراف سر، پوست آنقدر نازک شده است که ساختارهای استخوانی زیرین آن دیده می‌شود. به همین دلیل، او پیشنهاد می کند که رنگ نارنجی به جای رنگدانه طبیعی تازه، نتیجه نوعی فرسایش شیمیایی یا فیزیکی پوست است. این فرضیه می‌تواند توضیح دهد که چرا تغییر رنگ در مردان بزرگ‌تر و مسن‌تر شایع‌تر است. حیواناتی که مدت طولانی تری در غار بوده اند مدت طولانی تری در معرض مواد خورنده موجود در فضولات بوده اند.
محققان بر این باورند که تماس طولانی مدت با گوانوی خورده شده توسط خفاش ها عامل اصلی فرسایش و تغییر رنگ پوست کروکودیل ها است.
زندگی در غار نه تنها رنگ پوست این تمساح ها را تغییر داده است. محققان می گویند که جمعیت غار گابن اکنون یکی از کوچکترین نمونه های کروکودیل کوتوله در جهان است. موضوعی که نشان می دهد انزوا و شرایط خاص غار احتمالاً در طول هزاران سال بر بدن و رفتار آنها تأثیر گذاشته است.
چیزی که این تمساح ها را از نظر علمی مهم می کند فقط رنگ نارنجی آنها یا زندگی عجیب آنها در میان انبوهی از فضولات خفاش ها نیست. تحقیقات نشان داده است که جمعیت غار آبندا از نظر رژیم غذایی و ویژگی های ژنتیکی از تمساح های جنگل های اطراف متمایز است. آنها تقریباً تمام غذای خود را از داخل غار به‌خصوص خفاش‌ها و جیرجیرک‌ها به دست می‌آورند و آزمایشات ژنتیکی نشان داده است که آنها جمعیتی جدا از همتایان سطحی خود تشکیل داده‌اند.
هنوز نمی توان آنها را یک گونه مستقل در نظر گرفت، اما محققان می گویند که اگر این جدایی برای مدت زمان کافی ادامه یابد، ممکن است در آینده یک مسیر تکاملی مستقل پیدا کنند. در نتیجه، غارهای آبندا فرصتی نادر برای مشاهده مراحل اولیه سازگاری یک مهره‌دار بزرگ با زندگی زیرزمینی فراهم کرده است. هنوز مشخص نیست که این روند در نهایت تا کجا پیش خواهد رفت.
