عروس دریایی در نقش بادیگارد؛ راهکار ماهی‌های کوچک برای بقا در اعماق اقیانوس
زوم: فیلم نادری از اعماق اقیانوس نشان می‌دهد که بچه ماهی برای فرار از شکارچیان به بازوهای دراز یک چتر دریایی شبح‌دار غول‌پیکر پناه میبرد.
در اعماق اقیانوس، جایی که ماهی های کوچک همیشه مورد حمله شکارچیان قرار می گیرند، گروهی از بچه ماهی ها راه جالبی برای محافظت از خود پیدا کرده اند: پناه گرفتن در کنار یکی از بزرگترین چتر دریایی های جهان.
محققان در حین کاوش در آب های سواحل آرژانتین، عضوی از چتر دریایی ارواح غول پیکر (Stygiomedusa gigantea) را با حدود ۱۹ ماهی کوچک که در اطراف آن شنا می کردند، مشاهده کردند. ماهی بین بازوهای بلند حیوان حرکت می کرد و گاهی زیر چتر بدنش پنهان می شد.
به گزارش ScienceAlert، این مشاهده اولین شواهد بصری از ارتباط گروهی از ماهی های Centrolophus niger نابالغ با چتر دریایی ارواح در اعماق اقیانوس است. ارتباطی که دانشمندان چندین دهه به آن مشکوک بودند.
چتر دریایی ارواح غول پیکر یکی از بزرگترین چتر دریایی های جهان است. قطر چتر بدن آن می تواند بیش از یک متر باشد و طول چهار بازوی بلند و روبان مانند آن گاهی به بیش از ۱۰ متر می رسد. این حیوان با وجود جثه بزرگش به ندرت دیده می شود. اولین نمونه آن در سال ۱۸۹۹ شناسایی شد و از آن زمان تاکنون کمتر از ۱۲۰ مورد مشاهده در سراسر جهان ثبت شده است.
در یک ماموریت تحقیقاتی که از دسامبر ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ انجام شد، محققان مؤسسه اقیانوس‌شناسی اشمیت با استفاده از یک زیردریایی روباتیک، بخش‌هایی از اعماق اقیانوس در نزدیکی آرژانتین را بررسی کردند. در عمق حدود ۲۵۰ متری با یک چتر دریایی شبح مانند به طول تقریبی ۶ متر مواجه شدند که با آرامش در آب شناور بود. حدود ۱۹ ماهی کوچک آبی خاکستری نیز در اطراف بدن آن در حال حرکت بودند.
محققان فرض می کنند که ماهی های کوچک از چتر دریایی به عنوان یک پناهگاه متحرک استفاده می کنند. جثه بزرگ و بازوهای بلند این حیوان می تواند مانعی در برابر شکارچیان باشد.
شاید این همراهی فقط برای محافظت نباشد. در تصاویر ثبت شده یکی از ماهی ها در حال گاز گرفتن چیزی روی بازوی پری دریایی دیده می شود. دانشمندان هنوز نمی دانند این ماهی چه می خورد. ممکن است از بقایای غذای چتر دریایی، انگل های موجود در بدن یا حتی بافت خود حیوان تغذیه کرده باشد.
در برخی روابط مشابه، ماهی ها با خوردن انگل ها به چتر دریایی کمک می کنند و در مقابل غذا و سرپناهی به دست می آورند. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا چتر دریایی شبح نیز از وجود این ماهی ها سود می برند یا خیر.
امکان ارتباط بین ماهی Centrolophus niger و چتر دریایی ارواح برای اولین بار در سال ۱۹۷۳ مطرح شد. در آن زمان، محققان نمونه هایی از هر دو گونه را در تورهای ماهیگیری در اقیانوس اطلس شمالی یافتند و حدس زدند که آنها ممکن است در طبیعت همزیستی داشته باشند. اما دیدن آنها در یک تور برای اثبات چنین رابطه ای کافی نبود.
اکنون، بیش از نیم قرن بعد، تصاویری که از سواحل پاتاگونیا گرفته شده است، برای اولین بار نشان می دهد که کل ماهیان Centrolophus niger می توانند این چتر دریایی شبح مانند را در زیستگاه طبیعی خود همراهی کنند.
پیش از این، بچه ماهی های این گونه در کنار چتر دریایی بشکه ای در دریای آدریاتیک دیده می شد. این نشان می دهد که ماهی ها بسته به جایی که زندگی می کنند، ممکن است از انواع مختلف چتر دریایی برای سرپناه استفاده کنند.
محققان می گویند هنوز مشخص نیست که آیا این رابطه فقط برای محافظت از ماهی شکل گرفته است یا شامل تغذیه و همکاری متقابل نیز می شود.
