روایتی از زندگی سوخت‌بران در جنوب کرمان؛ برخی ۱۰ خودرو می‌خرند و به قاچاقچیان اجاره می‌دهند

قاچاق سوخت در مناطق محروم جنوب شرق کرمان راهی برای کسب درآمد برخی از جوانان بیکار شده است. شغلی با سود میلیونی که علاوه بر کمبود فرصت شغلی، خطر آتش سوزی، توقیف خودرو و جریمه های سنگین را به همراه دارد.

افق میهن، کمبود فرصت های شغلی، سختی تامین هزینه های زندگی و درآمد بالای قاچاق سوخت، برخی از جوانان مناطق محروم جنوب شرق کرمان و سیستان و بلوچستان را به سمت این کار پرخطر سوق داده است. به گفته رضا سابوکی، یکی از فعالان بومی این مناطق، این شغل گاهی ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان در روز سود خالص دارد، اما می تواند تمام دارایی افراد را نیز از بین ببرد.

برخی از سوخت‌رسان‌ها برای کسب درآمد به خودروهای شخصی متکی هستند، در حالی که برخی دیگر با خودروهای اجاره‌ای کار می‌کنند. در این میان توقیف خودرو و جریمه های سنگین خطر ورشکستگی را برای آنها به همراه دارد. سابوکی می گوید با وجود درآمد حاصل از این کار، به دلیل بیکاری به آن روی آورده اند و اگر شغلی با درآمد ماهیانه ۳۰ تا ۳۵ میلیون تومان داشته باشند، حاضرند از قاچاق سوخت دست بکشند.

در این گزارش می خوانید:

بیکاری و فرصت های شغلی محدود؛ یکی از دلایل روی آوردن جوانان به قاچاق سوخت
سود خالص ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان تحویل سوخت در یک شب
خرید و اجاره خودروهای مدل پایین به سوخت رسان
جریمه بیش از ۲۰۰ میلیون تومان برای تحویل سوخت با درآمد ۱۲۰ میلیون تومان
خطر توقیف خودرو و ورشکستگی حامل های سوخت
نبود بیمه و سختی تامین هزینه های درمان خانواده ها

رضا سابوکی یکی از فعالان منطقه جنوب شرق کشور در استان کرمان با اشاره به وضعیت اشتغال در برخی مناطق محروم به خبرآنلاین گفت: نبود فرصت های شغلی مناسب و سختی دستیابی به شغلی که با درآمد و هزینه های مردم همخوانی داشته باشد از اصلی ترین دلایل روی آوردن برخی افراد به قاچاق سوخت است. در برخی از این مناطق، فرصت های شغلی محدود است و کار به سختی پیدا می شود. اگر کاری باشد دور از محل سکونت مردم است و باید مسافتی در حدود ۱۰۰ کیلومتر را تا شهرها یا مراکز استان های کرمان و هرمزگان طی کنند.

او می گوید: دلیل دوم اینکه شوتی ها به کار قاچاق سوخت روی می آورند، سود بالای این کار است. سود مالی قاچاق سوخت به حدی است که اگر فردی در طول شبانه روز یک مسیر سوخت را طی کند، حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان درآمد دارد.

اکثر قاچاقچی ها سربازی نرفته اند و کاری به آنها داده نمی شود

سابوکی درباره فرصت های شغلی محدود در جنوب شرق کرمان می گوید: اساساً هرکس سربازی نرفته یا باید کار سختی انجام دهد یا کسی او را استخدام نمی کند. بیشتر کسانی که سوخت قاچاق می کنند افرادی هستند که سربازی سپری نکرده اند، سواد خواندن و نوشتن ندارند و مدرک تحصیلی ندارند.

وی می گوید: در میان کسانی که در قاچاق سوخت فعالیت می کنند، افراد ۱۷ تا ۵۰ ساله نیز دیده می شوند.

این فعال منطقه جنوب شرق کرمان می گوید: بیشتر کسانی که سوخت قاچاق می کنند خودروی شخصی دارند. گروهی که ماشین شخصی ندارند، درصدی با دیگران کار می کنند. به این ترتیب یا ۵۰ به ۵۰ یا ۶۰ به ۴۰ با یکدیگر شریک می شوند. در حالت دوم، سهم بیشتری از سود نصیب صاحب خودرو می شود.

برخی ۱۰ خودرو می خرند و به قاچاقچیان سوخت اجاره می دهند

سابوکی می گوید: برخی از مردم جنوب شرق کرمان، ایرانشهر در سیستان و بلوچستان و مناطق همجوار آن، خودروهای مدل پایین مانند پژو ۴۰۵ یا خودروهایی که کمی تیز و مناسب جاده هستند، می خرند، از آنها مراقبت می کنند و سپس اجاره می دهند تا تانکرها بتوانند با آنها کار کنند. گاهی اوقات فردی ۱۰ خودرو می خرد و به ۱۰ نفر اجاره می دهد و طبق قرارداد کتبی یا شفاهی که با آنها بسته است، پول آن را پرداخت می کند.

وی می گوید: در کمترین حالت اگر سود هر مسیری که حامل سوخت در یک شبانه روز طی می کند ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان باشد و در یک هفته سه سرویس رفت و برگشت انجام دهد، حدود ۳۰ میلیون تومان سود می برد.

این فعال محلی جنوب شرق کرمان می گوید: قاچاق سوخت یا جابجایی اتباع افغانستانی غیرمجاز با وجود درآمد بالا نیز بسیار پرخطر بوده و خطرات جدی به دنبال دارد. در صورت توقیف خودرو جریمه های هنگفتی برای شخص در نظر گرفته می شود. جریمه هایی که می تواند جوانان را ورشکست کند.

سابوکی می گوید: فردی بود که مدتی کار می کرد و ۱۲۰ میلیون تومان پول جمع آوری می کرد که ناگهان خودرویش توقیف شد و بیش از ۲۰۰ میلیون تومان جریمه شد. یعنی علاوه بر اینکه درآمد حاصل از کارش را از دست می دهد، باید مبلغی را نیز برای پرداخت جریمه تعیین شده روی آن بگذارد. من جوانان زیادی را می شناسم که در این شغل شکست خورده اند.

وی می گوید: الان در مناطق ما یعنی جنوب شرق کرمان و سیستان بلوچستان بیشترین قاچاق سوخت انجام می شود. چون به نظر من سودش بیشتر از جابجایی شهروندان غیرقانونی است.

این فعال محلی می گوید: هفته گذشته که مهمان یکی از افرادی بودم که قاچاق سوخت می کند، گفت: الان گازوئیل سود دارد، بنزین سود دارد اما خطرناک است. او گفت که به دلیل بیکاری این کار را می کند و اگر شغلی داشته باشد که ماهیانه ۳۰ تا ۳۵ میلیون تومان درآمد داشته باشد و بتواند خانواده اش را اداره کند، دست از این کار یعنی قاچاق سوخت می کشد. چون بسیار خطرناک است. به گفته وی، “با یک جرقه می توان دید که خود نفتکش و خودروی آن به هوا رفت.” این فرد ۴۰ ساله و دارای سه فرزند بود.

وی می گوید: برخی از این افراد که سوخت قاچاق می کنند بیمه نیستند و هزینه های درمانی خانواده فشار مالی زیادی به آنها وارد می کند. هزینه درمان یکی از اعضای خانواده ممکن است گاهی به ۱۲ تا ۱۵ میلیون تومان برسد که تامین آن برای خانواده سخت است.