چگونه بهترین کوره آزمایشگاهی را برای کسب‌وکار یا مرکز تحقیقاتی خود افق میهن کنیم؟
اگر شما مسئول خرید یک کارخانه صنعتی، مدیر آزمایشگاه کنترل کیفیت یا یک محقق دانشگاهی هستید، باید بدانید که کوره آزمایشگاهی یکی از مهم ترین و پرکاربردترین وسایل در محیط کار شماست. در نگاه اول ممکن است این دستگاه شبیه یک کوره صنعتی بسیار داغ به نظر برسد. اما واقعیت این است که کوره قلب تپنده بسیاری از آزمایش ها و فرآیندهای تولید است. از ذوب فلزات و پختن سرامیک های ریز دندان گرفته تا اندازه گیری ناخالصی های غذایی و ساخت قطعات حساس صنعتی، همگی به عملکرد دقیق این دستگاه بستگی دارند.
یک خطای کوچک در دما کوره آزمایشگاهیمثلاً تفاوت فقط ۵ یا ۱۰ درجه با دمای واقعی – می تواند نتایج ماه ها تحقیق یک دانش آموز را از بین ببرد یا باعث شود محموله بزرگ تولید در یک کارخانه تأیید کیفیت را با شکست مواجه کند و خسارات مالی سنگینی ایجاد کند. با این حال، بسیاری از خریداران در هنگام خرید این دستگاه تنها به دو نکته توجه می کنند: “حداکثر دما چقدر است؟” و “هزینه آن چقدر است؟”
آشنایی با انواع کوره های آزمایشگاهی; کدام مدل برای کار شما مناسب است؟
اولین قدم برای خرید موفق این است که بدانید دقیقاً چه نوع کوره ای برای کار شما ساخته شده است. کوره ها بر اساس شکل ظاهری و کاری که انجام می دهند به چهار دسته اصلی تقسیم می شوند:
۱. کوره آزمایشگاهی مافلی یا باکسی (مدل مربع و معمولی)
این مدل معروف ترین و پرکاربردترین نوع کوره در تمامی آزمایشگاه ها می باشد. شکل داخل آن شبیه جعبه یا مکعب مربع است و درب آن از جلو باز می شود. کلمه مافلی به این معنی است که نمونه شما در یک محفظه سرامیکی قرار می گیرد و با شعله یا منبع حرارت تماس مستقیم و مخربی ندارد.
- برای چه کسانی مناسب است؟ اگر کار شما شامل ذوب مقدار کمی فلز در بوته، خشک کردن و پختن نمونه های معدنی، عملیات حرارتی قطعات آهن و فولاد یا سوزاندن مواد برای به دست آوردن درصد خاکستر آنها (مثلاً در صنایع غذایی، سیمان، محیط زیست و پلیمر) است، این کوره بهترین، راحت ترین و ارزان ترین افق میهن برای شماست.
۲. کوره آزمایشگاهی لوله ای (برای کارهای ظریف و گازی)
گاهی اوقات در آزمایشگاه، نمی خواهید نمونه شما در مجاورت هوای معمولی گرم شود. زیرا اکسیژن موجود در هوا باعث سوختن یا اکسید شدن مواد می شود. در این صورت باید هوا را خارج کرده و گاز مخصوص (مثل گاز آرگون یا نیتروژن) را به اطراف نمونه تزریق کنید. فرهای جعبه ای یا مربعی برای این کار مناسب نیستند زیرا به راحتی آب بندی نمی شوند. در کوره آزمایشگاهی لوله ای، محفظه پخت به شکل لوله ای باریک و بلند از شیشه کوارتز یا سرامیک نسوز می باشد. نمونه داخل این لوله قرار می گیرد و دو سر لوله کاملاً بسته و با درپوش های فلزی مخصوص مهر و موم می شود تا هر نوع گازی از آن عبور کند.
- برای چه کسانی مناسب است؟ محققان نانوتکنولوژی، مهندسان شیمی و پتروشیمی، تولیدکنندگان کاتالیزور و کسانی که روی رشد کریستال و مواد پیشرفته کار می کنند.
۳. کوره آزمایشگاهی وکیوم (بدون حضور هوا)
این مدل پیشرفته ترین نوع کوره است. در برخی از صنایع بسیار حساس، حتی ذره ای از هوا یا گاز در دمای بالا می تواند قطعه را از بین ببرد. کوره وکیوم دارای بدنه ای بسیار ضخیم و مقاوم است که به پمپ های تخلیه هوای قوی (پمپ خلاء) متصل می شود. ابتدا تمام هوای داخل کوره کاملا کشیده شده و محیطی شبیه فضا (خلاء) ایجاد می شود و سپس کوره شروع به گرم شدن می کند.
- برای چه کسانی مناسب است؟ صنایع هوافضا، تولیدکنندگان ایمپلنت و تجهیزات پزشکی، صنایع نظامی و کسانی که قطعات فلزی خاص (مانند تیتانیوم) را جوش می دهند یا می پزند.
۴. کوره آسانسور (بارگیری از پایین)
در این مدل ها به جای باز شدن درب فر از جلو، کف فر مانند آسانسور پایین می رود. نمونه را روی تابه قرار می‌دهید و دکمه را فشار می‌دهید تا به آرامی ظرف را داخل فر بکشید.
- برای چه کسانی مناسب است؟ آزمایشگاه های دندانپزشکی (برای پخت روکش های زیرکونیا)، صنایع شیشه و سرامیک های حساس. مزیت بزرگ آن این است که حرارت به صورت ۳۶۰ درجه و کاملا یکنواخت به نمونه می رسد و با باز شدن درب، موج گرمای شدید به صورت کاربر برخورد نمی کند.
نکات ایمنی بسیار مهم؛ کوره ای بخرید که جان و مال شما را به خطر نیندازد
فراموش نکنید که شما با دمایی روبرو هستید که می تواند آهن را ذوب کند! بنابراین ایمنی با طراحی کوره آزمایشگاهی شوخی نیست هنگام بررسی یک کوره، حتما این ۴ ویژگی ایمنی را بررسی کنید:
- بدنه دو جداره و خنک: اگر دمای داخل کوره ۱۰۰۰ درجه باشد، اگر دست شما به بدنه بیرونی کوره برخورد کند و دست شما بسوزد، یعنی کوره غیر استاندارد است! یک کوره مهندسی باید دارای «بدنه دو جداره» باشد و بین این دو جداره، فن های خنک کننده به طور مداوم هوا را به گردش درآورند تا بدنه بیرونی دستگاه همیشه خنک یا حداقل کمی ولرم بماند.
- سنسور قطع برق درب (میکروسوئیچ ایمنی): هنگامی که کاربر درب فر را برای برداشتن نمونه با انبر فلزی باز می کند، برق المنت ها باید به طور خودکار در همان لحظه قطع شود. اگر این سنسور وجود نداشته باشد و انبردست فلزی دست کاربر به عناصر داخل کوره برخورد کند، خطر برق گرفتگی بسیار شدید وجود خواهد داشت.
- مدل باز شدن درب: درب فر باید طوری طراحی شود که وقتی آن را باز می کنید، داخل در (که به شدت داغ و قرمز است) به سمت صورت و دست شما نچرخد، بلکه به سمت بالا یا موازی فر باز شود تا حرارت مستقیم به صورت شما نخورد.
- لوله اگزوز دود (دریچه هوا): در بالای سقف یا پشت کوره باید سوراخ کوچکی با لوله سرامیکی وجود داشته باشد تا گازها و بخارات و دودهای ناشی از سوختن مواد از آن خارج شده و به هود آزمایشگاهی یا هواکش برود. گیر افتادن این گازها در داخل کوره باعث خراب شدن سریع عناصر می شود.
اجاق گاز ایرانی بخریم یا خارجی؟ واقعیت بازار امروز ایران
در سال های گذشته کوره های اروپایی (مانند برندهای آلمانی و انگلیسی) در بازار ایران حضور داشتند که البته کیفیت بسیار بالایی دارند. اما امروز با توجه به قیمت ارز، خرید نمونه کوچکی از این برندها صدها میلیون تومان هزینه دارد و در صورت خرابی، قطعات آنها به دلیل تحریم ها به سختی پیدا می شود. در آن سوی بازار، کوره های وارداتی چینی درجه سه وجود دارند که ظاهری جذاب دارند اما با ضعیف ترین مواد ساخته شده اند.
خبر خوب این است که امروزه شرکت های معتبر و باسابقه ایرانی با واردات قطعات اصلی و حساس از اروپا (مانند سیم کنتال سوئدی، سنسورهای دقیق و عایق های درجه یک) و طراحی و ساخت بدنه و تابلو برق در داخل کشور، توانسته اند کوره هایی بسازند که از نظر دقت و کیفیت قابل مقایسه با نمونه های اروپایی باشد. مزیت بزرگ خرید از یک تولید کننده معتبر داخلی این است که شما دستگاه را با قیمت بسیار مناسب تری خریداری می کنید، گارانتی واقعی دارید و در صورت خراب شدن قسمتی از کوره در ۵ سال، تکنسین شرکت قطعه را برای شما تعویض می کند و ظرف مدت ۴۸ ساعت کوره را کالیبره می کند.
