کاشت شقایق با مجوز، برداشت با اسکورت پلیس

از انتخاب مناطق حصارکشی شده دولتی و استفاده از بذرهای تایید شده گرفته تا نظارت بر مراحل کاشت و برداشت، پلمپ محصول و حمل به کارخانه های داروسازی با اسکورت پلیس، تمامی مراحل این فرآیند تحت نظر ناظران است. دستور اجرایی کشت شقایق الیفرا در ۲۰ ماده و ۳ تبصره، چارچوب قانونی این مسیر را تعیین و مسئولیت صدور پروانه کشت را به وزارت جهاد کشاورزی و پروانه فرآوری و استحصال مواد دارویی موثر به سازمان غذا و دارو واگذار کرده است. اما دقیقاً این مقررات چه محدودیت هایی برای کشاورزان و شرکت های دارویی ایجاد می کند و محصول این مزارع چگونه از زمین تا خط تولید دارو کنترل می شود؟

کشت در مناطق دولتی و حصارکشی شده

پرورش شقایق های Elifera رایگان و عمومی نیست. طبق آیین نامه اجرایی، این گیاه فقط در زمین های مجاز و تحت کنترل دولتی، فنس کشی شده و باید زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی باشد، قابل کشت است. البته این مناطق باید شرایط خاص دیگری را داشته باشند، به عنوان مثال باید بررسی و مجهز به سیستم های نظارتی از جمله دوربین باشند. شایان ذکر است بهره برداری از مناطق مذکور تنها با مجوزهای لازم امکان پذیر بوده و تعیین استان های هدف و مناطق مناسب بر عهده وزارت جهاد کشاورزی می باشد.

مجوز کشت از وزارت جهاد کشاورزی

مرجع صدور مجوز پرورش شقایق وزارت جهاد کشاورزی است. متقاضیان باید درخواست خود را به معاونت امور باغبانی این وزارتخانه ارسال کنند. پس از احراز شایستگی متقاضی در سازمان جهاد کشاورزی استان ها و تایید کمیته راهبری و نظارت، پروانه کشت برای مناطق مصوب صادر می شود. در پرورش این محصول تاکید بر استفاده از نوع بذر تایید شده است، یعنی به طور خلاصه: تمام مراحل تولید باید ثبت و مستند باشد.

تعیین نیاز دارویی با سازمان غذا و دارو

تعیین نیاز سالانه کشور به داروهای مشتق از شقایق بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان غذا و دارو است. این سازمان هر ساله مسئولیت میزان مورد نیاز مواد اولیه دارویی بهمن ماهانه را به کمیته راهبری و نظارت و وزارت جهاد کشاورزی بر عهده دارد. این مقدار برای تعیین نیاز به زمین زیر کشت و سهمیه تولید استفاده می شود.

تولید محصول با اسکورت پلیس

محصول برداشت شده در مزرعه از چرخه نظارت مستثنی نیست. بر اساس اطلاعیه ستاد مبارزه با مواد مخدر، برداشت محصول زیر نظر کارگروه رهبری استان انجام می شود و در همان مکان در مزرعه بسته بندی و پلمپ می شود. حتی حمل و نقل محصول به کارخانه های فرآوری با اسکورت پلیس انجام می شود. از آنجایی که پذیرش تضمینی محصول بر عهده شرکت داروسازی متقاضی می باشد، سهمیه پذیرش سالانه توسط کارگروه کنترل و نظارت تعیین می شود.

فروش کالا در جای دیگر ممنوع است

متقاضیان کشت این محصول باید توجه داشته باشند که فروش الیفرا به اشخاص ثالث ممنوع است و قانون کشت صراحتاً بیان می کند که یکی از محدودیت های مهم آیین نامه، ممنوعیت واگذاری محصول به اشخاص یا شرکت های دیگر است. بنابراین، حق انتقال عقد زراعت یا تسلیم کلی یا جزئی آن به غیر منتفی نیست; ضمناً پس از برداشت محصول باید کلیه بقایای محصول معدوم شود در غیر این صورت متخلفان به مراجع قضایی معرفی خواهند شد.

مجوز فرآوری سازمان غذا و دارو

صدور مجوز فرآوری و استخراج مواد دارویی موثر شقایق الیفرا بر عهده سازمان غذا و دارو است. در واقع شرکت های دارویی دارای مجوز باید بر اساس قرارداد و سهمیه اعلام شده، مجوزهای لازم برای فرآوری و خرید محصول را دریافت کنند. البته باید توجه داشته باشیم که تمامی مراحل فرآوری و استخراج باید ثبت و مستند باشد و گزارش های تولید منظم به سازمان غذا و دارو ارائه شود.

عواقب تخلف از مقررات چیست؟

بر اساس آیین نامه اجرایی کشت شقایق الیفره، در صورت ارتکاب تخلف یا جرم از سوی متقاضی کشت کنترل شده یا شرکت دارویی مورد تایید، موضوع به کمیته راهبری و نظارت گزارش و مرتکب به مرجع قضایی مربوط معرفی می شود.