آیا خمیردندان‌های طبیعی واقعاً برای دندان‌ها مفیدترند؟
زومیت: بسیاری از مردم خمیردندان های بدون فلوراید را افق میهن سالم تری می دانند، در حالی که حذف این ماده ممکن است محافظت از پوسیدگی دندان را کاهش دهد.
خمیردندان های طبیعی، گیاهی و ارگانیک در سال های اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کرده اند. محصولات ساخته شده با موادی مانند آلوئه ورا، چای سبز و عصاره های گیاهی اغلب با وعده مراقبت از دندان های سالم تر به بازار عرضه می شوند. با این حال، متخصصان دندانپزشکی هشدار می دهند که ترکیبات طبیعی خمیردندان لزوماً به معنای مؤثرتر بودن آن نیست.
مهمترین نکته در افق میهن خمیردندان وجود فلوراید است. ماده معدنی که نقش آن در جلوگیری از پوسیدگی دندان در طول دهه ها تحقیقات علمی به اثبات رسیده است. برخی از خمیردندان های طبیعی حاوی فلوراید هستند، اما برخی دیگر محافظت کافی در برابر پوسیدگی ندارند.
یک مطالعه در بریتانیا در سال ۲۰۲۱ به بررسی ۵۰۰ محصول مراقبت از دندان از ۹۵ برند مختلف پرداخت. نتایج نشان داد که نزدیک به یک سوم محصولات حاوی فلوراید نبوده و در برخی دیگر میزان فلوراید به وضوح روی بسته بندی درج نشده است.
چرا فلوراید برای دندان ضروری است؟
پوسیدگی دندان زمانی شروع می شود که باکتری های موجود در پلاک دندان از قند موجود در غذاها و نوشیدنی ها تغذیه می کنند و اسید تولید می کنند. این اسیدها به تدریج مینای دندان را از بین می برند و در صورت ادامه آسیب باعث ایجاد حفره در دندان می شوند.
فلوراید با افزایش مقاومت مینای دندان در برابر اسید و کمک به ترمیم آسیب های اولیه، احتمال پوسیدگی دندان را کاهش می دهد. یک بررسی سیستماتیک کاکرین در سال ۲۰۱۹، که نتایج ۹۶ مطالعه را بررسی کرد، نشان داد که استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید در مقایسه با محصولات بدون فلوراید منجر به کاهش پوسیدگی دندان می شود.
با وجود شواهد علمی، برخی از مصرف کنندگان معتقدند که حذف فلوراید و استفاده از مواد طبیعی افق میهن سالم تری است. اما کارشناسان تاکید می کنند که برچسب هایی مانند “طبیعی”، “پایه گیاهی” یا “ارگانیک” به تنهایی نشان دهنده توانایی محصول در جلوگیری از پوسیدگی نیست.
آیا خمیر دندان های گیاهی واقعا موثر هستند؟
برخی از ترکیبات گیاهی ممکن است برای سلامت دهان و لثه مفید باشند. عصاره چای سبز، آلوئه ورا و چریش از جمله موادی هستند که در محصولات طبیعی مراقبت از دهان استفاده می شوند و ممکن است به کاهش باکتری ها، پلاک های دندانی و التهاب لثه کمک کنند.
یک بررسی تحقیقاتی در سال ۲۰۲۴ نشان داد که برخی از محصولات گیاهی، به ویژه دهانشویه ها، ممکن است به اندازه محصولات معمولی در کاهش پلاک و التهاب لثه موثر باشند. با این حال، بسیاری از مطالعات کوتاه مدت بودند و تفاوت در روش ها و نتایج آنها، ارزیابی اثربخشی بلندمدت این ترکیبات را دشوار می کند.
کاهش التهاب لثه و پلاک دندانی به معنای پیشگیری قطعی از پوسیدگی نیست. تاکنون شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد ترکیبات گیاهی می توانند جایگزین فلوراید شوند. البته خمیردندان های حاوی عصاره گیاهی و فلوراید نیز در بازار موجود است و مصرف کنندگان می توانند از مزایای احتمالی هر دو بهره مند شوند.
خمیر دندان های زغالی نیز یکی از محصولاتی هستند که اغلب با ادعای سفید کننده طبیعی دندان به فروش می رسند. با این حال، یک بررسی در سال ۲۰۲۳ از تحقیقات شواهد محدودی را نشان داد که این محصولات در سفید کردن دندان برتر هستند.
همچنین، بیشتر مطالعات بررسی شده نشان داد که خمیردندان های زغالی ممکن است ساینده تر باشند و به مرور زمان باعث فرسایش سطح دندان شوند. البته به دلیل اینکه بیشتر آزمایشات در محیط آزمایشگاهی انجام شده است، میزان آسیب احتمالی ناشی از مصرف روزانه هنوز به طور دقیق مشخص نیست.
خمیردندان مناسب چقدر باید فلوراید داشته باشد؟
سرویس بهداشت ملی بریتانیا (NHS) توصیه می کند که بزرگسالان از خمیر دندان با حداقل ۱۳۵۰ قسمت در میلیون (ppm) فلوراید استفاده کنند.
مقدار توصیه شده برای کودکان به سن آنها بستگی دارد. کودکان زیر سه سال باید از یک لایه بسیار نازک خمیر دندان حاوی حداقل ۱۰۰۰ ppm فلوراید استفاده کنند. برای کودکان سه تا شش ساله مقدار خمیر دندان باید به اندازه یک نخود و غلظت فلوراید آن بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ ppm باشد. از هفت سالگی به بعد غلظت توصیه شده به ppm ۱۳۵۰ تا ۱۵۰۰ می رسد.
همچنین کارشناسان مسواک زدن دو بار در روز و هر بار حدود دو دقیقه را توصیه می کنند. مسواک زدن قبل از خواب بسیار مهم است. بهتر است خمیر دندان اضافی را بعد از مسواک زدن بیرون بریزید، اما بلافاصله دهان را با آب نشویید. زیرا باقیمانده فلوراید روی دندان به افزایش اثر محافظتی آن کمک می کند.
به طور کلی، ترکیبات طبیعی ممکن است مزایای سلامت دهان و دندان داشته باشند، اما هنوز شواهد علمی کافی برای جایگزینی آنها با فلوراید وجود ندارد. بنابراین هنگام افق میهن خمیردندان، توجه به غلظت مناسب فلوراید بیش از عباراتی مانند “تمام طبیعی” یا “۱۰۰% گیاهی” اهمیت دارد.
