شایعه خاموشی جهانی؛ واقعیت چیست و ادعاها از کجا آمدهاند؟

تاریخ مشخص شده در تقویم هشدار اضطراری ایالات متحده، یکی از قسمت های سریال “سیمپسون ها” و توصیه های دولت ها به شهروندان برای تهیه کیت های اضطراری و ذخیره آب و غذا در خانه؛ همه اینها در هفته های اخیر توجه را به یک موضوع جلب کرده است.
مواردی که هیچ ارتباط ثابتی با هم ندارند، در رسانه های اجتماعی به عنوان نشانه هایی از اینکه جهان در آستانه خاموشی گسترده در روز سه شنبه ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان) قرار دارد ذکر شده است. آبان) واقع شده است.
همه شواهد نشان می دهد که اولین شایعات در مورد این نظریه از اواخر اکتبر و پس از انتشار مقاله ای توسط آژانس مدیریت بحران فدرال ایالات متحده آغاز شد.
در ۲۸ اکتبر، آژانس در کانال X یادآور شد که یک آزمایش سراسری “سیستم هشدار اضطراری” قرار است در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶، تقریباً در ساعت ۲:۲۰ بعد از ظهر به وقت شرقی برگزار شود.
بر اساس این طرح، پیام های آزمایشی از طریق شبکه های رادیویی و تلویزیونی پخش می شود و هیچ اعلان یا هشداری به تلفن های همراه ارسال نمی شود.
سیستم هشدار اضطراری سیستمی است که برای ارسال هشدارهای اضطراری به مردم از طریق شبکه های رادیویی و تلویزیونی در ایالات متحده استفاده می شود. این سیستم به مقامات این امکان را می دهد تا در مواقعی مانند آب و هوای بد، بلایای طبیعی و سایر تهدیدات مرتبط با امنیت عمومی، به سرعت پیام های هشدار و اطلاعات را به شهروندان ارائه دهند.
هدف از انجام این تست اطمینان از عملکرد صحیح سیستم و بررسی امکان ارسال صحیح هشدارها می باشد. این آزمایش اوایل سپتامبر در بیانیه مشترک آژانس مدیریت اضطراری فدرال ایالات متحده (FEMA) و کمیسیون ارتباطات فدرال ایالات متحده اعلام شد.
اما فراخوان این موسسه به نقطه شروع موجی از گمانه زنی ها تبدیل شد که این آزمایش آمریکایی را به یک بحران جهانی احتمالی مرتبط می کرد.
برخی از این مطالب از وقوع خاموشی های چند روزه خبر داده و به مردم توصیه به ذخیره آب و مواد غذایی شده است. عده ای دیگر مدعی شدند که به دنبال موجی از حملات سایبری، اینترنت جهان برای چندین ماه در دسترس نخواهد بود.
اما چه عواملی به شکل گیری و گسترش این نظریه دامن زد؟ و حقایقی در پس ادعاهایی که برای اثبات آن مطرح می شود چیست؟
نقش یک قسمت از «سیمپسون ها» در انتشار این شایعه
به محض صدور فراخوان آزمایشی در ایالات متحده، صحنه ای از سریال تلویزیونی “سیمپسون ها” بار دیگر در شبکه های اجتماعی دست به دست شد و برخی از کاربران از آن به عنوان مدرکی برای ادعای خاموشی گسترده استفاده کردند.
در این قسمت که در سال ۲۰۲۳ اتفاق می افتد، لیزا سیمپسون سالخورده خاموشی را که شهر خیالی اسپرینگفیلد را به مدت ۹ روز در تاریکی فرو برد، بازگو می کند. در خلاصه داستان این قسمت، خاموشی از ۱۷ نوامبر شروع می شود و تا پایان ماه مصادف با روز شکرگزاری ادامه دارد.
اما این قطعه هیچ اشاره ای به سال ۲۰۲۶ نمی کند و تاریخ ۱۷ نوامبر را به عنوان پیش بینی یک رویداد واقعی در دنیای خارج ذکر نمی کند.
با این حال، از آنجایی که «سیمپسون ها» سال هاست به آنچه پیش بینی رویدادهای واقعی می گویند، این ارتباط تقویت شده است.
یکی از معروف ترین نمونه ها، قسمتی است که در سال ۲۰۰۰ پخش شد و در آن دونالد ترامپ به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده معرفی شد. سال ها قبل از پیروزی در افق میهنات ۲۰۱۶.
یکی از اولین حسابهایی که بیبیسی برزیل شناسایی کرد و این صحنه را به ادعای خاموشی گسترده مرتبط کرد، حساب کرهای «HCchannelX» بود.
در پستی با اشاره به هشدار در مورد آزمایش سیستم ایالات متحده، این حساب کاربری تصویری از لیزا سیمپسون را در مقابل برگه ای با تاریخ “۱۷ نوامبر” و عبارت “STORM COMING” منتشر کرد.
در همان روز، حساب کاربری etherealbane که خود را «واقعگرای تئوری توطئه» معرفی میکند، بخشی از این صحنه از «سیمپسونها» را همراه با این سؤال منتشر کرد: «آمادهای برای یک خاموشی عظیم؟»
او همچنین در اظهار نظر در مورد این پست، این سوال را مطرح کرد که آیا این قسمت نمونه ای از “برنامه ریزی پیش بینی کننده” است یا فقط یک تصادف است. «برنامهنویسی پیشبینیکننده» اصطلاحی است که توسط نظریهپردازان توطئه برای توصیف تصویری آشکار از رویدادهای آینده در فیلمها و برنامههای تلویزیونی استفاده میشود.
در برزیل، یکی از اولین پست های شناسایی شده توسط بی بی سی در ۳۰ اکتبر توسط حساب کاربری به نام بیداری کیهانی منتشر شد.
این حساب کاربری نوشت: “تست سیستم اضطراری برای ۱۷ نوامبر برنامه ریزی شده است؛ “همان روز خاموشی بزرگی در قسمتی از سیمپسون ها نشان داده شد.”
این حساب از نام اختصاری نادرستی برای سیستم استفاده می کرد، در حالی که آزمایش اعلام شده توسط مقامات ایالات متحده مربوط به یک سیستم هشدار اضطراری بود.
تا آن زمان، پست هایی که به این حدس و گمان ها دامن می زدند، دامنه محدودی داشتند.
اما این روایت در X در ۳۱ اکتبر، زمانی که یک حساب کاربری با بیش از ۱۳۵۰۰۰ فالوور متنی را منتشر کرد که بیش از سه میلیون بار مشاهده شد، مورد توجه گستردهای قرار گرفت.
نویسنده این حساب، که خود را مفسر مالی معرفی میکند، ادعا کرد که با «باهوشترین فردی که میشناسد» تلفنی صحبت کرده و سپس پیشبینیهایی را که به او نسبت داده است، بازگو کرده است.
اما او هویت این فرد را فاش نکرد و هیچ سند، داده یا مدرک دیگری برای اثبات این ادعا ارائه نکرد.
بر اساس این پیام، جهان در آستانه نوعی «کووید ۲.۰» قرار دارد. این بار نه به دلیل شیوع بیماری، بلکه به دلیل موجی از حملات سایبری.
در این متن ادعا شده بود که سیستم بانک ها ممکن است هک شود و اطلاعات آنها حذف شود تا موجودی هزاران حساب بانکی صفر شود و امکان بازیابی آن وجود نداشته باشد.
در این پست همچنین پیشبینی شد که اینترنت در سراسر جهان به مدت سه ماه قطع میشود تا آسیبپذیریها با کمک سیستمهای هوش مصنوعی پیشرفته برطرف شود.
بر اساس این روایت، چنین وضعیتی باعث وحشت و هرج و مرج شد و مردم مجبور شدند غذا، آب، طلا، نقره، اسلحه، مهمات و پول نقد ذخیره کنند.
نویسنده در پایان مدعی شد که شایعاتی مبنی بر آغاز این قطعی سراسری اینترنت از ۲۶ آبان به گوش می رسد، بدون اینکه مدرک و مدرکی برای این ادعا ارائه کند. ویژگیای که معمولاً در روایتهای مبتنی بر تئوریهای توطئه دیده میشود، که در آن سناریوهای فاجعهبار با لحنی احتیاطی ارائه میشوند اما فاقد پشتیبانی مستند هستند.
چگونه برخی اخبار واقعی به تقویت این نظریه کمک کردند؟
این شایعات در خلاء شکل نگرفت. در هفتههای قبل از آن، دولتها در چندین کشور توصیهها و دستورالعملهایی صادر کرده بودند که از شهروندان خواسته بودند برای شرایط اضطراری آماده باشند.
در بریتانیا، دولت کمپین “آماده باش” را در ۲۲ اکتبر راه اندازی کرد و به خانواده ها توصیه کرد تا برای سه روز اختلال در خدمات ضروری آماده شوند.
در ژاپن، در دوم نوامبر، مقامات بار دیگر به مردم توصیه کردند که ذخایر آب و غذا را در خانه نگه دارند تا برای خطراتی مانند زلزله و فوران های آتشفشانی آماده باشند.
در برزیل، سازمان ملی دفاع غیرنظامی نیز هفته گذشته دستورالعمل هایی را برای تهیه کیت اضطراری حاوی اقلام ضروری تا ۷۲ ساعت منتشر کرد.
پوشش گسترده این موضوع، دولت برزیل را بر آن داشت که بگوید این توصیه صرفاً جنبه احتیاطی دارد و به هیچ هشدار ملی یا پیشبینی اختلال گسترده در خدمات عمومی یا عرضه کالاها و خدمات مربوط نمیشود.
اما در شبکههای اجتماعی، این رویدادهای جداگانه طوری کنار هم قرار گرفتند که گویی تکههایی از یک پازل هستند.
در اینستاگرام، یکی از این ویدئوها، که نزدیک به سه میلیون بار دیده شده است، یک اینفلوئنسر را نشان میدهد که “ممکن است خاموشی در راه باشد” و ۳۳ کشور تاکنون به شهروندان خود توصیه کردهاند که برای آن آماده شوند.
در بخشی از این ویدئو آمده است: «بدون برق، بدون پرداخت الکترونیکی، بدون کارت بانکی، بدون اینترنت».
با این حال، این ادعا که ۳۳ کشور به طور همزمان به شهروندان خود توصیه کرده اند آب و غذا ذخیره کنند، بدون در نظر گرفتن زمینه و جزئیات مطرح شده است.
این رقم برگرفته از گزارشی است که مجله آمریکایی «نیوزویک» در ماه اکتبر منتشر کرد. این گزارش فهرستی از کشورهایی را تهیه کرده است که دولتهایشان به شهروندان توصیه میکنند در مواقع ضروری برخی از اقلام ضروری و لوازم اولیه را در خانه نگه دارند.
اما این توصیهها بخشی از یک هشدار عمومی نیستند و نشانهای از احتمال خاموشی گسترده نیستند. این دستورالعمل ها در زمان های مختلف منتشر شده اند و بر اساس خطرات مختلفی از جمله بلایای طبیعی و اختلال در خدمات ضروری هستند.
همانطور که بی بی سی قبلا گزارش داده بود، کارشناسان توصیه می کنند یک کیت اورژانسی را به عنوان یک اقدام پیشگیرانه برای کاهش آسیب پذیری مردم در برابر انواع مختلف بحران ها تهیه کنید.
علاوه بر توصیه های آمادگی اضطراری، گزارش های حملات سایبری و برخی حوادث اخیر نیز به تدریج با این ادعای خاموشی گسترده مرتبط شده است.
رویترز از حمله سایبری خبر داد که سیستم های خنک کننده بیش از ۵۰۰ سوپرمارکت در فرانسه را هدف قرار داد. حملات مشابهی در سایر کشورهای اروپایی نیز گزارش شده است.
بخش مالی از حملات سایبری در امان نمانده است و صنعت هوانوردی نیز با اختلالاتی مواجه شده است. از جمله مواردی است که پروازهای تجاری هشدارهای نادرست در مورد وجود بمب در هواپیما دریافت کرده و این امر باعث تغییر مسیر یا اختلال در پروازها در کشورهای مختلف شده است.
با این حال، حتی با وجود اینکه همه این رویدادها واقعاً رخ داده اند، هیچ مدرکی مبنی بر ارتباط آنها یا بخشی از یک برنامه هماهنگ برای ایجاد خاموشی در مقیاس جهانی وجود ندارد.
چرا خاموشی جهانی بعید به نظر می رسد؟
در تایید منتشر شده توسط وب سایت G-One، کارشناسان توضیح دادند که چرا وقوع خاموشی همزمان در چنین ابعادی از نظر فنی بسیار بعید است. به گفته آنها، شبکه های برق کشورهای مختلف به عنوان یک سیستم یکپارچه جهانی عمل نمی کنند که بتوان آن را به یکباره غیرفعال یا خاموش کرد.
همچنین هیچ نشانه ای وجود ندارد که این رویدادها مربوط به آزمایش سیستم هشدار اضطراری باشد که قرار است در تاریخ ۱۷ نوامبر در ایالات متحده برگزار شود.
در مصاحبهای با بیبیسی برزیل در اکتبر، پائولو دمرو، دکترای نشانهشناسی، توضیح داد که تئوریهای توطئه، یا همانطور که او ترجیح میدهد آنها را «تخیلی توطئه» بنامد، اغلب از رویدادهای واقعی برای ساختن روایتهایی استفاده میکنند که ادعا میکنند اتفاق مهمی در شرف وقوع است و عمداً از مردم پنهان میشود.
دمورو می گوید که جست و جوی نشانه ها یکی از ویژگی هایی است که این روایت ها را زنده می کند. در چنین فرآیندی، هر تصادف یا تصادفی به عنوان تاییدی جدید بر فرضیه اولیه تعبیر می شود; روندی که او آن را به «گنج یابی» تشبیه می کند.
او گفت: “وقتی با شک مواجه می شویم، مانند یک کارآگاه کوچک عمل می کنیم؛ دنبال سرنخ می گردیم، می خواهیم بیشتر بدانیم، چیزی را ثابت کنیم و حق خود را ثابت کنیم. مردم به جزئیات پایبند هستند.”
دمورو همچنین به نقش تخیل در جذابیت این روایت ها اشاره می کند. به گفته وی، این روایت ها نوعی گریز از زندگی روزمره و واقعیات روزمره را برای مردم فراهم می کند و این تا حدودی توضیح می دهد که چرا آنها چنین قدرتی در جلب توجه و ایجاد مشارکت جمعی دارند.
او میگوید: «تئوریهای توطئه، یا به قول من، «تخیل توطئه»، تا حدی ما را از یکنواختی و واقعیت زندگی روزمره دور میکند. این موضوع باعث ایجاد مشارکت جمعی می شود، زیرا این روایت ها شبیه شایعه است. چیزی که تنها زمانی معنادار می شود که با دیگران به اشتراک گذاشته شود.”
منبع: بی بی سی