وویجر ۱ رکوردشکنی کرد؛ نخستین فضاپیمایی که به فاصله یک روز نوری از زمین رسید

فضاپیمای وویجر ۱ ناسا در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶، نزدیک به ۵۰ سال پس از پرتاب، به یکی از مهمترین نقاط عطف در تاریخ اکتشافات فضایی دست یافت و اکنون یک روز نوری از زمین فاصله دارد. یعنی حدود ۲۵.۹ میلیارد کیلومتر (۱۶.۱ میلیارد مایل) از سیاره ما فاصله دارد.
به گزارش افق میهن و به نقل از ScienceAlert; این فاصله به این معنی است که امواج رادیویی و پیام هایی که با سرعت نور از وویجر ۱ ارسال می شوند، به ۲۴ ساعت زمان نیاز دارند تا به زمین برسند.
سفر تاریخی وویجر ۱ از سال ۱۹۷۷
وویجر ۱ سفر خود را در ۵ سپتامبر ۱۹۷۷ پس از پرتاب وویجر ۲ آغاز کرد. هدف از این ماموریت بررسی سیارات دوردست منظومه شمسی و کشف ناشناخته های فضا بود.
دانشمندان از هم ترازی نادر سیارات استفاده کردند که تقریباً هر ۱۷۶ سال یک بار اتفاق می افتد. این ترتیب به فضاپیما اجازه داد تا با کمک نیروی گرانشی هر سیاره سریعتر به سمت سیاره بعدی حرکت کند.
وویجر ۱ در سال ۱۹۷۹ به مشتری و در سال ۱۹۸۰ به زحل رسید. تصاویر و دادههایی که این سیارات مخابره کرد، کشفیات شگفتانگیزی در مورد این سیارات و قمرهای آنها در اختیار دانشمندان قرار داد.
به عنوان مثال، حلقههای زحل از صدها حلقه کوچکتر تشکیل شدهاند، مشتری رعد و برق برخورد میکند، و قمر آیو دارای آتشفشانهای فعال است.
پس از عبور از زحل و قمر آن تیتان، مسیر وویجر ۱ در خارج از سیاره اصلی تغییر کرد و به سفر خود به فضای بین ستارهای ادامه داد.
عبور از مرز منظومه شمسی و ورود به فضای بین ستاره ای
در سال ۱۹۹۸، وویجر ۱ با عبور از فضاپیمای پایونیر ۱۰ به دورترین شیء ساخت بشر در فضا تبدیل شد.
او در سال ۲۰۰۴ از مرزی به نام “شوک نهایی” عبور کرد. نقطه ای که در آن باد خورشیدی، جریان ذرات گرانشی که به سمت بیرون از خورشید حرکت می کنند، در برابر فشار محیط ناگهان کند می شود.
پس از آن فضاپیما وارد منطقه ای به نام هلیوشث شد. لایه بیرونی و متلاطم حباب بزرگ ایجاد شده توسط باد خورشیدی در اطراف منظومه شمسی.
سرانجام، در ۲۵ آگوست ۲۰۱۲، وویجر ۱ از مرز معروف به هلیوپاز عبور کرد و به اولین فضاپیمای ساخت بشر تبدیل شد که وارد فضای بین ستاره ای شد.
این مرز جایی است که فشار باد خورشیدی با فشار بسیار ضعیف محیط بین ستاره ای متعادل می شود.
البته دانشمندان در ابتدا مطمئن نبودند که فضاپیما از این مرز عبور کرده باشد. اطلاعات دریافتی نشان داد که ذرات منشأ منظومه شمسی کاهش یافته و پرتوهای کیهانی خارج از آن افزایش یافته است. اما تغییر مورد انتظار در میدان مغناطیسی مشاهده نشد.
یک سال بعد، با بررسی تغییرات چگالی پلاسما در اطراف فضاپیما، دانشمندان توانستند ورود آن را به فضای بین ستاره ای تایید کنند.
وویجر ۱ هنوز در حال بررسی ناشناخته های فضا است
اگرچه نزدیک به نیم قرن از آغاز ماموریت می گذرد، وویجر ۱ هنوز اطلاعات ارزشمندی را ارسال می کند. با این حال، تقریباً تمام ۱۰ ابزار علمی آن خاموش شده است و تنها دو دستگاه هنوز فعال هستند.
یکی از یافته های مهم این ماموریت این است که تأثیر فعالیت خورشیدی حتی پس از عبور از مرز هلیوپوز نیز ادامه دارد.
به گفته محققان، امواج و اختلالات ناشی از فعالیت هایی مانند فوران های تاج خورشیدی می توانند میلیاردها کیلومتر فراتر از مرز منظومه شمسی حرکت کنند.
همچنین، اندازه گیری ها نشان می دهد که تراکم پلاسما در فضای خارج از هلیوپوز افزایش می یابد. موضوعی که نشان می دهد بر خلاف تصور، محیط بین ستاره ای کاملاً یکنواخت نیست.
وویجر ۱ تا چه زمانی به سفر خود ادامه می دهد؟
یکی از چالش های اصلی ادامه ماموریت کاهش تدریجی انرژی فضاپیماها است.
وویجر ۱ توسط یک منبع انرژی هسته ای کار می کند که گرمای حاصل از شکافت پلوتونیوم را به الکتریسیته تبدیل می کند. توان خروجی این منبع هر سال حدود ۴ وات کاهش می یابد.
برای صرفه جویی در انرژی، مهندسان ناسا به تدریج برخی از تجهیزات را خاموش کرده اند تا فعالیت فضاپیما تا زمانی که ممکن است ادامه یابد.
ناسا تخمین می زند که وویجر ۱ ممکن است بتواند حداقل یکی از ابزارهای علمی خود را تا دهه ۲۰۳۰ فعال نگه دارد.
این زمان برای رسیدن به مرز داخلی ابر اورت کافی نیست. منطقه ای بسیار دور در اطراف منظومه شمسی که تخمین زده می شود از حدود ۱.۶ تا ۳.۲ سال نوری از خورشید فاصله داشته باشد.
پایان وویجر کجاست؟
دانشمندان هنوز نمی دانند وویجر ۱ تا چه زمانی به فعالیت خود ادامه می دهد و تا کجا می تواند پیش برود.
این فضاپیما به آنها کمک کرده است تا درک بهتری از سیارات، مرزهای نفوذ خورشید و فضای بین ستاره ای داشته باشند.
اکنون یکی از مهم ترین سوالات دانشمندان این است که دقیقاً تأثیر خورشید به کجا ختم می شود و فضای دست نخورده بین ستاره ای آغاز می شود.
شاید وویجر ۱ آنقدر طول بکشد که پاسخ این سوال را برای بشریت آشکار کند.