اختاپوس‌ها باهوش‌تر از انسان هستند؟! آن‌ها به‌ جای دست، مغز دارند/ رمزگشایی از معمای چند میلیون‌ ساله مغز نابغه منزوی اعماق دریا

پایگاه خبری تحلیلی افق میهن (ofoghmihan.ir):

همشهری آنلاین: چرا باید موجودی که فقط چند سال عمر می کند، مغزی به پیچیدگی پستانداران داشته باشد؟ این سوالی است که چندین دهه است که زیست شناسان را متحیر کرده است. اکنون، اکتشافات جدید از دنیای زیر آب، یک استراتژی بقا را نشان می دهد که بیشتر شبیه داستان های علمی تخیلی است تا واقعیت.

در تمام کتاب های درسی، به ما آموزش داده شده است که هوش بالا و مغز بزرگ، پاداش تکاملی برای موجوداتی است که عمر طولانی دارند و در گروه های اجتماعی پیچیده زندگی می کنند. مثل انسان یا دلفین. اما اختاپوس، این نابغه منزوی اعماق دریا، همه این قوانین را زیر پا گذاشته است. او نه عمر طولانی دارد و نه تمایلی به زندگی گروهی دارد، اما مغزی دارد که از نظر پیچیدگی با باهوش ترین مهره داران رقابت می کند. گزارش جدیدی از مجله معتبر New Scientist، بر اساس تحقیقاتی که در اوایل سال ۲۰۲۶ انجام شد، دیدگاه ما را نسبت به مفهوم “هوش” برای همیشه تغییر خواهد داد.

‌ساختارشکنی در تالار مشاهیر تکامل

تا به امروز دانشمندان بر این باور بودند که مغز بزرگ هزینه بر است و طبیعت آن را بی دلیل به موجودات هدیه نمی دهد. فرضیه غالب این بود که موجودات برای یادگیری مهارت های اجتماعی و تعامل با همنوعان خود به مغزهای بزرگ نیاز دارند. اما اختاپوس ها مانند گوشه نشینان دنیای مدرن هستند. آنها تنها زندگی می کنند، به ندرت با همنوعان خود ارتباط برقرار می کنند و از همه تلخ تر، طول عمر بسیار کوتاهی دارند. پس چرا طبیعت چنین سیستم عصبی بسیار پیشرفته ای را برای موجودی طراحی کرد که فقط یک یا دو سال عمر می کند؟

۸ عبارت زننده که توسط افراد با مهارت های اجتماعی ضعیف استفاده می شود

شگفتی بزرگ در آناتومی این موجود نهفته است. برخلاف ما که مغز ما همه دستورات را صادر می کند، دو سوم نورون های اختاپوس در بازوهای آن قرار دارند. این به این معنی است که هر بازو می تواند تصمیم بگیرد، لمس کند و حتی یاد بگیرد، بدون اینکه منتظر اجازه از مغز مرکزی باشد! تحقیقات سال ۲۰۲۶ نشان می دهد که این “هوش توزیع شده” به اختاپوس اجازه می دهد تا در محیط های بسیار متغیر اقیانوس در صدم ثانیه واکنش نشان دهد. این نوع هوش با مدل انسان کاملا متفاوت است و بیشتر شبیه یک شبکه کامپیوتری پیشرفته عمل می کند.

این کشف برای مهندسان هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ بسیار مهم است. دانشمندان در حال مطالعه چگونگی ساخت ربات هایی هستند که مانند اختاپوس ها، هوش خود را در سراسر بدن خود پخش کنند. این مدل تکامل ثابت می کند که زندگی اجتماعی یا زندگی طولانی همیشه برای رسیدن به اوج هوش ضروری نیست. گاهی فشار محیط و نیاز به خلاقیت برای بقا می تواند موجودی ساده را به نابغه ای تبدیل کند که علم را به زانو در می آورد.