آیا ماه از همه نقاط زمین به یک شکل دیده میشود؟
زومیت: چه در حال تماشای ماه گرفتگی تماشایی باشید و چه از طریق تلسکوپ به جزئیات سطح ماه نگاه کنید، این جرم آسمانی همیشه یکی از جذاب ترین مناظر در آسمان شب است. اما آیا ماه در همه جای زمین به یک شکل دیده می شود؟
پاسخ کوتاه نه است. به گفته ستاره شناسان، نه تنها ظاهر ماه از مکانی به مکان دیگر تغییر می کند، بلکه حتی در برخی از نقاط زمین به نظر می رسد که از طلوع تا غروب خورشید می چرخد. پاملا گی، محقق ارشد موسسه علوم سیاره ای در ایالات متحده در مصاحبه ای با LiveScience توضیح می دهد: نحوه دیدن ماه و ستاره ها کاملاً به زاویه دید بستگی دارد.
اگر از قطب شمال زمین به ماه کامل نگاه کنید، دهانه معروف Tycho را در قسمت پایین قرص ماه خواهید دید. اما اگر از ایستگاه آموندسن اسکات در قطب جنوب به همین قمر نگاه کنید، این دهانه در قسمت بالایی ماه دیده می شود.
تفاوت به قطب ها محدود نمی شود. تغییرات قابل توجهی در جهت ماه نیز در مناطق معتدل مشاهده می شود. بر اساس نموداری که توسط موسسه قمری و سیاره ای تهیه شده است، جهت گیری ماه در ولینگتون نیوزلند حدود ۹۷.۱ درجه در خلاف جهت عقربه های ساعت از تصویری که در لس آنجلس دیده می شود، است. این تفاوت به اختلاف عرض جغرافیایی بین دو نقطه مربوط می شود.
به بیان سادهتر، همانطور که پاملا گی میگوید، ممکن است شخصی در ایالت ایلینویز «مرد روی ماه» را در حالت ایستاده ببیند، اما برای کسی در سیدنی، استرالیا، همین تصویر ممکن است شبیه «خرگوشی در حال پریدن به پایین» باشد.
تغییر موقعیت تأثیرات ماه به این دلیل رخ می دهد که زاویه دید انسان نسبت به اجرام آسمانی با تغییر موقعیت جغرافیایی تغییر می کند. رصدگران دو طرف زمین ماه را از دو منظر کاملا متفاوت می بینند.
با این حال، تمام نقاط روی زمین تقریباً یک سمت ماه را می بینند. دلیل این امر این است که ماه دقیقاً در همان زمانی که یک بار به دور زمین می چرخد، به دور محور خود می چرخد. (پدیده قفل گرانشی). البته مقدار کمی تغییر در آنچه دیده می شود به دلیل نوسانات به نام لیبراسیون یا ارتعاشات جزئی مداری وجود دارد.
مراحل ماه در طول چرخه ۲۹.۵ روزه آن، از ماه کامل تا ماه نو و دوباره، نیز در نیمکره شمالی و جنوبی یکسان به نظر نمی رسد.
در مناطق دور از خط استوا، مرز بین سمت روشن و تاریک ماه تقریباً به صورت عمودی دیده می شود، بنابراین تغییر فازهای ماه بیشتر به صورت حرکت افقی ظاهر می شود. در این وضعیت، ماه در نیمکره شمالی در حال رشد و کاهش از راست به چپ دیده می شود، اما در نیمکره جنوبی این روند برعکس است. این تفاوت نیز ناشی از زاویه دید متفاوت در دو نیمکره است. به همین دلیل، نمادهای تقویم و شکلکهای فاز ماه که از دیدگاه نیمکره شمالی طراحی شدهاند، گاهی اوقات در نیمکره جنوبی به صورت وارونه ظاهر میشوند.
در نزدیکی خط استوا، وضعیت جالب تر می شود. در این مناطق، زمانی که ماه طلوع می کند، شکل آن بیشتر به صورت عمودی تغییر می کند و در راه رسیدن به ماه کامل، هلال ماه اغلب شبیه قایق یا لبخند به نظر می رسد. با این حال، در بیشتر نقاط زمین، شکل و فاز ماه می تواند بسته به فصل از عمودی به افقی و بالعکس تغییر کند.
در بسیاری از نقاط زمین، با حرکت ماه در آسمان شب، به نظر می رسد که تصویر آن در یک حرکت دایره ای در اطراف مرکز خود تغییر جهت می دهد. کاترین میلر می گوید در مناطق نزدیک به خط استوا، چرخش ظاهری ماه می تواند در طول شب به حدود ۱۸۰ درجه برسد. این پدیده به این دلیل رخ می دهد که مدار ماه تقریباً موازی با صفحه مدار زمین به دور خورشید است. در نتیجه، ماه اغلب از نزدیکی نقطه اوج عبور می کند، نقطه ای که مستقیماً بالای سر ناظر قرار دارد.
در خط استوا، ماه از شرق طلوع می کند و در غروب خورشید در غرب غروب می کند. بنابراین، برای دیدن ماه در هنگام طلوع خورشید، فرد رو به شرق است، اما برای دیدن آن در غروب خورشید، باید حدود ۱۸۰ درجه بچرخد. به همین دلیل، به نظر می رسد که ماه در حال چرخش است، در حالی که در واقع این ناظر است که موقعیت خود را تغییر می دهد.
ماه از تمام نقاط زمین یکسان دیده نمی شود. تفاوت در موقعیت جغرافیایی، زاویه دید و مسیر ماه در آسمان، شکل، جهت و حتی درک ما از آن را تغییر می دهد. بنابراین، در سفرهای مختلف روی زمین، نگاه دوباره به ماه می تواند تصویری کاملا متفاوت و گاه شگفت انگیز از این همسایه آسمانی را به ما نشان دهد.
