ایرانی‌ها ۵ برابر استاندارد جهانی حساب بانکی دارند!
به گزارش افق میهن، بر اساس برآوردهای مرکز آمار ایران، جمعیت کشور در سال ۱۴۰۵ حدود ۸۷ میلیون و ۱۳۴ هزار نفر بوده است. همزمان بانک مرکزی تعداد حساب های بانکی افراد را بیش از ۶۵۰ میلیون نفر اعلام کرد.
اگر ۶۵۰ میلیون حساب را بر جمعیت ۸۷ میلیون و ۱۳۴ هزار نفری کشور تقسیم کنید، مشخص می شود که به ازای هر ایرانی حدود ۷.۵ حساب بانکی وجود دارد. البته این محاسبه به این معنا نیست که هر فرد دقیقاً ۷.۵ حساب داشته باشد، بلکه نسبت کل حساب های ثبت شده به کل جمعیت کشور را نشان می دهد.
با این حال، اگر به جمعیت بالغ کشور تکیه کنیم، این شکاف آشکارتر می شود. با توجه به ساختار سنی جمعیت ایران، جمعیت افراد ۱۸ سال به بالا در سال جاری حدود ۶۵ میلیون نفر برآورد شده است. بنابراین نسبت ۶۵۰ میلیون حساب به جمعیت بزرگسال حدود ۱۰ حساب برای هر فرد ۱۸ ساله یا بیشتر است.
حساب های بانکی تا ۲ سال دیگر نصف می شود
این نسبت در حالی محقق می شود که طبق اعلام رئیس بانک مرکزی میانگین استاندارد جهانی کمتر از دو حساب برای هر نفر است.
همتی با اشاره به وجود نزدیک به ۶۵۰ میلیون حساب بانکی در کشور گفت: هدف بانک مرکزی این است که ظرف دو سال تعداد حساب های موجود را به حدود ۳۰۰ میلیون برساند.
بر این اساس، حتی با احتساب نسبت حساب ها به کل جمعیت کشور، وضعیت فعلی ایران حدود چهار برابر بدتر از دو حساب مورد اشاره رئیس کل بانک مرکزی است.
البته در مقایسه تعداد حساب های بانکی در کشورهای مختلف باید احتیاط کرد. به این دلیل که «تعداد حساب‌ها» با «تعداد افراد دارای حساب» یکی نیست و در کشورهای مختلف حساب‌های شرکتی، مشترک، دولتی، غیرفعال یا انواع حساب‌های سپرده با تعاریف مختلف ممکن است در آمار گنجانده شود. بانک جهانی نیز در بررسی های خود تاکید کرده است که تعداد حساب های سپرده لزوما با تعداد صاحبان حساب برابری نمی کند. اما حتی با در نظر گرفتن این ملاحظات، نسبت محاسبه شده برای ایران نشان می دهد که احتکار بانکی به یک معضل مهم برای سیستم بانکی تبدیل شده است.
۶۵۰ میلیون حساب; چرا بانک مرکزی به دنبال کاهش بودجه است؟
برخی از این حساب‌ها ممکن است به حساب‌هایی اشاره داشته باشند که سال‌ها پیش افتتاح شده‌اند اما دیگر استفاده نمی‌شوند. بخشی نیز ممکن است ناشی از تغییر بانک، افتتاح حساب برای دریافت تسهیلات، سایر خدمات بانکی، دریافت حقوق یا استفاده از سایر طرح های بانکی باشد.
در عین حال بانک مرکزی معتقد است وجود تعداد زیادی حساب بلااستفاده یا حساب هایی که صاحب آن از وجود آنها بی اطلاع است می تواند مشکلات حقوقی، مالی و نظارتی را به دنبال داشته باشد.
همتی در مراسم رونمایی از حسام بر لزوم مبارزه با پولشویی و جلوگیری از حساب های اجاره ای تاکید کرد و گفت: بسیاری از شهروندان ممکن است حساب هایی داشته باشند که حتی از آن اطلاعی نداشته باشند یا از حساب های آنها کلاهبرداری شده است. بانک مرکزی همچنین اعلام کرده است که انباشت صدها میلیون حساب بانکی پراکنده نه تنها بار عملیاتی بر دوش شبکه بانکی وارد می کند، بلکه ممکن است خطرات حقوقی و مالی را متوجه شهروندان کند.
چگونه حساب های فراموش شده را پیدا کنم؟
در همین راستا بانک مرکزی سامانه «حسام» را معرفی کرده است تا افراد بتوانند فهرست حساب های بانکی خود در بانک ها و موسسات اعتباری مختلف را به صورت یکجا مشاهده کنند. براساس بیانیه بانک مرکزی، پس از احراز هویت، افراد می‌توانند حساب‌های خود را مشاهده کرده و حساب‌های اضافی یا مازاد را برای تعیین انتساب انتخاب کنند. در صورت وجود موجودی در حساب مازاد، پس از طی مراحل قانونی قابل انتقال به حساب پایه شخص می باشد.
این اقدام در واقع تلاشی برای انتقال مدیریت حساب از چندین شعبه بانک به یک پلتفرم مرکزی در دسترس شهروندان است. به خصوص برای افرادی که در چند سال اخیر در بانک های مختلف حساب باز کرده اند اما تصور روشنی از تعداد حساب های خود ندارند.
بانک مرکزی اکنون یک هدف مشخص برای این سازمان تعیین کرده است. کاهش حساب بانکی اشخاص حقیقی از حدود ۶۵۰ میلیون به ۳۰۰ میلیون حساب در حدود دو سال. در صورت تحقق این هدف، حدود ۳۵۰ میلیون حساب که بیش از نیمی از حساب‌های جاری را تشکیل می‌دهند، باید منتقل، بسته یا از چرخه حساب‌های مازاد حذف شوند. همتی گفت: این روند تدریجی خواهد بود و پیش بینی می شود در مرحله اول حدود ۱۰۰ میلیون حساب بسته شود.
به این ترتیب، سامانه حسام را می توان بخشی از برنامه بانک مرکزی برای دستیابی به شفافیت تراکنش های بیشتر، کاهش حساب های بیکار و فراموش شده، کنترل حساب های اجاره ای و تقویت مبارزه با پولشویی دانست. برنامه ای که در صورت موفقیت می تواند تعداد حساب های بانکی کشور را از کم سابقه ۶۵۰ میلیون به حدود ۳۰۰ میلیون برساند.
