بازگشایی پالایشی‌ها می‌تواند بورس را صعودی کند یا موج تازه فروش بسازد

هلن عصمت پناه درباره بازگشت تقاضا در بازارهای سهام پس از فشار فروش هفته گذشته گفت: در حال حاضر بازار در کاهش احتمالی ریسک‌های سیاسی قیمت‌گذاری می‌کند، اما هنوز نمی‌توان رشد اخیر را نشانه شروع روند صعودی قطعی دانست. به عقیده وی، سرنوشت بازگشایی نمادهای پالایشگاهی، توسعه نرخ ارز و نتیجه مذاکرات سه عامل تعیین کننده برای تداوم حرکت بازار است.

هلن عصمت پناه، تحلیلگر بازار سرمایه در گفت و گو با خبرنگار افق میهن در ارزیابی وضعیت بورس تهران گفت: بازار دوباره روندهای مثبتی را تجربه می کند، امروز شاهد رشد شاخص کل و شاخص هم وزن و همچنین افزایش تقاضا بودیم. پس از نوسانات هفته گذشته و فشار فروش، در حال حاضر قدرت خریدار افزایش یافته است که یک نکته مثبت است و نشان می دهد که رشد بازار فقط محدود به چند سهم بزرگ نیست.

وی در خصوص عوامل موثر بر این تغییر فضا افزود: بخشی از این بهبود به کاهش موقت نگرانی‌های ژئوپلیتیکی و افزایش امید به ادامه مذاکرات و امکان توافق مربوط می‌شود. البته هنوز توافق نهایی وجود ندارد و نمی توان با قطعیت در این باره صحبت کرد. “بازار در حال حاضر در حال قیمت گذاری در احتمال ریسک زدایی است، نه لزوماً یک معامله نهایی.”

کاهش ریسک سیاسی می تواند به نفع صنایع داخلی باشد

عصمت پناه در خصوص تاثیر متغیرهای سیاسی بر صنایع مختلف ادامه داد: نرخ ارز همچنان یکی از عوامل موثر بر شرکت ها و گروه های صادراتی است که درآمد آنها مستقیماً با دلار ارتباط دارد و از سوی دیگر در صورت افزایش احتمال توافق، ممکن است نرخ ارز کاهش یابد و بخشی از مزیت نرخ ارز شرکت های صادراتی محدود شود.

وی با تاکید بر اینکه کاهش همزمان ریسک‌های سیاسی و اقتصادی می‌تواند برای بخش بزرگی از بازار مفید باشد، گفت: در صورت عادی شدن شرایط اقتصادی و کاهش ریسک‌های سیاسی، صنایعی مانند بانک‌ها، خودروسازی و سایر شرکت‌های داخلی می‌توانند از این وضعیت منتفع شوند، بنابراین تاثیر احتمالی توافق را نباید تنها از منظر کاهش نرخ ارز برای شرکت‌های صادراتی بررسی کرد.

این تحلیلگر بازار سرمایه همچنین نرخ سود را رقیب جدی بورس دانست و تصریح کرد: با وجود رشد شاخص ها، هنوز نمی توان گفت که نقدینگی به طور پایدار از بازار پول به سمت سهام رفته است. نرخ بهره ممکن است همچنان بر تصمیمات سرمایه گذاران و جذابیت نسبی بازار سهام تأثیر بگذارد.

عصمت پناه در خصوص بازار جهانی نفت نیز گفت: رشد قیمت نفت از منظر درآمدی برای شرکت های نفت محور و کالایی می تواند مثبت باشد، اما از آنجایی که این رشد تا حدودی ناشی از ریسک های ژئوپلیتیکی و مسائل عرضه است، نباید بدون احتیاط به عنوان عاملی پایدار در ارزیابی سودآوری شرکت ها نگاه کرد.

اصلاحات؛ مهم ترین عدم قطعیت کوتاه مدت بازار

این تحلیلگر بازار سرمایه، تخصیص نمادهای پالایشی را یکی از مهم ترین موضوعات پیش روی بورس دانست و تصریح کرد: مهمترین موضوع کوتاه مدت بازار در حال حاضر نگرانی های مربوط به پالایش است که اکثر نمادهای این گروه به دلیل بلاتکلیفی مربوط به قیمت نفت، نرخ عرضه و فرآورده ها متوقف هستند و مدت توقف آنها تا سقف ۶ است. آبان تمدید شد.»

وی ادامه داد: البته به نظر من باید ۶ باشد. آبان به آن به عنوان یک ضرب الاجل برای تعیین کار فکر کنید، نه اینکه لزوماً نمادها در همان روز باز شوند.

عصمت پناه با اشاره به اهمیت نحوه بازگشت پالایشگاه ها به معاملات، تصریح کرد: اگر بازار به این نتیجه برسد که مصوبات جدید تاثیر چندانی بر سودآوری این شرکت ها نخواهد داشت، بازگشایی آنها می تواند محرک جدی برای شاخص باشد. با این حال، در صورت تعدیل سود قوی، بازگشایی نمادها ممکن است به جای تقویت بازار، موج جدیدی از فشار فروش را به دنبال داشته باشد.

به گفته این تحلیلگر، اهمیت این موضوع تنها به آموزش سهامداران خلاصه نمی شود. زیرا وزن این گروه در بازار و تاثیر انتظارات مرتبط با سودآوری آنها نیز می تواند بر رفتار کلی معامله گران تاثیر بگذارد. بنابراین، نحوه تخصیص فرمول های قیمت گذاری و سطح شفافیت اطلاعات منتشر شده برای ارزیابی توسعه بیشتر بازار بسیار مهم است.

آیا رشد اخیر بازار سهام پایدار است؟

عصمت پناه در خصوص چشم انداز کوتاه مدت بازار اظهار داشت: نسبت به رشد چند روز اخیر مثبت هستم اما همچنان آن را روند صعودی قطعی و بدون ریسک نمی دانم. در حال حاضر بازار بین سه عامل اصلی یعنی نرخ دلار، اخبار سیاسی و سودآوری شرکت ها تصمیم گیری می کند.

وی افزود: برای ادامه روند بازار باید بررسی شود که آیا نرخ ارز در سطح فعلی باقی می ماند یا با توجه به تغییر شرایط سیاسی تحت فشار قرار می گیرد، همچنین باید مشخص شود که مذاکرات ایران و آمریکا در سطح اخبار و سیگنال ها باقی بماند یا به توافقی عملی و باثبات منجر شود.

این تحلیلگر بازار سرمایه تاکید کرد: متغیر سوم نحوه بازگشایی پالایشگاه ها و تاثیر فرمول های جدید تعرفه خوراک و فرآورده بر سودآوری این شرکت ها است. عاملی که به نظر وی می تواند در کوتاه مدت مسیر معاملات را تغییر دهد.

سه سناریو برای ادامه حرکت بازار

عصمت پناه در تشریح شرایطی که می تواند به ادامه رشد بورس کمک کند، گفت: اگر نرخ ارز در سطوح فعلی باقی بماند، خطر جنگ کاهش یابد، پول واقعی به بازار ادامه یابد و نمادهای پیچیده بدون شوک منفی بازگشایی شوند، بازار توانایی ادامه رشد را خواهد داشت.

وی هشدار داد: در صورت انتشار اخبار منفی سیاسی، فشار بر نرخ ارز و یا بازگشایی پالایشگاه ها با تعدیل شدید سود، همین رشد چند روز اخیر می تواند به سرعت جای خود را به تضعیف بازار بدهد.

این تحلیلگر در جمع بندی وضعیت بورس تاکید کرد: شاخص های مثبت به تنهایی برای تایید ثبات روند صعودی کافی نیست، بلکه باید تداوم نقدینگی، سودآوری شرکت ها و نحوه مدیریت ریسک های سیاسی را نیز بررسی کرد.

در مجموع، بورس در نقطه‌ای قرار دارد که رشد بیشتر آن به همزمانی چند عامل بستگی دارد: کاهش ریسک‌های سیاسی، ثبات نسبی متغیرهای ارزی و شفاف‌سازی سودآوری صنایع بزرگ. در چنین شرایطی، بازگشایی پالایشگاه ها می تواند به نقطه عطفی در معاملات تبدیل شود. نقطه ای که بسته به محتوای تصمیمات جدید و واکنش بازار، نتیجه ممکن است به تقویت تقاضا یا تشدید فشار فروش منجر شود.