باشگاه‌های ایران چقدر به جیب مالک وابسته‌اند؟

با توجه به الزامات کنفدراسیون فوتبال آسیا و آیین نامه فیرپلی مالی فدراسیون فوتبال، باشگاه های ایرانی باید تا ۵ سال آینده وابستگی خود به شرکت های مادر را به ۶۰ درصد کاهش دهند.

بررسی صورت‌های مالی باشگاه‌های فوتبال ایران نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از درآمد آن‌ها مستقیماً از شرکت‌های مالک است. این وضعیت در شرایطی است که در لیگ های معتبر اروپایی، فروش متمرکز حق پخش تلویزیونی و توزیع درآمد حاصل از آن بین باشگاه ها یکی از ارکان الگوی اقتصادی فوتبال حرفه ای است.

استقلال؛ تقریباً تمام درآمد از طرف مالک

صورت های مالی ۶ ماهه منتهی به ۳۰ باشگاه استقلال دی ۱۴۰۴ نشان می دهد که تقریبا تمام درآمد استقلال از اسپانسرها بوده است. از حدود ۱۷۹۳ میلیارد تومان درآمد عملیاتی، نزدیک به ۱۷۷۲ میلیارد تومان مربوط به اسپانسر و تبلیغات است که حدود ۱۷۳۵ میلیارد تومان آن تنها مربوط به صنایع پتروشیمی خلیج فارس، سهامدار اصلی باشگاه است. یعنی تقریباً کل درآمد استقلال (۹۶.۷ درصد) به مجموعه مالک باشگاه گره خورده است.

وابستگی شدید باشگاه سپاهان به فولاد مبارکه

صورتهای مالی باشگاه فولاد مبارکه سپاهان برای سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ در سامانه کدال منتشر شده است و بررسی این اظهارات نشان می دهد باشگاه سپاهان در سال مالی مورد گزارش حدود ۱۲۸۴ میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته که حدود ۱۴۹ میلیارد تومان آن متعلق به شرکت فولاد مبارکه اصفهان بوده است. به این ترتیب حدود ۸۲ درصد از درآمد عملیاتی باشگاه توسط این شرکت تامین می شود. این نسبت در سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۳ حدود ۸۶ درصد بود.

گل گهر; بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان

در صورتهای مالی دوره شش ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ شرکت معدنی و صنعتی گل گهر در قسمت مربوط به هزینه های تبلیغاتی و حمایتی بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان به ثبت رسیده است که در شرح آن این مبلغ به عنوان بودجه شرکت فرهنگی ورزشی مجتمع گل گهر سیرجان درج شده است.

پرسپولیس؛ ۲۸۰ میلیارد تومان از بانک شهر

باشگاه پرسپولیس در صورت های مالی شش ماهه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴ مبلغ ۲۸۰ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان به عنوان قرارداد کفالت از بانک شهر دریافت کرده است. در این صورت درآمد عملیاتی باشگاه پرسپولیس ۳۶۰ میلیارد و ۲۵۹ میلیون تومان بوده است به طوری که نزدیک به ۷۸ درصد درآمد آن از مالک است.

ذوب آهن؛ ۱۵۰ میلیارد تومان

در صورتهای مالی دوره شش ماهه منتهی به ۳۰ آذر باشگاه ذوب آهن ۱۴۰۴ در قسمت درآمد تبلیغاتی و اسپانسر مبلغ ۱۵۰ میلیارد تومان از شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان دریافت کرده است که به عنوان درآمد عملیاتی و اصلی باشگاه ذکر شده است. این در حالی است که کل درآمد باشگاه ذوب آهن از تبلیغات ۱۷۷ میلیارد تومان است. درآمد عملیاتی باشگاه ذوب آهن مبلغ ۳۱۴ میلیارد و ۲۶۳ میلیون تومان به ثبت رسیده است.

البته مالک اصلی باشگاه ذوب آهن تغییر کرده و در حال حاضر سهامدار عمده این باشگاه بانک رفاه است اما هنوز صورت مالی جدید این باشگاه منتشر نشده است.

چادر کامل؛ ۳۲۴ میلیارد تومان

باشگاه چادرملو اردکان در صورت های مالی دوره شش ماهه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴ با شرکت معدنی و صنعتی چادرملو گارداد اسپانسری بیش از ۳۲۴ میلیارد تومانی امضا کرده و توضیح داده است که این درآمد از طریق تبلیغات نام شرکت بر روی لباس این تیم است. این در حالی است که کل درآمد عملیاتی باشگاه ۳۸۹ میلیارد و ۸۶۷ میلیون تومان است و ۸۳ درصد به شرکت مالک وابسته است.

آلومینیوم اراک; ۱۷۹ میلیارد تومان

صورتهای مالی برای دوره شش ماهه منتهی به ۳۰ آذر باشگاه آلومینیوم ۱۴۰۴ اراک نشان می دهد که این باشگاه بیش از ۱۷۹ میلیارد تومان به عنوان قرارداد اسپانسری از شرکت آلومینیوم ایران که مالک آن است درآمد کسب کرده است. مجموع درآمد این باشگاه بیش از ۱۹۷ میلیارد تومان است. (۹۰% وابستگی)

استقلال خوزستان؛ ۲۰۹ میلیارد تومان

گروه ملی صنعتی فولاد ایران که مالک باشگاه استقلال خوزستان است در جدیدترین صورت های مالی منتشر شده خود که منجر به ۳۰ آذر ۱۴۰۳ در قسمت تبلیغات و هزینه های تبلیغاتی نوشت که ۲۰۹ میلیارد تومان برای قرارداد اسپانسری با باشگاه استقلال خوزستان در نظر گرفته است.

فلش؛ بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان

باشگاه پیکان متعلق به شرکت ایران خودرو است. این باشگاه در صورت های مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ از طریق قرارداد اسپانسری با ایران خودرو بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان درآمد کسب کرده است. عمده این مبلغ به دلیل تبلیغات محصولات ایران خودرو و بخشی دیگر در ازای ارائه خدمات ورزشی به کارکنان ایران خودرو بوده است. این در حالی است که کل درآمد عملیاتی باشگاه پیکان ۸۰۹ میلیارد و ۳۹۴ میلیون است به طوری که ۸۶ درصد آن به ایران خودرو وابسته است.

فولاد خوزستان; ۸۷ درصد درآمد از شرکت مالک

باشگاه فولاد خوزستان در صورت های مالی دوره شش ماهه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴ بیش از ۳۱۷ میلیارد تومان درآمد داشت که ۲۷۵ میلیارد آن را شرکت فولاد خوزستان به عنوان اسپانسر پرداخت کرد تا ۸۷ درصد از درآمد این باشگاه را تشکیل دهد.

در فوتبال ایران هنوز حق پخش تلویزیونی به یک جریان درآمدی پایدار، شفاف و قابل اعتماد برای باشگاه ها تبدیل نشده است و همین موضوع باعث شده است که مدل درآمدی بسیاری از باشگاه ها به منابع مالک یا شرکت های حامی وابسته باشد. ارقام ثبت شده در صورت های مالی باشگاه های مختلف نیز به خوبی گویای آن است.