بدون استخوان و فسیل؛ دانشمندان دی‌ان‌ای ۲۲هزار ساله انسان را از خاک استخراج کردند
محققان با بررسی مقدار کمی از رسوبات در یک غار موفق به استخراج DNA باستانی و کشف اطلاعات جدید در مورد انسان های عصر یخبندان شدند.
دانشمندان موفق به استخراج DNA افرادی شدند که حدود ۲۲۰۰۰ سال پیش در غاری در اسپانیا زندگی می کردند بدون نیاز به استخوان، دندان یا بقایای انسانی. این دستاورد نشان می دهد که حتی مقدار کمی خاک می تواند اطلاعات ارزشمندی درباره انسان های عصر یخبندان در خود داشته باشد.
به گزارش ساینس آلرت، محققان دانشگاه وین اتریش با بررسی رسوبات غار ال میرون در شمال اسپانیا موفق به شناسایی دی باستانی تبدیل به چند انسان شدند. نکته جالب این است که در لایه مورد مطالعه بقایای انسانی وجود نداشت و میزان رسوب استخراج شده تنها به اندازه چند دانه برنج بود.
برای به دست آوردن اطلاعات ژنتیکی قابل استفاده، دانشمندان مجبور شدند نمونه را ۱۰۰ بار توالی یابی کنند و بیش از یک میلیارد قطعه DNA را بررسی کنند تا ردهای ژنتیکی انسان های باستانی را در بین آنها شناسایی کنند.
دی‌ان‌ای کشف‌شده احتمالاً از پوست، مو یا خون انسان‌هایی که در سردترین دوره آخرین عصر یخبندان اروپا در غار پناه گرفته‌اند، باقی مانده است.
بررسی داده های ژنتیکی نشان می دهد که ساکنان غار ال میرون احتمالاً متعلق به جمعیتی با تبار ژنتیکی اروپای غربی بوده و پوست، مو و چشم تیره داشتند. DNA استخراج‌شده متعلق به چند نفر بود که ظاهراً تعداد مردها بیشتر از ماده‌ها بود.
در مطالعه جدید، محققان موفق به استخراج DNA هسته ای شدند. دستاوردی که در مقایسه با بررسی های قبلی اهمیت بیشتری دارد. DNA میتوکندری فقط از مادر به فرزند منتقل می شود، اما DNA هسته حاوی اطلاعات ژنتیکی هر دو والدین است که امکان مطالعه دقیق تری از روابط جمعیت و مهاجرت های باستانی را فراهم می کند.
Pere Gelabert و همکارانش داده های غار ال میرون را با DNA زنی که حدود ۳۱۰۰۰ سال پیش در فرانسه زندگی می کرد و دندانی متعلق به ۲۵۰۰۰ سال پیش در شمال اسپانیا برای بررسی رابطه بین جمعیت های انسانی اروپایی مقایسه کردند.
دو نمونه قدیمی‌تر نشانه‌هایی از اجداد ژنتیکی شرقی را نشان دادند که احتمال اختلاط جمعیت‌های اروپای شرقی و غربی را قبل از اوج آخرین عصر یخبندان نشان می‌دهد. اما DNA ۲۲۰۰۰ ساله آل میرون فقط نشانه هایی از تبار غربی داشت.
به گفته محققان، یافته ها نشان دهنده تداوم نسبی جمعیت های انسانی در جنوب غربی اروپا بین ۳۰۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ سال پیش است و شواهدی مبنی بر جایگزینی گسترده جمعیت در این دوره ارائه نمی دهد.
روش استخراج DNA از رسوبات، معروف به sedaDNA، می تواند محدودیت های باستان شناسی دیرینه را کاهش دهد. با استفاده از این روش، دانشمندان می توانند حتی در مکان هایی که هیچ بقایای انسانی وجود ندارد، اطلاعاتی در مورد ساکنان گذشته به دست آورند.
به عنوان مثال، در سال ۲۰۲۱ دی‌ان‌ای میتوکندری زنی متعلق به ۲۵۰۰۰ سال پیش از رسوبات غارهای گرجستان استخراج شد. در سال ۲۰۲۶، محققان ردپایی از DNA انسان را بر روی دیوار غاری با نقاشی های سنگی در آرژانتین شناسایی کردند.
علیرغم پیشرفت‌های اخیر، استخراج DNA باستانی از خاک دشوار است و آلودگی نمونه‌ها با DNA مدرن می‌تواند بر نتایج تأثیر بگذارد. تعداد نمونه های ژنتیکی از عصر یخبندان هنوز محدود است.
با این حال، تحقیقات جدید نشان می دهد که خاک غارها می تواند اطلاعاتی را حفظ کند که با روش های سنتی باستان شناسی قابل دسترسی نبود. چنین داده هایی به درک بهتر مهاجرت ها، روابط خانوادگی و تاریخ جمعیت های انسانی هزاران سال پیش کمک می کند.
این تحقیق در مجله Science Advances منتشر شده است.
منبع: زومیت
