تنش‌های سیاسی، موتور محرک نوسانات بازار‌های مالی

علی پور رمضان کارشناس بازار سرمایه در گفت و گو با افق میهن با اشاره به نقش پررنگ تنش های سیاسی، شایعات و رویدادهای منطقه ای در ایجاد نوسانات بازار مالی، تاکید کرد: رفتارهای هیجانی تنها محدود به بورس ایران نیست، بلکه سابقه طولانی در بازارهای جهانی دارد. او معتقد است که تداوم ریسک ها منجر به انتقال سرمایه به سمت دارایی های کم ریسک شده است.

علیپور رمضانکارشناس بازار سرمایه در گفتگو با افق میهنوی با اشاره به نقش تنش های سیاسی در ایجاد نوسانات بازار مالی، به بررسی تجربیات بین المللی و داخلی در حوزه هیجانات بازار پرداخت و تاکید کرد: رفتار هیجانی پدیده ای محدود به بازار سرمایه ایران نیست.

حساسیت ذاتی بازارهای مالی به رویدادهای سیاسی و اقتصادی

پور رمضان در ابتدای این گفتگو با اشاره به ماهیت بازارهای مالی گفت: در تمام بازارهای مالی دنیا همواره بیشترین حساسیت به رویدادهای سیاسی، اقتصادی و حتی شایعات وجود داشته است. این مشکل باعث نوسانات زیادی در این بازارها می شود.

وی افزود: نمونه های تاریخی زیادی در دنیا وجود دارد که معروف ترین آنها سقوط تاریخی «دوشنبه سیاه» بورس آمریکا در سال ۱۹۸۷ است که نشان دهنده یکی از بارزترین نمونه های نوسانات شدید و هیجان در بازارهای مالی است.

تجربه بحران های جهانی و نقش احساسات سرمایه گذاران

این کارشناس بازار سرمایه با ذکر مصادیق دیگر جهانی گفت: بحران بانکی آمریکا و اروپا در سال ۲۰۰۸ و کاهش مداوم بازارهای آمریکا، اروپا و ژاپن نمونه دیگری از تأثیر احساسات بر بازارها است. داستان معروف پسر مومی و سخنان معروف وارن بافت نیز مؤید همین مشکل است که احساسات بازار گاهی تا سطح افراد جامعه و حتی پایین ترین اقشار نفوذ می کند. این مشکل نه تنها بازار ایران را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه در سراسر جهان گسترده است.

هیجان در بورس ایران; یک پدیده جهانی بدون استثنا

پوررمضان نگاه انتقادی به رفتار سرمایه گذاران داخلی را رد کرد و تصریح کرد: اغلب می شنویم که بورس ایران بیش از حد هیجانی است و در طول روز شمع های مثبت یا منفی بزرگی شکل می گیرد، اما در واقعیت در بازارهای جهانی همین شرایط حاکم است و در برخی موارد حتی نوسانات بیشتری نسبت به بازار سرمایه ایران مشاهده می شود.

وی افزود: حتی در وال استریت که مهد سرمایه گذاری جهانی محسوب می شود، شاهد چنین هیجانی بوده ایم. بنابراین نمی توان سرمایه گذاران داخلی را در تشکیل صف های خرید و فروش یا رفتار هیجانی مقصر دانست.

افزایش نوسانات بازار سهام ایران در سال های اخیر

این تحلیلگر بازار سرمایه با توجه به تحولات داخلی گفت: بازار سرمایه ایران به ویژه در سال های اخیر نوسانات و فراز و نشیب های شدیدی را تجربه کرده است که بی دلیل نبود. درگیری‌های نظامی منطقه‌ای، تنش‌های سیاسی، انتخابات ریاست‌جمهوری، مذاکرات و محدودیت‌های آن، جنگ ۱۲ روزه و حوادث دیگر باعث شد تا بر شدت نوسانات بورس تهران افزوده شود.

وی تاکید کرد: به دلیل این شرایط طی دو سال گذشته شاهد تحرکات بسیار قوی و شدیدی در بازار بوده ایم و حتی اصلاحات موقتی جایگزین اصلاحات شدید قیمتی شده است.

حرکت “هفت و هشت” شاخص کل و نمادها

پوررمضان با نگاهی به رفتار شاخص کل توضیح داد: به عنوان مثال شاخص بورس از پایین ترین حد سال ۱۴۰۰ به اوج خود حدود ۶۰ درصد رشد کرد اما در مدت مشابه افت ۲۶ درصدی را تجربه کرد. در اصطلاح بازار سهام به این نوع حرکات «هفت و هشت» می گوییم. مانند توپی که به زمین برخورد می کند و بلافاصله به سمت بالا پرتاب می شود یا به هوا پرتاب می شود و به سرعت به نقطه شروع باز می گردد. همین الگو در صنایع و نمادها تکرار می شود.

لغو ارز ترجیحی و تاثیر آن بر سودآوری شرکت

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: علاوه بر مسائل سیاسی و تنش های نظامی، حذف تدریجی ارز ترجیحی و کاهش قیمت گذاری اجباری نیز نقش مهمی در توسعه بازار داشت. این اقدامات قیمت ها را واقعی تر کرد و سودآوری شرکت ها از یک مانع بزرگ عبور کرد. بهبود چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها و نسبت P/E پایه رشد بازار را در پاییز ۱۴۰۴ ایجاد کرد. رشدی که البته بخشی از آن ناشی از تورم ناشی از حذف ارز ترجیحی بود.

مقایسه کارایی بازارها؛ عقب ماندگی در بازار سهام و ساخت و ساز مسکن

پور رمضان با نگاهی به عملکرد سایر بازارها گفت: بازار طلا با توجه به رشد اقتصاد جهانی و افزایش نرخ شناور دلار بازدهی قابل توجهی را به ثبت رساند. شرایط مشابهی نیز در بازار خودرو حاکم بود. با این حال، هنگام مقایسه بازده، شاخص کل بورس و بازار املاک و مستغلات تهران ضعیف‌تر از بازارهای طلا، نقره و دلار عمل کردند. این نشان می دهد که این دو طبقه دارایی به دلیل ریسک های موجود، از خوشحالی سرمایه گذار عقب مانده اند.

به نظر وی، بیشتر نقدینگی به سمت دارایی های ریسک گریز مانند طلا و نقره سرازیر شد که پرچمداران بازدهی در سال های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ بودند.

چشم انداز آینده بازار در دو سناریو مختلف

این تحلیلگر بازار سرمایه در جمع بندی سخنان خود گفت: در صورت ادامه هیجانات و تنش های موجود، روند فعلی بازار نیز ادامه خواهد داشت. در این شرایط، ما همچنان شاهد انتقال سرمایه به سمت دارایی های کم ریسک خواهیم بود. اما در سناریویی دیگر، در صورت کاهش تنش‌ها و ریسک‌های سیاسی و اقتصادی، می‌توان بازار سهام و بازار مسکن را دو بازار رشد باقی‌مانده در نظر گرفت که پتانسیل جبران عقب ماندگی خود را دارند.

پور رمضان در پایان با ابراز امیدواری از مفید بودن توضیحات ارائه شده برای حاضرین گفت: امیدوارم توانسته باشم تصویر روشنی از وضعیت بازارهای مالی و نقش تنش های سیاسی در نوسانات آنها ارائه دهم.

پایان مقاله