در بیوزنی مغز شناور میشود؛ کشف تغییرات فیزیکی تازه درون جمجمه فضانوردان
زومیت: تحقیقات جدید نشان می دهد که مغز پس از سفرهای فضایی به سمت بالا و عقب حرکت می کند و در برخی مناطق تغییر شکل می دهد.
رفتن به فضا تجربه هیجان انگیزی است، اما فشار زیادی به بدن انسان وارد می کند. یک تحقیق جدید نشان می دهد که سفرهای فضایی نه تنها بر عضلات و استخوان ها تأثیر می گذارد، بلکه باعث می شود مغز انسان در داخل جمجمه حرکت کند و شکل آن را تغییر دهد.
محققان دانشگاه فلوریدا روی ۲۶ فضانورد مطالعه کردند و دریافتند که مغز پس از بازگشت از فضا به سمت بالا و عقب حرکت می کند و این تغییرات در افرادی که مدت زمان طولانی تری در فضا بوده اند بیشتر قابل مشاهده است.
در زمین، جاذبه همیشه مایعات بدن و خود مغز را به سمت پایین می کشد. این نیرو مایعات، مغز و بافت های اطراف را در یک تعادل پایدار نگه می دارد. وقتی فرد وارد فضا می شود و جاذبه از بین می رود، مایعات بدن به سمت سر حرکت می کند. این یکی از دلایلی است که فضانوردان پس از مدتی در فضا پف کرده اند. در این حالت مغز به نوعی در جمجمه شناور می شود و تحت تاثیر نیروهایی قرار می گیرد که از بافت های نرم اطراف و خود جمجمه ایجاد می شود.
مطالعات قبلی نشان دادهاند که مغز پس از سفر فضایی کمی بالا میرود، اما این مطالعات معمولاً فقط به میانگین حرکت کل مغز نگاه میکردند و اثرات خاص در مناطق مختلف مغز را نادیده میگرفتند. محققان دانشگاه فلوریدا تصمیم گرفتند حرکت مغز را با دقت بیشتری بررسی کنند.
این تیم تحقیقاتی اسکنهای MRI مغز ۲۶ فضانورد را که برای مدتهای مختلف، از چند هفته تا بیش از یک سال در فضا بودند، مورد بررسی قرار دادند. محققان مغز را به بیش از صد منطقه تقسیم کردند و حرکت هر ناحیه را جداگانه بررسی کردند.
نتایج نشان داد که مغز دائماً به سمت بالا و عقب حرکت می کند و هر چه زمان بیشتری در فضا سپری شود، این جابجایی بیشتر می شود. در فضانوردانی که حدود یک سال در ایستگاه فضایی بینالمللی بودند، برخی از نواحی بالای مغز بیش از ۲ میلیمتر حرکت کردند، در حالی که بخشهای دیگر تقریباً بدون تغییر باقی ماندند.
بیشترین تغییرات در نواحی مغز مربوط به حرکت و احساس مشاهده شد. همچنین ساختارهای دو طرف مغز به سمت خط وسط حرکت کردند، یعنی نیمکره های مغز در جهت مخالف حرکت کردند. این الگوهای متضاد در میانگین کل مغز خنثی می شوند، به همین دلیل است که مطالعات قبلی آنها را مشاهده نکردند.
خبر خوب این است که اکثر این جابجایی ها و تغییر شکل ها به تدریج طی شش ماه پس از بازگشت به زمین به حالت عادی بازگشتند. با این حال، جابجایی رتروگراد کمتر بهبود یافته است، زیرا گرانش زمین بیشتر به سمت پایین عمل می کند، و بنابراین برخی از اثرات سفر فضایی بر روی مکان مغز ممکن است بیشتر طول بکشد.
یافته های مورد بحث بسیار مهم هستند. به خصوص با در نظر گرفتن ماموریت های سرنشین دار آتی ناسا، مانند برنامه آرتمیس، که آغازگر دوره جدیدی از اکتشافات فضایی خواهد بود. دانستن اینکه مغز چگونه واکنش نشان می دهد به دانشمندان کمک می کند تا خطرات بلندمدت را ارزیابی کرده و اقدامات متقابلی را برای ایمن تر کردن ماموریت ها طراحی کنند.
با این حال، یافته ها به این معنا نیست که انسان ها نباید به فضا بروند. اگرچه جابجایی بیشتر در ناحیهای از مغز مرتبط با پردازش حسی با تغییرات تعادل پس از پرواز همراه بود، اما فضانوردان علائم واضحی مانند سردرد یا اختلال شناختی ناشی از جابجایی مغز را تجربه نکردند. به عبارت دیگر، این تحقیق خطرات فوری برای سلامت انسان را نشان نمی دهد، اما به دانشمندان کمک می کند تا اثرات ریزگرانش بر فیزیولوژی انسان را بهتر درک کنند و ماموریت های فضایی ایمن تر و طولانی تر را طراحی کنند.
