دزدی ژنتیکی ۱۰۰ هزار ساله؛ کشف ویروسی که بخشی از دی‌ان‌ای ما را به سرقت برده است
زومیت: محققان کشف کرده اند که ویروس نرم تنان حدود ۱۰۰۰۰۰ سال پیش ژنی را از انسان ربوده و هنوز از آن برای آلوده کردن سلول ها استفاده می کند.
دانشمندان ویروس پوستی را شناسایی کرده اند که بخشی از دی است که انسان را در ژنوم خود جای داده است. این ژن که احتمالاً در حدود ۱۰۰۰۰۰ سال پیش از اجداد ما به ویروس منتقل شده است، ممکن است امروزه به این پاتوژن کمک کند تا سلول های انسانی را راحت تر آلوده کند.
کشف مورد بحث مربوط به ویروس molluscum contagiosum، خانواده ای از ویروس های آبله است که باعث ایجاد برجستگی ها و زخم های کوچک روی پوست می شود. این عفونت که به زگیل های آبکی معروف است، معمولا خطرناک نیست و پس از چند ماه از بین می رود، اما بیشتر در کودکان دیده می شود و فقط انسان را مبتلا می کند.
ویروس ها وارد سلول می شوند تا تکثیر شوند و برخی از مکانیسم های آن را تحت کنترل درآورند. هنگام تولید ویروس‌های جدید، ممکن است به اشتباه بخشی از دی‌ان‌ای سلول میزبان کپی شده و همراه با ژن‌های ویروس منتقل شود. بنابراین، دانشمندان قبلاً می دانستند که ویروس ها گاهی اوقات از میزبان خود ژن می گیرند.
انتقال تصادفی ژن‌های میزبان به ویروس‌ها پیامدهای مهمی در برخی ویروس‌های آلوده‌کننده باکتری به همراه داشته است. این ویروس ها گاهی ژن های مقاومت آنتی بیوتیکی را از یک باکتری می گیرند و به باکتری های دیگر منتقل می کنند.
اما کشف جدید یک تفاوت مهم دارد: این بار ژن انسانی را شامل می شود. سدریک فشات، زیست‌شناس دانشگاه کرنل و همکارانش هنگام بررسی پایگاه‌های داده ژنتیکی ویروس‌ها کشف کردند که ویروس مولوسکوم سرایتی حامل ژنی به نام BC200 است که در انسان نیز یافت می‌شود.
ژن BC200 برخلاف بسیاری از ژن ها دستور ساخت پروتئین را نمی دهد. بلکه یک مولکول RNA تولید می کند که بیشتر در سلول های عصبی مغز دیده می شود. دانشمندان هنوز نقش دقیق آن را نمی دانند، اما معتقدند که این ژن به تنظیم روند تولید پروتئین در نورون ها کمک می کند.
با بررسی تفاوت های ژنتیکی نسخه انسانی BC200 و نسخه موجود در ویروس، محققان توانستند زمان تقریبی انتقال این ژن را تخمین بزنند. جهش های ایجاد شده در نسخه ویروسی نشان می دهد که ویروس حدود ۱۰۰۰۰۰ سال پیش این ژن را از انسان گرفته است.
اما یک سوال مهم وجود داشت: چرا این ژن پس از این همه مدت در ویروس باقی ماند؟
ژن هایی که برای ویروس مفید نیستند معمولا در طول تکامل از بین می روند. با این حال، محققان هنوز هیچ نمونه ای از ویروس مولوسکوم سرایتی بدون BC200 پیدا نکرده اند. این نشان می دهد که این ژن احتمالاً مزیتی برای ویروس ایجاد می کند.
به گفته نیویورک تایمز، یک احتمال این است که ویروس از BC200 برای کنترل فرآیند تولید پروتئین در سلول استفاده کند. سلول های آلوده گاهی اوقات کارخانه های پروتئین خود را خاموش می کنند تا با ویروس مبارزه کنند تا از ساخت ویروس های جدید جلوگیری کنند. ویروس‌های خانواده آبله معمولاً راه‌هایی برای مقابله با این دفاع‌های سلولی دارند و BC200 ممکن است یکی از ابزارهای آنها باشد. به بیان ساده، این ویروس ممکن است ژنی را که زمانی بخشی از سیستم سلولی انسان بود به ابزاری برای ادامه عفونت تبدیل کرده باشد.
البته دانشمندان هنوز دقیقا نمی دانند که BC200 چگونه به ویروس کمک می کند و آیا این مثال یک اتفاق نادر است یا اینکه سایر ویروس ها نیز ژن انسانی دارند. فشوت می گوید به احتمال زیاد نمونه های مشابه بیشتری در آینده یافت می شود. زیرا اکنون محققان می دانند که باید بیشتر به دنبال ژن های انسانی در ژنوم ویروس ها باشند.
