زنگ خطر برای تالاب‌های ایران؛ حیات زیست‌بوم‌ها در معرض تهدید
محمدعلی یکتانیک در گفت و گو با خبرنگار افق میهن درباره وضعیت تالاب های کشور اظهار کرد: تالاب ها به عنوان یکی از حیاتی ترین بخش های اکوسیستم وضعیت خوبی ندارند و همین موضوع نگرانی هایی را نسبت به آینده این اکوسیستم ها ایجاد کرده است.
وی افزود: رودخانه ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و تغییرات اقلیمی مشکلاتی را ایجاد کرده است. زاینده رود که در طول تاریخ همواره رودخانه ای دائمی بوده، اکنون به رودخانه ای فصلی تبدیل شده است. این تغییر وضعیت نه تنها تالاب گاوخونی را با بحران مواجه کرده است، بلکه در مناطقی که از نظر اکولوژیکی برای این نوع کشت مناسب نیستند، زمینه کشت محصولات غیراصلی مانند برنج را نیز فراهم کرده است.
این کارشناس و فعال محیط زیست با بیان اینکه تالاب ها نقش مهمی در سلامت و اقلیم کشور دارند، گفت: عملکرد طبیعی تالاب ها ۱۸ برابر جنگل ها ارزیابی می شود. این اکوسیستم های ارزشمند با ایجاد دیوار رطوبتی، نقش مهمی در تعدیل تنش های دمایی، کاهش نوسانات شدید حرارتی و مقابله با اثرات خشکسالی ایفا می کنند.
وی ادامه داد: تالاب ها به عنوان یک سد طبیعی در برابر گرد و غبار نیز عمل می کنند. از بین رفتن یا تضعیف این عملکرد می تواند علاوه بر آسیب به پوشش گیاهی از جمله جنگل های زاگرس زمینه تشدید برخی پیامدهای زیست محیطی و بهداشتی را فراهم کند.
یکتانیک با اشاره به وضعیت تالاب ها در نقاط مختلف کشور تصریح کرد: در استان های شمالی از جمله گیلان، مازندران و گلستان تالاب ها با آسیب و تخریب قابل توجهی مواجه شده است. همچنین در آذربایجان ۱۷ تالاب تخریب شده و وضعیت برخی تالاب های مهم آذربایجان شرقی و غربی نیز نگران کننده است. دریاچه بختگان نیز به عنوان یکی از دریاچه های مهم کشور با شرایط بحرانی مواجه است.
این فعال محیط زیست درباره وضعیت پرندگان مهاجر و موضوع شکار افزود: با وجود روند مثبت بارندگی ها، حیات پرندگان مهاجر وابسته به این تالاب ها همچنان با تهدید مواجه است. در شرایط فعلی و با توجه به شکنندگی تالاب ها و نگرانی های مربوط به آنفولانزای حاد پرندگان، صدور پروانه شکار می تواند فشار بیشتری بر جمعیت پرندگان و چرخه طبیعی این اکوسیستم ها وارد کند.
وی بیان کرد: باید توجه داشت که حفاظت از تالاب ها تنها وظیفه دستگاه های دولتی نیست و همه آحاد جامعه می توانند در این زمینه نقش آفرینی کنند. اصلاح الگوی مصرف انرژی و رفتار مسئولانه تر در قبال طبیعت از جمله اقداماتی است که می تواند به کاهش فشار بر محیط زیست و حفاظت از این اکوسیستم های ارزشمند کمک کند.
