فیل‌ها بدون سبیل‌های روی خرطومشان تقریباً نابینا هستند

پایگاه خبری تحلیلی افق میهن (ofoghmihan.ir):

تحقیقات جدید نشان می دهد که خرطوم فیل ها حدود هزار سبیل ریز دارد که مانند حسگرهای پیشرفته عمل می کنند.

خرطوم فیل فقط یک اندام قدرتمند برای گرفتن و حرکت دادن اجسام نیست. بلکه شبکه ای از حدود هزار تار موی بسیار ظریف روی آن وجود دارد که نقش حیاتی در حس کردن محیط دارد. این موها که شبیه سبیل هستند برای حیوانی با پوست ضخیم و بینایی نسبتا ضعیف ابزار اصلی شناخت جهان اطراف هستند.

دانشمندان می گویند که فیل ها نمی توانند این مو را دوباره رشد دهند. بنابراین، از دست دادن هر سبیل یک “نقطه کور حسی دائمی” روی پروبوسیس ایجاد می کند. اندامی که فیل تقریباً برای تمام فعالیت های روزانه اش به آن وابسته است.

اندرو شولتز، مهندس مکانیک، در توصیف سبیل فیل ها، آنها را با یک اندام فرازمینی مقایسه می کند. شولتز و همکارانش که نتایج تحقیقات خود را در مجله Science منتشر کرده‌اند، در تلاش بودند تا بفهمند چه ویژگی‌های ساختاری باعث می‌شود این سبیل‌ها نوعی «هوش ذاتی» داشته باشند. این بدان معناست که آنها می توانند اطلاعات حسی دقیقی را بدون حرکت به فیل بدهند.

برخلاف حیواناتی مانند موش که مدام سبیل های خود را به جلو و عقب حرکت می دهند، فیل ها ماهیچه هایی برای حرکت دادن سبیل های تنه خود ندارند. این موضوع شولتز را که قبلاً حرکات خرطوم فیل را مطالعه کرده بود، متحیر کرد. اگر سبیل ها حرکت نمی کنند، پس چگونه مانند سایر پستانداران کار می کنند؟

به گزارش نیویورک تایمز، تیمی از مهندسان، دانشمندان علوم اعصاب، زیست شناسان و دانشمندان مواد گرد هم آمدند تا به این معما پاسخ دهند و سبیل های بچه فیل و فیل بالغ آسیایی را بررسی کردند. تمام نمونه ها از فیل هایی که به طور طبیعی مرده بودند و توسط دامپزشک باغ وحش اهدا شده بود، تهیه شد.

اکثر تحقیقات قبلی فقط قسمت میانی سبیل را بررسی کردند، اما تیم تحقیقاتی کل طول هر سبیل را با میکروسکوپ الکترونی، مدل‌سازی کامپیوتری و سایر روش‌های پیشرفته مورد مطالعه قرار دادند. هنگامی که داده‌های مربوط به شکل، سفتی و ساختار داخلی جمع‌آوری شد، نتیجه شگفت‌انگیز بود: سبیل یک فیل شبیه هیچ حیوان دیگری نیست.

از نظر شکل، سبیل ها شبیه تیغه های چمن هستند: در پایه صاف و مربعی شکل. آزمایشات نشان داد که سبیل از یک ریشه ضخیم و بسیار سفت شروع می شود و به تدریج به نوک نرم و انعطاف پذیر تبدیل می شود. همچنین شبکه ای از سوراخ های کوچک در داخل آنها وجود دارد. ساختاری شبیه پنیر سوئیسی.

دیوید هو از موسسه فناوری جورجیا که در این تحقیق شرکت نداشت، گفت: “من نمی دانستم مو می تواند شبیه پنیر سوئیسی باشد.” رشد یک سازه پر از سوراخ واقعا شگفت انگیز است.

سوراخ های ریز باعث می شود سبیل ضربه را جذب کند و در طول زندگی حیوان آسیب نبیند. ترکیبی از سه ویژگی اصلی، شکل خاص، تغییر تدریجی در سختی و ساختار متخلخل، به سبیل اجازه می‌دهد تا دقیقاً محل تماس در طول آن را تشخیص دهد. آن هم بدون نیاز به حرکت دادن سبیل.

برخلاف بسیاری از حیوانات، سبیل های فیل حرکت نمی کنند، اما ساختار ویژه آنها به آنها اجازه می دهد تا تماس را بدون حرکت به دقت تشخیص دهند.

به عبارت ساده، هر سبیل مانند یک سنسور پیشرفته عمل می کند. این حساسیت بالا احتمالاً به فیل کمک می کند تا اشیا را بهتر درک کند و دستکاری کند. در واقع، سبیل های فیل بدون حرکت «هوشمند» هستند.

نتایج آنقدر شگفت‌انگیز بود که محققان نسخه بزرگی از سبیل را با چاپ سه بعدی ساختند. وسیله ای که اسمش را گذاشتند چوب سبیل. وقتی با چشمان بسته به جسم برخورد کردند، متوجه شدند که هر نقطه تماس حس متفاوتی ایجاد می کند. این آزمایش ساده نشان داد که تغییر تدریجی سفتی از پایه به نوک می تواند سیگنال های عصبی را تقویت کند و به حیوان کمک کند تا تماس را با دقت بیشتری تشخیص دهد.

این تحقیق همچنین نشان داد که سبیل فیل بیشتر شبیه سبیل گربه است تا موش. اگرچه هر دو پایه سخت و نوک نرم دارند، اما شکل و ساختار داخلی سبیل گربه با فیل متفاوت است. جان هاچینسون از کالج سلطنتی دامپزشکی که در این تحقیق شرکت نداشت، گفت: “من همیشه فکر می کردم سبیل فقط یک سبیل است، اما این مطالعه واقعاً من را تحت تاثیر قرار داد.”

در گذشته، تحقیقات روی فیل ها بیشتر بر روی رفتار و اکولوژی آنها متمرکز بود. اما اکنون دانشمندان به کمک فناوری های جدید به سراغ ویژگی های شگفت انگیز بدن این حیوانات رفته اند. هاچینسون می گوید فیل ها حیوانات عجیبی هستند، حتی در میان پستانداران بزرگ، و به همین دلیل فرصت های فوق العاده ای برای تحقیقات علمی فراهم می کنند.

منبع: زومیت