مهدی محمدی کوچصفهانی:

افق میهن، مهدی محمدی کوچصفهانی مدیرکل استاندارد گیلان با حضور در تحریریه دیارمیرزا به مناسبت گرامیداشت هفته و روز جهانی استاندارد به تشریح جایگاه استاندارد در زندگی روزمره مردم پرداخت و اظهار داشت: شاید بسیاری از شهروندان به نقش استانداردها در جزئیات زندگی خود توجهی نداشته باشند، اما از صبح که از آشپزخانه استفاده می کنند و از آشپزخانه استفاده می کنند. خودروها و رفتن به جایگاه های سوخت، با موضوع استاندارد برخورد می کنند.

وی افزود: لوازم و تجهیزات مورد استفاده در آشپزخانه، کالاهای فروخته شده در فروشگاه ها، خودروها و تجهیزات مربوط به سوخت که هر کدام از منظر کیفیت، ایمنی و یا دقت اندازه گیری معیارها و کنترل های خاصی را می طلبد. به عنوان مثال نازل های پمپ بنزین و پمپ بنزین از جمله تجهیزاتی هستند که دقت عملکرد و اندازه گیری آن ها باید کنترل شود.

مدیرکل استاندارد گیلان با اشاره به اینکه اعتماد عمومی به کیفیت کالاها و خدمات یکی از نتایج اجرای استانداردها است، تصریح کرد: بخش قابل توجهی از فعالیت های این مجموعه در زندگی روزمره مردم صورت می گیرد، اما شاید به دلیل عادی شدن استفاده از کالاها و خدمات، نقش استانداردها در تامین امنیت و کیفیت آنها کمتر دیده شود.

۳۵ هزار استاندارد ملی؛ اکثر استانداردها اجباری نیستند

محمدی کوچصفهانی با اشاره به وجود حدود ۳۵ هزار استاندارد ملی در کشور گفت: از این تعداد حدود ۳۳ هزار استاندارد اجباری نیست و تولیدکنندگان و ارائه دهندگان خدمات می توانند از آنها برای ارتقای کیفیت محصولات و خدمات خود استفاده کنند.

وی با بیان اینکه استانداردها حوزه های مختلفی را در بر می گیرد، افزود: استاندارد محدود به کالاهای صنعتی یا محصولات خاص نیست و می تواند در حوزه های مختلف تولیدی و خدماتی مورد استفاده قرار گیرد.

مدیرکل استاندارد گیلان در پاسخ به سوالی مبنی بر اولین استاندارد ملی کشور به استاندارد مربوط به پرچم جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و گفت: حتی پرچم کشور از نظر ابعاد و ویژگی های خاص دارای استاندارد است. موضوعی که نشان می دهد استاندارد در زمینه های مختلف و بعضا غیرمنتظره وجود دارد.

ارزیابی واحدهای تولیدی و خدماتی بر اساس مدل های بین المللی

محمدی کوچصفهانی در تشریح برنامه های اداره کل استاندارد گیلان برای ارتقای کیفی واحدهای صنعتی و خدماتی به منظور حضور در جایزه ملی کیفیت ایران گفت: یکی از محورهایی که بر آن تاکید داریم شناسایی و برجسته سازی واحدهایی است که در حوزه کیفیت عملکرد خوبی دارند.

وی با اشاره به دو سازوکار ارزیابی واحدهای نمونه، افزود: یک قسمت از این فرآیند مربوط به انتخاب واحدهای نمونه کشوری و استانی در مناسبت هایی مانند روز جهانی استاندارد است. اما در کنار آن فرآیند جامع تری وجود دارد که واحدهای تولیدی و خدماتی می توانند در آن مشارکت داشته باشند.

مدیر کل استاندارد گیلان ادامه داد: در این سازوکار از مدلی بر اساس الگوی بنیاد مدیریت کیفیت اروپا استفاده می شود که با توجه به شرایط داخلی نیز بومی سازی می شود. این مدل محدود به واحدهای تحت پوشش سازمان ملی استاندارد نیست و گروه های تولیدی و خدماتی اعم از دولتی، خصوصی و دولتی می توانند در آن مشارکت کنند.

وی با بیان اینکه این مدل دارای هشت محور ارزیابی است، گفت: در این فرآیند شاخص های مختلف عملکرد از جمله مسائل مربوط به نیروی انسانی و سایر ابعاد مدیریتی و سازمانی مورد بررسی قرار می گیرد. به همین دلیل ارزیابی در این مدل بر اساس فرآیندی ساختاریافته و تخصصی است.

محمدی کوچصفهانی با اشاره به تجربه سال گذشته استان در این زمینه تصریح کرد: سال گذشته چهار واحد در این فرآیند شرکت کردند که هر چهار واحد موفق به دریافت جوایز شدند.

وی افزود: در بین واحدهای مورد ارزیابی، برخی با واحدهای مشابه خود در گروه های تخصصی مقایسه شده و ممکن است علیرغم کسب امتیاز قابل توجه در سطح استان قرار گیرند. ملاک ارزیابی عملکرد گروه نسبت به واحدهای همان گروه و شاخص های تعیین شده است.

مدیرکل استاندارد گیلان با اشاره به برگزاری دوره های آموزشی برای واحدهای متقاضی تصریح کرد: به منظور آشنایی بیشتر مجموعه ها با فرآیند ارزیابی، از تجربیات کارشناسان و طراحان این مدل استفاده شده و دوره هایی برگزار شده تا واحدها با شاخص ها، الزامات و نحوه رقابت آشنا شوند.

وی ادامه داد: هدف از این فرآیند نباید کسب جایزه باشد، بلکه واحدها باید بتوانند از نتایج ارزیابی برای بهبود فرآیندها، ارتقای کیفیت و برنامه ریزی بهتر برای توسعه فعالیت های خود استفاده کنند.

جایزه کیفیت باید به ارتقای واقعی شرکت ها منجر شود

محمدی کوچصفهانی بر ضرورت رویکرد عملی به ارزیابی کیفی تاکید کرد و گفت: زمانی که گروهی قصد مشارکت در چنین فرآیندی را دارد باید از این فرصت برای بررسی عملکرد خود استفاده کند. بهبود کیفیت، بهبود شیوه های مدیریتی و بهبود برنامه های توسعه باید نتایج اصلی این ارزیابی ها باشد.

وی اضافه کرد: تجربه مدیریت در واحدهای صنعتی نشان می دهد که برای دستیابی به بهبود پایدار لازم است مدیران و هیات مدیره ها رویکردی هدفمند به هزینه کرد و برنامه های توسعه داشته باشند. نباید تصور کرد که شرکت در فرآیند ارزیابی تنها به معنای صرف هزینه برای دریافت جایزه است. بلکه این فرآیند باید به افزایش رقابت پذیری و بهبود عملکرد گروه منجر شود.

مدیرکل استاندارد گیلان با اشاره به تغییر نگرش جامعه نسبت به کیفیت در سال های گذشته تصریح کرد: در دهه ۶۰ که استانداردهای اجباری به تدریج در کشور گسترش می یافت، برخی از تولیدکنندگان در برابر الزامات جدید مقاومت کردند و پذیرش این مقررات کار آسانی نبود.

وی ادامه داد: امروزه با افزایش آگاهی مردم، کیفیت کالا و خدمات به یکی از معیارهای مهم انتخاب تبدیل شده است. مصرف کنندگان به تدریج متوجه شده اند که خرید یک محصول ارزان تر لزوماً به معنای پس انداز نیست و یک محصول بی کیفیت ممکن است در دراز مدت هزینه بیشتری برای آنها داشته باشد.

محمدی کوچصفهانی برای توضیح این موضوع به لوازم برقی اشاره کرد و گفت: با افزایش هزینه های انرژی، میزان مصرف برق به یکی از معیارهای مهم انتخاب محصول تبدیل شده است. مصرف کننده هنگام خرید لوازم برقی باید علاوه بر قیمت اولیه به مصرف انرژی و کارایی آن نیز توجه داشته باشد. موضوع برچسب انرژی می تواند نقش موثری در آگاه سازی مردم داشته باشد.

وی با بیان اینکه استانداردهای اجتماعی و فرهنگ توجه به کیفیت باید تقویت شود، افزود: با افزایش آگاهی عمومی نسبت به کیفیت، ایمنی و مصرف بهینه، انتخاب مردم نیز می تواند تولیدکنندگان را به سمت عرضه محصولات استاندارد بیشتر سوق دهد.

رسانه ها؛ بازوی مطالبه گری و روشنگری در عرصه استاندارد

مدیرکل استاندارد گیلان در ادامه با تاکید بر نقش رسانه ها در ترویج فرهنگ استاندارد تصریح کرد: رسانه ها می توانند با مطالبه گری و روشنگری به افزایش آگاهی جامعه نسبت به حقوق مصرف کننده و الزامات کیفی کمک کنند.

وی افزود: موضوع استاندارد متعلق به همه جامعه است و نباید آن را تنها بر عهده یک دستگاه اجرایی دانست. رسانه ها می توانند مسائل و ابهامات را مطرح کنند، درباره عملکرد دستگاه ها سوال بپرسند و زمینه پاسخگویی مسئولان را فراهم کنند.

محمدی کوچصفهانی با اشاره به ضرورت پاسخگویی به مطالبات اصحاب رسانه گفت: هر رسانه ای که در مورد عملکرد این مجموعه سوال یا موضوعی را مطرح کند سعی می کنم پاسخ آن را ارائه دهم. معتقدم رسانه ها در حوزه استاندارد نقش مهمی در مطالبه گری و تبیین ابعاد مختلف مسائل دارند.

وی همچنین به نقش فروشندگان در زنجیره کیفیت اشاره کرد و تصریح کرد: مسئولیت کیفیت در درجه اول بر عهده تولیدکننده ای است که کالا را تولید می کند یا خدمات ارائه می دهد. اما فروشنده نیز می تواند با انتخاب و عرضه کالاهای اصیل و باکیفیت در حفظ حقوق مصرف کننده نقش داشته باشد.

خدمات پس از فروش و کیفیت ساخت؛ دو حوزه نیاز به نظارت مؤثرتری دارند

محمدی کوچصفهانی با اشاره به گسترش دامنه استاندارد به حوزه خدمات تصریح کرد: برخی خدمات نیز در چارچوب الزامات استاندارد گنجانده شده است که خدمات پس از فروش خودرو یکی از این موارد است. با این حال هنوز راه زیادی تا رسیدن به سطح مطلوب در این زمینه وجود دارد.

وی با تاکید بر رعایت استانداردها در صنعت ساختمان افزود: مردم برای ساخت و ساز هزینه های قابل توجهی می پردازند اما کیفیت ساختمان به ظاهر آن محدود نمی شود. مصالح و تجهیزات مورد استفاده در قسمت های مختلف ساختمان باید از نظر کیفیت و ایمنی مورد توجه قرار گیرد.

مدیر کل استاندارد گیلان ادامه داد: از مصالح ساختمانی گرفته تا کلید و پریز و لوله های برق برخی اقلام مشمول استانداردهای اجباری هستند. در چنین شرایطی علاوه بر مسئولیت سازندگان، نظارت مهندسان ناظر و سایر عوامل مرتبط با ساخت و ساز نیز حائز اهمیت است.

وی با بیان اینکه تحقق استاندارد در ساختمان نیازمند همکاری نهادهای مختلف است، گفت: هر دستگاهی باید مسئولیت خود را به درستی انجام دهد و نباید با واگذاری مسئولیت به دیگران از اجرای وظایف قانونی غافل شد. استانداردسازی در ساختمان زمانی به نتیجه می رسد که تولید کننده، ناظر، مجری و دستگاه های مسئول هر کدام به وظیفه خود عمل کنند.

استاندارد آسانسور; الزامی که اجرای آن به تعویق افتاد

مدیرکل استاندارد گیلان در بخشی دیگر از سخنان خود به موضوع ایمنی آسانسورها اشاره کرد و گفت: استاندارد آسانسور در سال ۱۳۹۲ اجباری شد اما اجرای این الزام در گیلان با تاخیر مواجه شد و تا سال ۱۳۹۲ آنطور که انتظار می رفت پیش نرفت.

وی با اشاره به پیگیری های انجام شده برای اجرای این الزام افزود: در آن مقطع تلاش یکی از کارشناسان گروه برای پیگیری موضوع و جلب توجه به خطرات ایمنی آسانسورها موثر واقع شد.

محمدی کوچصفهانی با اشاره به خطرات ناشی از نقص فنی آسانسورها تصریح کرد: حوادثی مانند گیر افتادن افراد در آسانسور و یا سقوط، اهمیت رعایت الزامات ایمنی را نشان می دهد. با وجود این، تجربیات گذشته نشان می دهد که گاهی بین تصویب یک الزام قانونی و اجرای واقعی آن فاصله وجود دارد.

وی خاطرنشان کرد: پیشگیری از حوادث مستلزم رعایت استانداردهای ایمنی از مرحله تولید و نصب تا بازرسی و بهره برداری است و مسئولان مربوطه نسبت به اجرای وظایف خود حساس باشند.

ترخیص کالاهای ضروری در کمتر از دو ساعت

محمدی کوچصفهانی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به شرایط خاص فعالیت های تجاری و اهمیت روزافزون مسیرهای وارداتی کشور اظهار داشت: در شرایطی که بخشی از فعالیت بنادر جنوبی محدود شده است، بنادر شمالی و ظرفیت های تجاری استان های شمالی اهمیت بیشتری پیدا می کند که این امر به دلیل رشد واردات منجر به افزایش درآمد شده است.

مدیر کل استاندارد گیلان بر ضرورت تسریع در انجام وظایف نظارتی تاکید کرد و گفت: علیرغم محدودیت های نیروی انسانی سعی شده است با استفاده از روش های فنی و همکاری شرکت های همکار، روند بررسی و تعیین تکلیف کالاهای اساسی را تسریع کنیم.

وی اعلام کرد: در این چارچوب زمان انجام فرآیندهای مربوط به ترخیص کالاهای اساسی به کمتر از دو ساعت کاهش یافته است.

محمدی کوچصفهانی با اشاره به اقدامات انجام شده برای کاهش زمان ترخیص کالاهای وارداتی، تصریح کرد: زمان این فرآیند که حدود هفت روز پیش از آن بود، به چهار روز کاهش یافته است.

وی در پایان با تاکید بر اینکه تسریع در ترخیص کالا نباید به معنای نادیده گرفتن الزامات فنی و ایمنی باشد، خاطرنشان کرد: ضمن انجام مسئولیت های قانونی و نظارتی، از روش ها و ظرفیت های فنی موجود برای کاهش زمان انجام کارها استفاده می شود. به ویژه در شرایطی که سرعت تامین و ترخیص کالاهای اساسی برای کشور مهم است.