میزان تلفات در تصادفات جاده ای نوروز از جنگ 12 روزه با دو قدرت اتمی بیشتر بود

یکی از اعضای کمیسیون انرژی شورای اسلامی تاکید کرد: از منظر مجلس آخرین سیاست برای مدیریت مصرف بنزین باید سیاست قیمتی باشد و مجلس مخالف افزایش قیمت بنزین است.

افق میهن، رضا سفند نماینده مردم خرم آباد در شورای اسلامی در گفت وگویی تفصیلی در خبرگزاری ایسنا در پاسخ به این سوال که ارتقای کیفیت خودروها چقدر در کاهش مصرف بنزین و کاهش آلایندگی موثر است؟ هم از نظر کیفیت سوخت و هم کیفیت خودروها باید این موضوع بررسی شود. اول اینکه میانگین مصرف سوخت خودروهای داخلی ما حدود 11 لیتر در 100 کیلومتر است. در حالی که در کشورهای همسایه مانند ترکیه این عدد زیر 8 لیتر و در کشورهای اروپایی زیر 5 لیتر است.

مصرف بالای بنزین در ایران ناشی از مصرف بالای موتور خودروهای داخلی است

وی در ادامه بیان کرد: بنابراین بخش قابل توجهی از مصرف بالای بنزین در ایران ناشی از مصرف بالای موتور خودروهای تولید داخل است؛ بنابراین، مصرف بالای بنزین در ایران ناشی از مصرف بالای موتور خودروهای تولید داخل است. موتورهایی که عملا مربوط به سه دهه پیش هستند و فقط بدنه خودرو تغییر می کند اما موتور همان موتور قدیمی می ماند. خودروهایی مانند دانا و سایر محصولات داخلی حدود 11 لیتر مصرف دارند. به همین دلیل برای کاهش مصرف بنزین حتی در شرایطی که سالانه حدود یک میلیون خودرو وارد چرخه حمل و نقل می شود، باید توجه داشت که میانگین مصرف روزانه بنزین در کشور به 126 میلیون لیتر رسیده است که رقم بسیار بالایی است.

نوع بنزین بر مصرف و انتشار گازهای گلخانه ای تاثیر مستقیم دارد

این عضو هیئت رئیسه کمیسیون انرژی شورای اسلامی با اشاره به کیفیت بنزین در کشور تصریح کرد: باید گفت بنزین استاندارد جهانی امروز یورو 5 با اکتان بالا است. افزایش اکتان باعث کاهش مصرف و آلودگی می شود. بنزین یورو 5 نسبت به سایر بنزین ها آلودگی بسیار کمتری دارد. بنابراین هم از نظر آلودگی و هم از نظر مصرف، نوع بنزین تاثیر مستقیم دارد. رئیس جمهور به درستی به این نکته اشاره کرد. اکنون تقریباً تنها 4 نوع موتور خودرو در کشور داریم که به طور مداوم در مدل های مختلف خودرو تغییر می کنند. مثلا موتور پراید روشن کن تیبا و ساینا یا موتور دانا گذاشتیم سمند و پژو تقریبا یکی هستن. دنیا برای مدت طولانی این موتورها را رها کرده است. باید به سمت موتورهای هیبریدی برویم تا مصرف را به شدت کاهش دهیم. صرفاً تغییر ظاهر خودرو یا تقویت جزئی موتور مزیت نسبی ایجاد نمی کند.

مزیت نسبی ایران تولید خودرو یا کشاورزی نیست

وی در ادامه با اشاره به اینکه به نظر من مزیت نسبی کشور ما تولید خودرو نیست، گفت: هر کشوری باید اقتصاد خود را بر اساس مزیت های نسبی خود بسازد. مزیت ما نفت و گاز و توسعه صنایع پتروشیمی است. برای جلوگیری از خام فروشی است. مزیت ما معادن کمیاب است. اما در کشاورزی کشور خشکی هستیم و تولید محصولاتی مانند هندوانه و ذرت مزیت نسبی ندارد. کشورهایی مانند کانادا فقط چهار محصول استراتژیک (جو، گندم، ذرت و انگور) تولید می کنند، نه هیچ محصولی. در بخش خودرو هم همینطور است.

بعد از 50 سال نتوانستیم خودروی رقابتی تولید کنیم

نماینده مردم خرم آباد در شورای اسلامی با اشاره به اینکه پس از 50 سال هنوز نتوانسته ایم خودرویی ایمن، کم مصرف و رقابتی تولید کنیم، افزود: تاکنون در حوزه خودرو نتوانسته ایم به صورت فناورانه و رقابتی تولید کنیم. چرا باید انرژی و سوخت کشور را اینگونه هدر دهیم و میلیاردها دلار بسوزانیم؟ اگر کارخانه های خودروسازی تعطیل شوند و صرفه جویی در مصرف (مثلا کاهش از 11 لیتر به 8 لیتر) منابعی را در پی خواهد داشت که بتوانیم خودروهای ایمن را در اختیار مردم قرار دهیم. نتیجه کاهش شدید تلفات جاده ای خواهد بود.

تلفات تصادفات نوروزی بیشتر از جنگ 12 روزه با دو قدرت هسته ای بود.

وی با اشاره به اینکه در تعطیلات عید بیش از 1000 کشته و 21000 مجروح در تصادفات داشتیم، ادامه داد: وی تصریح کرد: این تلفات بیشتر از جنگ 12 روزه با دو قدرت هسته ای جهان است. در مقیاس سالانه، این تعداد بسیار بیشتر است. ما هر سال در 20 روز مرخصی این میزان تلفات داریم. با این حال، خودروسازان انحصاری در بسیاری از بخش‌ها نفوذ دارند و اجازه انجام اصلاحات را نمی‌دهند. به عنوان مثال در لایحه بودجه سال 1404 در کمیسیون تلفیق تصویب کردیم که 3 میلیارد و 200 میلیون یورو خودرو کم مصرف وارد کشور شود اما با وجود مصوبه شورای نگهبان در مجمع تشخیص مصلحت نظام تشکیل شد و اجازه اجرای آن داده نشد.

شورای تشخیص برخی از مصوبات مجلس را بایگانی می کند

سپهوند با طرح این سوال که چه کسانی و با چه سیاستی مانع این کار می شوند، افزود: اینها چالش های ما در حوزه خودرو است. رئیس جمهور باید ابتدا این مسائل را در حوزه حکومت داری حل کند. مجلس بسیاری از قوانین مصوب مجلس مانند FATF و موارد دیگر را به چه حقی بایگانی می کند و زمان استفاده و بهره برداری از آنها چه زمانی می گذرد؟ آنها سال ها بعد دوباره مطرح می شوند، زمانی که کار عملاً تمام شده است.

اول اینکه دولت باید سیاست های غیر قیمتی را برای مدیریت مصرف بنزین دنبال کند

این عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این سوال که نظر مجلس درباره زمزمه های افزایش قیمت بنزین چیست، گفت: به نظر من آخرین سیاست برای مدیریت بنزین باید سیاست قیمتی باشد. ابتدا باید سیاست های غیر قیمتی اعمال شود، سپس سیاست قیمت اعمال شود. تحقق قیمت ها باید متناسب با تحقق درآمد مردم باشد. وقتی درآمد مردم کم است چگونه می توان یکباره قیمت بنزین را افزایش داد و مانند سال 2018 عواقب اجتماعی ایجاد کرد؟ بنابراین مجلس مخالف افزایش قیمت بنزین است.

بنزین قاچاق از ایران در افغانستان و پاکستان لیتری 80 هزار تومان به فروش می رسد.

وی در ادامه به چه سیاست های غیر قیمتی برای مدیریت مصرف بنزین اشاره کرد و خاطرنشان کرد: ابتدا مقابله با قاچاق سوخت است. قاچاق بنزین و گازوئیل به شدت در حال انجام است. تفاوت زیاد قیمت یارانه ای با قیمت آزاد باعث قاچاق گسترده بنزین شده است. قیمت هر لیتر بنزین در منطقه خلیج فارس حدود 35 هزار تومان است و در کشورهای همسایه مانند پاکستان و افغانستان بنزینی که از ما قاچاق می شود حدود 80 هزار تومان به فروش می رسد. 12000 کارت جایگاه سوخت فعال در کشور وجود دارد که روزانه حدود 100 میلیون لیتر از آنها شارژ می شود. اما مصرف واقعی مردم که به آنها پرمصرف نیز می گویند در واقع بسیار کمتر است و بخش زیادی از این سوخت قاچاق است.

جلوگیری از قاچاق سوخت کار پیچیده ای نیست

وی افزود: در استان های شرقی که کدگذاری کارت سوخت اجرا شد (یعنی هر فرد فقط مجاز به استفاده از کارت خود برای پر کردن بنزین بود) مصرف بنزین 20 برابر کاهش یافت. بنابراین مشخص است که قاچاق گسترده بوده است. یکی از راه های عدم فشار به دولت برای واردات بنزین، استفاده از سیاست غیر قیمتی است. از کد نویسی استفاده کنید. همچنین مهاجرت کارت ها از استان های مرکزی به مناطق مرزی نشان از پدیده قاچاق دارد. پیشگیری از آن کار پیچیده ای نیست و با برنامه ریزی ساده قابل انجام است. متأسفانه فشارهای منطقه ای و محلی نیز وجود دارد که پیش نمی رود.

دولت باید برای واردات خودروهای هیبریدی اقدام کند

سپهوند با اشاره به اینکه در دولت شهید رئیسی طرحی به نام رازک اجرا شد که به مردم سهمیه فروش در مرز داده شد، خاطرنشان کرد: این طرح به مردم اجازه می دهد تا در مرز بفروشند. وی بیان کرد: این امر نیز قاچاق را تشدید کرد. اکنون روزانه بین 10 تا 15 میلیون لیتر بنزین و 25 تا 30 میلیون لیتر گازوئیل قاچاق می شود و به جای آن مجبور به واردات هستیم. دومین سیاست غیر قیمتی، بهینه سازی مصرف سوخت است. یعنی تولید یا واردات خودروهای کم مصرف و هیبریدی. خودروهای الکتریکی نیز باید عدم تعادل قدرت را حل کنند و فعلاً هیبریدی ها در اولویت هستند.

تعیین سومین قیمت بنزین تاکسی ها را به سمت استفاده از CNG و LPG سوق می دهد

وی در ادامه خاطرنشان کرد: از دیگر سیاست های غیر قیمتی در صورت نیاز باید از سهمیه بندی استفاده کرد. باید ببینیم مردم هر ماه چقدر مصرف می کنند. به عنوان مثال، در شهریور امسال در پیک مصرف که 140 میلیون لیتر بود، تنها 60 درصد مصرف کارت های شخصی و 40 درصد از کارت های پارک رایگان بوده است. یعنی در بسیاری از موارد افراد از سهمیه خود استفاده نمی کنند. اما در سیاست قیمت چه اتفاقی می افتد. اگر دولت نرخ سوم بنزین را تصویب کند، مزیتی وجود خواهد داشت که دولت نیز بر آن تاکید دارد، از جمله اینکه خودروهای پرمصرف مانند تاکسی ها و ناوگان حمل و نقل به سمت استفاده از CNG و LPG حرکت خواهند کرد. زیرساخت های آن نیز وجود دارد. اکنون مصرف CNG از 25 میلیون متر مکعب در روز به 16 میلیون کاهش یافته است زیرا اختلاف قیمت کاهش یافته است. مصرف کنندگانی که دوگانه سوز هم هستند سراغ بنزین مصر می روند. CNG سوختی ارزان تر و تمیزتر از بنزین است.

افزایش قیمت بنزین تبعات اجتماعی زیادی دارد

این عضو کمیته انرژی شورای اسلامی با اشاره به ایراداتی که در سیاست تعیین سومین نرخ بنزین وجود دارد، تصریح کرد: ابتدا افزایش قیمت بنزین به 5 هزار تومان بر کرایه حمل و نقل تاثیر می گذارد و این افزایش به سایر قیمت ها منتقل می شود. عیب بعدی این است که افرادی که سهمیه های 1500 و 3000 تومانی دارند قطعا برای فروش این بنزین با نرخ 5000 تومان روی می آورند. یعنی مصرف عادی با تنظیم نرخ سوم بیشتر می شود. به نظر من تاثیری در کاهش مصرف بنزین نخواهد داشت و تنها با انجام این کار بخشی از هزینه های پالایشی برای دولت جبران می شود. در نهایت دولت تنها می تواند از این طریق هزینه پالایش (5000 تا 7500 تومان) را تامین کند و تغییر جدی در مصرف ایجاد نخواهد شد.