نظرسنجی ایسپا: ۷۴ درصد کاربران از فیلترشکن استفاده میکنند / مخالفت ۵۷ درصد کاربران با قطع اینترنت در بحران / رفع فیلتر اینستاگرام اولویت نیمی از جامعه است
آخرین نظرسنجی ISPA نشان می دهد که 57.6 درصد از کاربران با قطع اینترنت در زمان بحران مخالف هستند. 56 درصد جامعه نیز با قطع اینترنت در شرایط جنگ مخالفت کرده اند.
جدیدترین نظرسنجی دانشجویان ایران (ISPA) از 4565 نفر بالای 15 سال ابعاد جدیدی از دسترسی افراد به اینترنت، الگوی مصرف شبکه های اجتماعی داخلی و خارجی، هزینه فیلترشکن ها و میزان آشنایی با ابزارهایی مانند استارلینک و هوش مصنوعی را آشکار کرد.
این نظرسنجی که در تاریخ 25 تا 31 انجام شده است خرداد انجام شده، نشان داد که 25 درصد از پاسخگویان موافق قطع اینترنت در زمان بحران و 57.6 درصد مخالف آن بودند. همچنین 56 درصد مخالف و حدود 19.5 درصد موافق قطع اینترنت بین المللی در شرایط جنگی بودند.
بر اساس آمار ارائه شده، حذف فیلتر شبکه های اجتماعی برای 20 درصد کاربران «اصلاً» اهمیتی ندارد. در این میان حدود 25 درصد از کاربران اعلام کرده اند که از فیلترشکن استفاده نمی کنند، اما استفاده اطرافیان از فیلترشکن تا 40 درصد گزارش شده است. همچنین حدود ۷۵ درصد از کاربران گفته اند که از فیلترشکن استفاده می کنند. این در حالی است که حدود 67 درصد از کاربران از فیلترشکن رایگان و 18 درصد از فیلترشکن های زیر 500 هزار تومان استفاده می کنند.
ضریب نفوذ و الگوی مصرف اینترنت
بر اساس یافته های این نظرسنجی، بیش از 90 درصد افراد 15 سال به بالا در کشور از اینترنت استفاده می کنند. میانگین استفاده روزانه کاربران از اینترنت 4 ساعت است. این در حالی است که 32.4 درصد از کاربران بیش از 5 ساعت در روز را آنلاین می گذرانند.
در مورد میزان استفاده از شبکه های اجتماعی، 98.4 درصد از کاربران اعلام کرده اند که از پلتفرم های خارجی استفاده می کنند و میانگین استفاده روزانه آنها بیش از 3 ساعت است. حدود 10 درصد از جامعه آماری اساساً از شبکه های اجتماعی خارجی استفاده نمی کنند.
طبق داده های ایسپا، 15.6 درصد از کاربران تنها از شبکه های اجتماعی خارجی، 24 درصد فقط از شبکه های داخلی و 56 درصد از هر دو پلتفرم به طور همزمان استفاده می کنند.
یافته ها نشان می دهد که در بین شبکه های اجتماعی، اینستاگرام بیشترین استفاده را در بین کاربران دارد، به طوری که 64.4 درصد از کاربران اینترنت (برابر با 54.4 درصد از کل جمعیت 15 ساله و بالاتر) از اینستاگرام استفاده می کنند که همچنان محبوب ترین شبکه اجتماعی محسوب می شود. استفاده روزانه از اینستاگرام در بین کاربران فعال به حدود 68.8 درصد می رسد.
در مورد وضعیت پلتفرم های داخلی، داده های این نظرسنجی حاکی از آن است که روبیکا با 60.3 درصد محبوبیت در کل جامعه در صدر قرار دارد و پس از آن ایتا و بله قرار دارند. مصرف روزانه پلتفرم های داخلی توسط کاربران آنها حدود 70 درصد گزارش شده است.
نکته مهم دیگر در این گزارش همپوشانی بسترهای مصرف است. حدود 56 درصد از کاربران از پلتفرم های داخلی و خارجی به طور همزمان استفاده می کنند. همچنین 15.6 درصد به طور انحصاری از پلتفرم های خارجی و 24 درصد نیز منحصراً کاربران پلتفرم های داخلی هستند.
بخشی دیگر از این نظرسنجی مربوط به اولویت رفع فیلتر از نظر مردم است. نتایج این نظرسنجی نشان می دهد که 47.8 درصد از کاربران درخواست حذف فیلترینگ اینستاگرام را به عنوان اولویت و 20.9 درصد اعلام کرده اند که تلگرام هستند.
روند استفاده کاربران از شبکه های اجتماعی در سال های 1394 تا 1403 نشان می دهد که میزان استفاده از اینستاگرام 51 درصد و واتس اپ 33 درصد بوده است. شبکه اجتماعی روبیکا نیز در مدت کوتاهی سهم 30 درصدی را از آن خود کرد که با واتس اپ برابری کرد.
منابع پیگیری اخبار 39 درصد از مردم به سازمان صدا و سیما، 21 درصد به شبکه های اجتماعی داخلی، 15 درصد به شبکه های ماهواره ای و 6 درصد به شبکه های اجتماعی خارجی مراجعه می کنند.
میزان اعتماد کاربران به اخبار منتشر شده در شبکه های اجتماعی داخلی نیز 30 درصد و به شبکه های اجتماعی خارجی 20 درصد است.
آسیب قطعی و محدودیت اینترنت
پاسخ دهندگان به نظرسنجی ایسپا اظهار داشته اند که در برقراری ارتباط با محدودیت های اینترنتی مشکل بیشتری دارند. در واقع قطعی اینترنت برای 39 درصد افراد در زمینه ارتباط با دوستان و آشنایان، 34 درصد در حوزه تفریح و سرگرمی و 30 درصد در زمینه کار و درآمد باعث اختلال و مشکل شده است.
حدود ۲۷ تا ۲۸ درصد از کاربران در پاسخ به این سوال که برنامههای پلتفرمهایی مانند اسنپ، تپسی، دیجی کالا و فیلمو تا چه اندازه پاسخگوی نیازهای روزانه آنها هستند، این پلتفرمها را تا حد زیادی پاسخگوی نیازهای آنها هستند.
کاربران به طور میانگین ۲۶۲ هزار تومان برای فیلترشکن هزینه می کنند
نتیجه بررسی ایسپا نشان می دهد که میانگین هزینه پرداختی ماهانه کاربران برای خرید فیلترشکن ۲۶۲ هزار تومان برآورد شده است. این در حالی است که 67 درصد از کاربران ترجیح می دهند از فیلترشکن رایگان استفاده کنند. همچنین 18 درصد از کاربران کمتر از 500 هزار تومان در ماه هزینه می کنند. 66 درصد از فیلترهای رایگان استفاده می کنند.
در خصوص اینترنت ماهواره ای «استارلینک»، ۴۳ درصد از پاسخگویان نام فناوری دسترسی رایگان به اینترنت (مانند استارلینک) را شنیده اند و تمایل به استفاده از آن در بین ۲۱ درصد کاربران ثبت شده است.
همچنین 38 درصد از افراد جامعه آماری نام هوش مصنوعی را نشنیده اند. 25 درصد نام آن را شنیده اند اما از آن استفاده نمی کنند و تنها 8 درصد به صورت حرفه ای از آن استفاده می کنند.
در میان کاربران هوش مصنوعی، سرویس «ChatGPT» با 90 درصد بیشترین استفاده را دارد. کاربردهای اصلی هوش مصنوعی شامل جمع آوری اطلاعات (51 درصد)، مهارت های یادگیری (44 درصد) و ویرایش عکس و ویدیو (39 درصد) است.
