پروژه زنامیا؛ روسیه نیز زمانی میخواست با آینههای فضایی، زمین را در شب روشن کند
حدود سه دهه پیش، فضانوردان ایستگاه میر آینه ای به قطر 20 متر را در مدار زمین باز کردند تا نور خورشید را به یک قاره تاریک بتاباند.
در اوایل دهه 1990، روسیه طرحی جسورانه برای روشن کردن زمین از فضا طراحی کرد. این طرح که Zenamia (به معنی پرچم پیروزی) نام گرفت، زاییده فکر ولادیمیر سیروماتنیکوف، مهندس هوافضای برجسته روسی بود که قبلاً سیستم داکینگ فضاپیمای آپولو-سایوز را در مأموریت تاریخی 1975 طراحی کرده بود.
این پروژه در ابتدا به عنوان یک بادبان خورشیدی برای به حرکت درآوردن فضاپیماها طراحی شد، اما پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، برای جذب سرمایه گذاران به سمت کاربردهای عملی تر مانند نورپردازی زمین، منحرف شد.
به گزارش IFL Science، در 27 اکتبر 1992، آینه “Zanamia-2” از پایگاه فضایی بایکونور قزاقستان به فضا پرتاب شد. این آینه 20 متری که از پلاستیک پوشیده شده با لایه آلومینیوم ساخته شده بود، کمتر از 4 کیلوگرم وزن داشت و به نازکی کاغذ بود. در 4 فوریه 1993، فضاپیمای بدون سرنشین Progress M-15 حامل آینه Xenamia-2 از ایستگاه فضایی میر جدا شد و با چرخش بر محور خود، آینه را مانند یک چتر غول پیکر در مدار باز کرد.
نتیجه آزمایش، اگرچه کوتاه مدت بود، اما موفقیت چشمگیری بود. این آینه پرتویی از نور خورشید را با درخشندگی معادل ماه کامل و با عرض حدود 5 کیلومتر به اروپا به مدت 6 دقیقه تابید و با سرعت 8 کیلومتر بر ثانیه از فرانسه به سمت غرب روسیه حرکت کرد.
علیرغم پوشش شدید ابر، برخی از ناظران زمینی فلاش نور را مشاهده کردند و فضانوردان میر نیز یک دیسک ضعیف را در سطح سیاره مشاهده کردند. این موفقیت نسبی الهام بخش برنامههای بزرگتری بود و Siromatnikov برنامه نهایی خود را برای استقرار شبکهای از 36 آینه فضایی به قطر 200 متر اعلام کرد که نور را 50 برابر روشنتر از ماه روی زمین متمرکز کند.
اما ادامه پروژه با شکست همراه بود. در 5 فوریه 1999، آینه بزرگتر Xanamia-2.5 به قطر 25 متر، که قرار بود منطقه ای به عرض 7 کیلومتر را با روشنایی 5 تا 10 برابر ماه کامل روشن کند، در حین استقرار در آنتن فضاپیما گیر کرد و منفجر شد.
تلاشهای کنترل ماموریت برای آزاد کردن آینه ناموفق بود و آینه با فضاپیما به جو زمین بازگشت و در اقیانوس آرام سوخت. این شکست پایان عملی پروژه Zenamia بود و برنامه Zenamia-3 با آینه 70 متری که قرار بود در سال 2001 راه اندازی شود به دلیل کمبود بودجه لغو شد.
با وجود پایان پروژه، میراث Zenamia در محافل علمی زنده است. این آزمایش نه تنها امکان فنی روشن کردن زمین از فضا را اثبات کرد، بلکه بحث های جدی را در مورد پیامدهای آن برای نجوم و محیط زیست برانگیخت.
اکنون، سه دهه بعد، ایده جاه طلبانه Siromatnikov توسط سرمایه داران فضایی احیا شده است. استارت آپ آمریکایی Reflect Orbital به تازگی مجوز پرتاب یک ماهواره آزمایشی را از سازمان ارتباطات فدرال دریافت کرده و هدف نهایی خود را از قرار دادن 50000 آینه فضایی در مدار اعلام کرده است تا بتوانند نور خورشید را به هر نقطه تاریک روی زمین بتابانند.
با این حال، این طرح بار دیگر نگرانی های جدی را در میان ستاره شناسان ایجاد کرده است. آنها بر این باورند که انبوه این ماهوارههای انعکاسی باعث اختلال بیسابقهای در رصد آسمان شب میشود و عملاً پنجره انسان را برای رصد کیهان مسدود میکند.
منبع: زومیت
