پیشبینی روند ازدواج و باروری در ایران تا سال ۱۴۰۸
رئیس پژوهشکده جمعیت شناسی کشور از افزایش میانگین سنی اولین ازدواج زنان و مردان در کشور به ترتیب 5.5 و 3.5 سال در فاصله سال های 1345 تا 1402 خبر داد.
محمدجواد محمودی سن ازدواج در ایران را یکی از عوامل مهم تغییر در وضعیت ساختاری و عملکردی خانواده دانست و افزود: هر چه سن ازدواج کمتر باشد نشان دهنده پیشرفت ازدواج در جامعه به عنوان میانگین است. سن ازدواج معمولا بین 15 تا 30 سال در نوسان است.
افزایش میانگین سن ازدواج مردان و زنان به میزان 5.5 و 3.5 سال
وی با اشاره به آمارهای بهدستآمده از سرشماریهای مختلف مرکز آمار ایران و سازمان ثبت احوال، میانگین سنی ازدواج اول را در مقایسه با 55 سال گذشته برای مردان حدود 3.5 سال و برای زنان 5.5 سال اعلام کرد. بر این اساس میانگین سن اولین ازدواج زنان در کل کشور در سال 1345 از 18.4 سال به 24 سال در سال 1402 افزایش یافت.
رئیس پژوهشکده جمعیت شناسی کشور همچنین از افزایش 1.6 سال میانگین سنی اولین ازدواج مردان خبر داد و گفت: میانگین سن اولین ازدواج مردان در سال 1402 در کل کشور 28.3 سال بوده و در سال 1390 26.7 سال بود. .
محمودی در ادامه با اشاره به نرخ ناخالص ازدواج که شامل نسبت ازدواج های ثبت شده در یک سال خاص به میانگین جمعیت همان سال است، اظهار داشت: این شاخص نشان دهنده ازدواج های یک جامعه در مقایسه زمان و نشان دهنده نوسانات آن است. تعداد ازدواج ها را از یک جامعه به جامعه دیگر مقایسه می کند.
وی با اشاره به تعداد ازدواج های ثبت شده بین سال های 1345 تا 1402، گفت: در سال 1345، 152 هزار و 411 ازدواج به ثبت رسیده که این رقم در سال 1355 به 167 هزار و 950 ازدواج و در سال 1365 به 340 هزار و 342 ازدواج رسیده است. به 479 هزار و 263 ازدواج، در سال 1385 به 778 هزار و 291 ازدواج و در سال 1389 به 891 هزار و 627 ازدواج رسید که بالاترین میزان آن است.
وی افزود: پس از آن به تدریج تعداد ازدواج ها از سال 1390 به 874 هزار و 792 ازدواج در سال 1390، به 829 هزار و 968 ازدواج در سال 1391، به 795 هزار و 700 ازدواج در سال 1392 کاهش یافت. هزار و 710 ازدواج، در سال 1395 به 671 هزار و 617 ازدواج، در سال 1396 به 611 هزار و 192 ازدواج، در سال 1397 به 555 هزار و 644 ازدواج، 535 هزار و 849 ازدواج در سال 1398، 562 هزار و 2171 هزار و 2139 ازدواج به ثبت رسیده است. 526 هزار و 925 ازدواج در سال 1401 و 480 هزار و 868 ازدواج در سال 1402 می باشد.
اوج روند افزایشی ازدواج در سال 89
به گفته رئیس پژوهشکده جمعیت شناسی کشور، در واقع تعداد ازدواج ها و در نتیجه نرخ ناخالص ازدواج تا سال های قبل از 1389 تحت تأثیر ساختار سنی جمعیت و عوامل دیگر، روند افزایشی بوده است. در سال 2009 به اوج خود رسید و پس از آن تحت تأثیر ساختار سنی کاهش یافت.
محمودی با بیان اینکه در سال 1402 میزان ازدواج ناخالص در هر هزار نفر 5.76 ازدواج بوده است، یادآور شد: این میزان در چند دهه اخیر با 12.31 ازدواج به ازای هر هزار نفر در سال 1389 به اوج خود رسیده است. نکته مهم این است که برخلاف تصور عموم کمترین نرخ ناخالص ازدواج در چند دهه اخیر (4.98 ازدواج به ازای هر هزار نفر) به سال 1355 قبل از انقلاب باز می گردد. افزایش یا کاهش تعداد ازدواج در 30 سال گذشته کاملاً با کاهش یا افزایش تعداد افراد 18 تا 23 ساله مطابقت داشته است. البته تعداد افراد 18 تا 23 ساله از سال 1369 رو به افزایش بوده و تا سال 2010 (1389) ادامه داشته است و این افزایش کاملاً با افزایش ازدواج در کشور مطابقت دارد. سپس در بازه زمانی 2010 تا 2020 (2019) تعداد افراد 18 تا 23 ساله کاهش یافته است و در عین حال بر اساس جدول فوق شاهد کاهش تعداد و نرخ ناخالص ازدواج بوده ایم.
پیش بینی ازدواج و باروری تا سال 1408
وی ادامه داد: در 30 سال گذشته روند افزایش یا کاهش ازدواج ها منوط به افزایش یا کاهش تعداد افراد 18 تا 23 ساله بوده است و از این رو همانطور که در سال 2019 حدود 5 درصد افزایش داشته ایم. طبیعی است که اگر الگوی 30 سال گذشته حفظ شود، در سال های آینده تا سال 1408 یا 2030 شاهد چنین افزایشی (حدود 4 درصد در سال) در ازدواج ها خواهیم بود. اما آمار تعداد ازدواج در طول 3 سال گذشته از این الگو پیروی نکرده است.
تغییرات در تعداد زنان 15 تا 49 ساله با توجه به تعداد افراد 18 تا 23 ساله از سال 2030 کاهش شدیدی خواهد داشت. به عبارت دیگر، از سال 2030 به بعد تعداد زنان در این گروه سنی بارور در ایران به شدت کاهش می یابد و از دوره 12 ساله (از سال 1389 تا 1391) با اوج تعداد زنان در سن باروری مواجه بوده ایم. . ما استفاده بهینه نکرده ایم. در حالی که تنها 6 سال از این فرصت باقی مانده است، متاسفانه، فرصت کمی برای غلبه بر چالش پیش رو وجود دارد. اما اگر از پیش بینی های مرکز آمار استفاده کنید، زمان استفاده از فرصت باقی مانده ممکن است کمی متفاوت باشد.
