چرا برخی افراد موهای خود را میکنند؟ پاسخ جدید دانشمندان با تصور رایج فرق دارد
زومیت: کشیدن مو همیشه از استرس ناشی نمی شود. یک تحقیق جدید با بررسی رفتار افراد در لحظه وقوع، سرنخ جدیدی در مورد تریکوتیلومانیا پیدا کرده است.
کشیدن مداوم موهای سر، ابروها، مژه ها یا سایر قسمت های بدن که به عنوان تریکوتیلومانیا شناخته می شود، پدیده جدیدی نیست. اولین اشاره های تاریخی به این رفتار به نوشته های بقراط در حدود 410 سال قبل از میلاد برمی گردد و ارسطو نیز در کتاب اخلاق نیکوماخوس به عاداتی مانند کشیدن مو و ناخن جویدن اشاره کرده است.
امروزه، تریکوتیلومانیا به عنوان یک رفتار تکراری متمرکز بر بدن شناخته می شود. اختلالی که می تواند باعث ریزش مو و مشکلات قابل توجهی در زندگی اجتماعی و روانی فرد شود. برآوردها نشان می دهد که حدود یک تا دو درصد از مردم در ایالات متحده از این اختلال رنج می برند. این وضعیت معمولاً با اختلالاتی مانند اضطراب، افسردگی، اختلال وسواس فکری-اجباری (OCD)، اختلال کم توجهی بیش فعالی (ADHD) و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) دیده می شود.
یکی از توضیحات رایج برای تریکوتیلومانیا این است که فرد در تلاش برای تسکین احساسات ناخوشایند مانند اضطراب، تنش یا ناامیدی، موها را می کشد. بسیاری از افراد پس از این رفتار احساس آرامش می کنند و همین امر موجب تنظیم هیجانی به عنوان یکی از دلایل اصلی این اختلال شده است.
با این حال، مطالعات قبلی نتایج یکسانی نداشتند. برخی از افراد نیز زمانی که ناراحت و مضطرب نیستند موهای خود را اصلاح می کنند. گاهی حتی بدون آگاهی کامل از این رفتار. به همین دلیل، محققان بیمارستان دانشگاه هایدلبرگ آلمان تلاش کردند تا بررسی کنند که چه عواملی واقعاً در لحظه شکل گیری این میل نقش دارند.
به گزارش ScienceAlert، در یک مطالعه جدید، محققان 61 بزرگسال مبتلا به تریکوتیلومانیا را به مدت 10 روز تحت نظر گرفتند. برای ثبت دقیقتر تجربیات افراد، به جای استفاده از پرسشنامههای معمولی که فرد باید رویدادهای گذشته را به خاطر بسپارد، از روش «ارزیابی لحظهای بومشناختی» استفاده کردند. در این روش شرکت کنندگان وضعیت خود را در آن لحظه گزارش می کنند.
شرکت کنندگان روزانه هفت پیام بین ساعت 8 صبح تا 10 شب دریافت می کردند و باید تمایل خود به کشیدن موهای خود، احساسات خود و اینکه آیا از زمان ارزیابی قبلی موهای خود را کشیده اند یا نه، ثبت می کردند. در پایان، محققان 2557 ارزیابی بلادرنگ و 702 مورد کشیدن مو برای تجزیه و تحلیل داشتند.
نتایج نشان داد که هر چه تمایل فرد به کشیدن مو شدیدتر باشد، احتمال انجام این رفتار بیشتر است. همچنین اگر فردی در یک ارزیابی تمایل شدید به کشیدن مو را گزارش کند، احتمال تکرار این رفتار در ارزیابی بعدی افزایش می یابد. با این حال، برخلاف انتظارات، احساسات منفی به تنهایی پیش بینی کننده قوی ادراک از خود نیستند.
محققان دریافتند که احساساتی مانند اضطراب، خشم، غم، گناه و عصبی بودن با افزایش تمایل به کشیدن مو مرتبط است، اما یک عامل مهمتر نیز وجود دارد: کسالت.
بی حوصلگی یا بی حوصلگی هم احتمال ایجاد میل به کشیدن مو و هم احتمال انجام این رفتار را افزایش می دهد. خستگی همچنین با افزایش تمایل به درگیر شدن در این رفتار همراه بود، اگرچه به طور مستقیم عملکرد آن را پیش بینی نمی کرد.
یافته ها نشان می دهد که تریکوتیلومانیا همیشه واکنشی به استرس یا احساسات منفی شدید نیست. در برخی از افراد، این رفتار ممکن است زمانی رخ دهد که سطح تحریک ذهنی پایین باشد و فرد احساس بی حالی یا عدم فعالیت کند.
محققان بر این باورند که رفتارهای تکراری مانند کشیدن مو ممکن است به تنظیم سطح تحریک داخلی مغز کمک کند. به این معنا که فرد ناخودآگاه از این رفتار برای ایجاد یک تجربه حسی یا تغییر حالت روانی خود استفاده می کند.
به گفته محققان، مدل هایی که تریکوتیلومانیا را نتیجه تنظیم ضعیف احساسات یا پاسخ اضطراب می دانند، ممکن است تصویر کاملی از این اختلال ارائه نکنند. توجه به عواملی مانند کسالت، تجربیات حسی، محیط اطراف و آگاهی فرد از تمایل خود می تواند در درک بهتر این رفتار مهم باشد.
البته مطالعه محدودیت هایی دارد. تعداد شرکت کنندگان کم بود و بیشتر آنها خانم بودند. همچنین، آزمودنی ها باید انگیزه کافی برای شرکت در یک برنامه نظارتی 10 روزه فشرده داشته باشند، بنابراین ممکن است نتایج به همه افراد مبتلا به این اختلال قابل تعمیم نباشد.
علیرغم محدودیت ها، تحقیقات جدید نشان می دهد که برای درک علت ریزش مو، نباید تنها به اضطراب و استرس توجه کرد. گاهی اوقات یک لحظه کسالت یا عدم تحریک ذهنی می تواند جرقه ای باشد که این رفتار را شروع می کند.
