چرا تنوع چهره انسانها نسبت به سایر نخستیسانان بیشتر است؟
زومیت: مناطقی از ژنوم انسان که در تعیین ویژگیهای صورت نقش دارند، نسبت به سایر بخشهای ژنوم متنوعتر هستند.
دفعه بعد که خود را در یک جمعیت شلوغ می بینید، لحظه ای را به بررسی دقیق تنوع چشمگیر چهره های اطراف خود اختصاص دهید. فرم بینی، رنگ چشم، اندازه سر، انحنای گونه ها و مدل چانه ها. لیست ویژگی هایی که می تواند در چهره انسان متفاوت باشد واقعاً بی پایان است و این تفاوت ها دلایل قانع کننده ای دارند.
چهره انسان در مقایسه با سایر نخستیها به طور غیرعادی متنوع است. ممکن است تصور کنید که این تنوع صرفاً نتیجه اختلاط مداوم نسلهای متوالی و اختلاط مخازن ژنی مختلف است. اما تحقیقات علمی نشان داده است که عوامل پیچیده تری در این امر نقش دارند. در واقع، همه چیز به این بستگی دارد که چگونه خودمان را از دیگران تشخیص می دهیم.
در دنیای حیوانات، روش های شناسایی متفاوت است. هنگامی که سگ ها یکدیگر را ملاقات می کنند، برای به دست آوردن اطلاعات هویتی، مقعد یکدیگر را بو می کنند. آلباتروس ها رقص های خاصی را برای ابراز سلام و شادی انجام می دهند و دلفین ها از طعم ادرار همنوعان خود برای شناخت دوستان خود استفاده می کنند. با این حال، انسان ها به روشی کاملاً متفاوت تکامل یافته اند و تکیه بر چهره ها را به عنوان ابزار اصلی شناسایی خود افق میهن کرده اند.
یک مطالعه در سال ۲۰۱۴ با هدف بررسی اینکه آیا توانایی ما برای تشخیص دقیق یکدیگر ریشه در فشار تکاملی برای منحصر به فرد بودن دارد یا خیر. این تحقیق که شامل بررسی چندین اندازه گیری بدن بود، نشان داد که چهره انسان از تنوع بسیار بیشتری نسبت به سایر قسمت های بدن برخوردار است. همچنین مشخص شد که ویژگی های صورت مستقل از یکدیگر هستند. برای مثال، داشتن دستهای بلند معمولاً با پاهای بلندتر همراه است، اما بینی پهنتر لزوماً با چانه بزرگتر همراه نیست.
تحقیقات نشان داده است که تنوع ژنتیکی به طور قابل توجهی در مناطقی از ژنوم انسان که شکل و ظاهر صورت را کنترل می کند، افزایش یافته است. بنابراین می توان گفت که توانایی نمایش طیف وسیعی از ویژگی های صورت یک مزیت تکاملی برای انسان است و نه فقط یک پدیده تصادفی.
این سوال مطرح می شود که چرا تنوع چهره انسان ارجحیت دارد؟ آیا تقارن چهره نباید همان معیار زیبایی باشد که همیشه به ما القا شده است؟ اگر تقارن تنها عامل تعیین کننده زیبایی بود، انتظار می رفت که در طول تکامل، انسان به سمت یکنواختی ظاهر گرایش پیدا کند. اما تنوع بالای چهره ها نشان می دهد که عوامل دیگری نیز در این امر نقش داشته اند و زیبایی الزاما برابر با تقارن نیست.
مایکل جی شیهان، اکولوژیست رفتاری در موزه جانورشناسی دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، در بیانیه ای که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد، گفت: واضح است که ما افراد را با ویژگی های مختلف، مانند قد یا نحوه راه رفتن آنها می شناسیم، اما یافته های ما نشان می دهد که صورت ابزار اصلی ما برای تشخیص افراد است.
شیهان افزود: “انسان ها به طرز شگفت آوری در تشخیص چهره ها خوب هستند و بخشی از مغز به طور خاص به این موضوع اختصاص دارد.” “مطالعه ما نشان می دهد که انسان ها منحصر به فرد و به راحتی قابل تشخیص هستند.”
بنابراین، اگر همیشه از فرم ابروها یا قسمت جلویی چانه خود ناراضی بوده اید، دیگر خود را سرزنش نکنید! تنوع زیاد چهره ها نه تنها زندگی را جذاب تر می کند، بلکه به ما امکان می دهد زندگی های پیچیده و زیبایی خلق کنیم.
