ژاپن برای نخستینبار نمونهای آزمایشی از یک موشک چندبارمصرف را پرتاب کرد
پرواز موشک RV-X در ارتفاع پایین تنها یک جهش کوچک برای این پرتابگر است. اما این یک گام بزرگ در برنامه فضایی ژاپن است.
ژاپن برای اولین بار در تاریخ صنعت موشکی خود نمونه اولیه یک موشک قابل استفاده مجدد به نام RV-X را در یک پرتاب آزمایشی به فضا پرتاب کرد.
پرتاب تقریباً 40 ثانیه ای، که در واقع با توجه به مدت زمان و مسافت طی شده یک «پرش» در نظر گرفته می شود، در 11 جولای در مرکز آزمایش نوشیرو آژانس اکتشافات هوافضای ژاپن (JAXA) انجام شد. موشک آزمایشی ژاپن که حدود 7.3 متر ارتفاع دارد و تنها یک موتور دارد، کمی بیش از 10 متر از زمین بلند شد. سپس مسافت افقی تقریباً 15 متری را در سکوی بتنی سایت طی کرد و فرود نرم و کنترل شده ای را در نقطه ای روبروی محل برخاستن انجام داد.
پرواز کوتاه RV-X دقیقاً طبق برنامه پیش رفت و JAXA و شرکای آن را یک قدم به دستیابی به فناوری نزدیکتر کرد که تنها تعداد انگشت شماری از موشک های مداری تاکنون به آن دست یافته اند. از جمله Falcon 9، Falcon Heavy و Starship SpaceX، New Glenn Blue Origin و اخیراً چین Long March 10B.
موشک RV-X با همکاری JAXA و صنایع سنگین میتسوبیشی توسعه یافته و به عنوان نمونه اولیه پروژه آزمایش موشک تک مرحله ای و قابل استفاده مجدد CALLISTO عمل می کند.
پروژه Callisto یک همکاری مشترک بین JAXA، آژانس فضایی فرانسه (CNES) و مرکز هوافضای آلمان (DLR) است و هدف آن توسعه یک موشک تک مرحلهای با قابلیت پرتاب عمودی، فرود عمودی، بازیابی و استفاده مجدد است. این موشک نقش یک پیشگام را نیز ایفا خواهد کرد تا جکسا بتواند وارد عرصه خدمات پرتاب مقرون به صرفه مبتنی بر موشک های قابل استفاده مجدد شود.
پیشرفته ترین موشک عملیاتی ژاپن به نام H3 در سال 2023 معرفی شد. اما در اصل برای استفاده مجدد طراحی نشده بود. این موشک نسبت به مدل قبلی خود، H-2A که سال گذشته بازنشسته شد، کارآمدتر و مقرون به صرفه تر است. با این حال، دو پرتاب از هشت پرتاب H3 به طور کامل موفقیت آمیز نبوده و از نظر کاهش هزینه، هنوز با مراحل چند منظوره موشک های پیشرفته فاصله دارد. به همین دلیل، جکسا در حال کار بر روی جانشین آتی H3 است.
جکسا در وب سایت خود می نویسد: «موشک های چند منظوره نیاز به مطالعات امکان سنجی عملیاتی دارند. با انجام آزمایشهای مکرر بر روی یک نمونه واقعی، از جمله بررسی فرآیندهای نگهداری، عملیات، جابجایی و آمادهسازی سکوی پرتاب قبل از آزمایشهای پرواز، ما توانستیم رویههای عملیاتی لازم برای استفاده مکرر از موشکهای آینده را توسعه دهیم.»
آزمایش اخیر و حتی خود موشک RV-X تا حدودی یادآور نمونه اولیه برنامه توسعه Starship SpaceX است. نمونه اولیه این موشک با نام “Starhopper” در سال 2019 به دلیل ظاهر غیرمعمول با یک برج آبی مقایسه شد. در اولین پرش آزمایشی خود در استاربیس اسپیس ایکس در جنوب تگزاس، موشک فولادی کوتاه و سه پایه حدود 20 متر از زمین بلند شد و به همان نقطه بازگشت.
موفقیت Starhopper راه را برای پرشهای طولانیتر و طولانیتر هموار کرد و SpaceX به تدریج طراحی Starship را تکامل بخشید. جکسا قصد دارد همین مسیر را برای RV-X دنبال کند. اکنون که این موشک اولین پرش 10 متری خود را با موفقیت انجام داده است، آژانس فضایی ژاپن به دنبال اهداف بلندپروازانه تری است. پیش بینی می شود RV-X در پرواز بعدی خود تا ارتفاع حدود 100 متری اوج بگیرد و قبل از فرود علاوه بر حرکت جانبی، فاز شناور را نیز در برنامه پرواز خود انجام دهد.
منبع: زومیت
