۳۲ میلیارد دلار گاز در فلر‌ها سوخت/ ناترازی انرژی را با گرانی نمی‌توان حل کرد

یک کارشناس انرژی با انتقاد از تمرکز سیاستگذاران بر افزایش قیمت ها برای رفع کمبودها گفت: بخش قابل توجهی از انرژی کشور قبل از رسیدن به مصرف کننده نهایی در زنجیره تولید، انتقال و توزیع تلف می شود و در چنین شرایطی افزایش قیمت بدون حل مشکل ضایعات چاره ای برای کمبود نخواهد بود.

گزارش کردن اخبار بورسدر سال های اخیر، عدم تعادل انرژی به یکی از مزمن ترین مشکلات اقتصاد ایران تبدیل شده است. مشکلی که به صورت قطع برق، محدودیت گازرسانی و فشار مکرر به صنعت به دلیل افزایش مصرف یا کاهش عرضه خود را نشان می دهد. این در حالی است که برخی از کارشناسان علت این بحران را نه تنها در میزان مصرف یا قیمت پایین انرژی نهفته اند، بلکه بخش مهمی از مشکل را در اتلاف گسترده انرژی قبل از رسیدن به دست مصرف کننده می دانند.

طاهر رحیمی کارشناس حوزه انرژی در گفت و گو با خبرنگار افق میهن با بیان این که یکی از مشکلات اصلی ما در حوزه انرژی به ویژه برق و گاز مشکل زباله است، گفت: ضایعات یکی از عوامل اصلی عدم تعادل انرژی در کشور ما است.

وی افزود: وقتی صحبت از ضایعات می شود، منظور ضایعات قبل از رسیدن انرژی به مصرف کننده است، یعنی در بخش گاز قسمت قابل توجهی از انرژی قبل از رسیدن گاز به مصرف کننده و در بخش برق در فرآیند تولید، انتقال و توزیع، قسمت قابل توجهی از انرژی قبل از رسیدن به مصرف کننده از بین می رود.

صدها میلیون بشکه معادل نفت در زنجیره انرژی هدر می رود

رحیمی درباره مقیاس این ضایعات گفت: طبق برخی برآوردها در فضای گاز حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون بشکه معادل نفت خام قبل از رسیدن به مصرف کننده داریم.

وی ادامه داد: در بخش برق بر اساس جدول جریان انرژی سالانه بیش از ۴۰۰ میلیون بشکه معادل نفت خام قبل از رسیدن برق به دست مصرف کننده هدر می رود.

به گفته این کارشناس انرژی، این ارقام نشان می دهد که حذف زباله باید یکی از راهکارهای اصلی رفع عدم تعادل باشد.

رحیمی تصریح کرد: وقتی در یک شبکه این همه زباله وجود دارد، دولت نمی تواند به سادگی به فکر رفع عدم تعادل با افزایش قیمت باشد، افزایش قیمت به تنهایی این ضایعات را از بین نمی برد زیرا اساساً بخش قابل توجهی از ضایعات قبل از رسیدن انرژی به دست مصرف کننده اتفاق افتاده است.

وی افزود: حذف این ضایعات می‌تواند بخش قابل توجهی و در برخی بخش‌ها تمام نابرابری‌های موجود را جبران کند، اما این مشکل نیازمند برنامه‌ریزی دولت و نگاه توسعه است.

۳۲ میلیارد دلار گاز در مشعل سوزانده شد

رحیمی سوزاندن گاز در مشعل های مشعل را یکی از مصادیق اصلی پسماند در صنعت گاز عنوان کرد و گفت: یکی از ضایعاتی که در صنعت گاز داریم سوزاندن گاز در مشعل های مشعل است، گفت: گاز این مشعل ها می سوزد، دود می کند و تبخیر می شود.

وی ادامه داد: بر اساس برخی برآوردها در یک بازه زمانی حدود هشت ساله که به اعتقاد من از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ بوده است، حدود ۳۲ میلیارد دلار گاز در این مشعل ها سوزانده و از بین رفته است.

این کارشناس انرژی با تاکید بر اینکه چنین ارقامی تنها یک ضرر ساده نیست، تصریح کرد: اگر این گازها هدر نمی رفت، می توانستیم آنها را جمع آوری و صادر کنیم یا برای جبران ناهماهنگی های داخلی از آنها استفاده کنیم و در هر دو صورت می توان دستاوردهای قابل توجهی برای کشور به همراه داشت و یک ضرر بزرگ را به یک مزیت اقتصادی تبدیل کرد.

نارضایتی را می توان از اتلاف به فرصت تبدیل کرد

رحیمی در ادامه به زنجیره مهم اقتصادی اشاره کرد و گفت: اگر امروز گازی را که در فلر می سوزد جمع آوری کنیم و به جای تخریب به نیروگاه ها تزریق کنیم، مقداری از سوخت مایعی که امروز در نیروگاه ها استفاده می کنیم خارج می شود.

وی افزود: با کاهش مصرف سوخت مایع در نیروگاه ها، گازوئیل و سایر سوخت های مایع آزاد شده را می توان به بازارهای منطقه ای که نیاز مبرم به این محصولات دارند صادر کرد.

به گفته رحیمی، این روند می تواند یک چرخه اقتصادی برای کشور ایجاد کند. به این معنی که حذف ضایعات گازی به تامین سوخت نیروگاه ها، کاهش مصرف سوخت مایع و امکان صادرات بخشی از این سوخت و ایجاد درآمد ارزی کمک می کند.

وی تصریح کرد: به این ترتیب درآمد ارزی حاصل از این فرآیند می‌تواند حتی بیش از ۳۲ میلیارد دلار برآورد شده برای احتراق گاز در یک دوره هشت ساله باشد؛ زیرا علاوه بر ارزش خود گاز که از ضایعات صرفه‌جویی می‌شود، سوخت مایع نیز آزاد می‌شود که قابل صادرات است.

نسخه نترازی گرانی انرژی نیست

رحیمی در پایان با تاکید بر اینکه سیاست گذاران قبل از اقدام برای افزایش قیمت باید مشکل پسماند را مدنظر قرار دهند، گفت: اگر بخش قابل توجهی از انرژی قبل از رسیدن به مصرف کننده هدر رود، افزایش قیمت نمی تواند مشکل اصلی را حل کند.

وی خاطرنشان کرد: دولت باید برای جلوگیری از اتلاف در زنجیره انرژی برنامه مشخصی داشته باشد، جمع آوری گازهای مشعل، کاهش تلفات شبکه برق و بهینه سازی فرآیند تولید، انتقال و توزیع از جمله اقداماتی است که می تواند تاثیر مستقیمی بر عدم تعادل داشته باشد.

این کارشناس انرژی تاکید کرد: اگر دولت بتواند جلوی این ضایعات را بگیرد، برخی از آنچه که امروز به آن نارضایتی می گوییم اصلا به وجود نمی آید و حتی از انرژی های هدر رفته می توان برای درآمدزایی ارزی و تقویت توان اقتصادی کشور استفاده کرد.