آیا قانون ۵ ثانیه واقعیت دارد؟ حقایق باور نکردنی درباره غذایی که روی زمین میافتد
یورو نیوز: تصور کنید یک تکه خیار یا هندوانه از دستتان روی زمین بیفتد. آیا بلافاصله آن را در سطل زباله می اندازید یا با یادآوری قانون قدیمی و محبوب «پنج ثانیه»، به خود می گویید اگر آن را برداریم و سریع آبکشی کنم، آیا هنوز قابل خوردن است؟
این «قانون پنج ثانیه» است. باور رایجی که سال هاست در جمع های خانوادگی و بحث های روزمره مورد مناقشه قرار گرفته است. برخی آن را کاملا واقعی می دانند و برخی دیگر آن را رد می کنند. اما علم در مورد این موضوع پیچیده چه می گوید؟
برخلاف تصور عموم، انتقال آلودگی به هیچ وجه به زمان بستگی ندارد. اگر فکر می کنید باکتری ها کرونومتر دارند و تا 5 ثانیه تمام نشده به غذا حمله نمی کنند، سخت در اشتباهید!
جان تریگونینگ، استاد ایمونولوژی واکسن در امپریال کالج لندن، به سه مطالعه کلیدی در مورد انتقال باکتری اشاره می کند که همگی این قانون را رد می کنند. تحقیقات نشان می دهد که باکتری ها می توانند تقریبا بلافاصله پس از تماس غذا با سطح آلوده منتقل شوند.
دانشمندان در آزمایشات خود مواد غذایی مختلفی مانند نان، نان کره شده، هندوانه و پاستیل خرس را روی سطوح آلوده به باکتری (کاشی، فولاد، چوب و فرش) انداختند. نتیجه شوکه کننده بود: باکتری ها تقریباً بلافاصله منتقل شدند و سرعت این انتقال در همان لحظه اول بسیار قابل توجه بود.
عامل اول؛ رطوبت غذا: نتایج تحقیقات نشان می دهد که غذاهای مرطوب و آبدار (مانند هندوانه یا خیار) آلودگی را بسیار سریعتر و بیشتر شبیه آهنربا نسبت به غذاهای خشک جذب می کنند. از طرفی غذاهای خشک مانند یک تکه نان یا یک شیرینی ساده انتقال کمتری دارند. عامل دوم؛ نوع سطح: بدترین سناریو زمانی رخ می دهد که یک غذای خیس روی یک سطح جامد بیفتد (مثلاً هندوانه روی کاشی یا فولاد). سطوح سخت قابل انتقال تر هستند، در حالی که سطوحی مانند فرش می توانند مقداری از آلودگی را در خود نگه دارند و نرخ انتقال متفاوتی ایجاد کنند.
علاوه بر این، سطوح خانه و آشپزخانه هرگز استریل نیستند. باکتری ها به طرق مختلف وارد محیط می شوند – از غذای خام گرفته تا ظروف، هوا و دست. برخی از این میکروارگانیسمها لایههای محافظ سختی را روی سطوحی میسازند که برداشتن آنها آسان نیست.
یک مطالعه جالب روی سوسیس پخته نشان داد که حتی اگر باکتری ها برای ساعت ها روی سطح بودند، باز هم در صورت تماس به گوشت منتقل می شدند.
جان تریگونینگ، پروفسور ایمونولوژی واکسن با اشاره به نتایج تحقیقات گفت: اگر یک تکه مرغ آلوده را روی میز آشپزخانه بگذارید و دو ساعت بعد یک تکه نان روی همان نقطه بیفتد، نان شما همچنان باکتری را جذب می کند، این باکتری ها تا 24 ساعت روی آن سطح زنده و فعال می مانند.
اگر سیستم ایمنی ضعیفی دارید، یا اگر غذا در محیط آلوده تری بوده است، حتی مقدار بسیار کمی از باکتری های بیماری زا می تواند شما را دچار مشکل کند.
علم تصویر واضحی را ترسیم می کند: انتقال آلودگی سریع، موقعیتی و غیرقابل پیش بینی است. پس شاید بهتر است از این به بعد به جای معجزه ثانیه ها، به پاکیزگی محیط و اصول بهداشت روزانه اعتماد کنیم و بدانیم که غذایی که روی زمین افتاده است تمام شده است و از خوردن آن دست بکشیم.
