از سد سفیدرود تا مزارع؛ نگاهی به سازوکار توزیع عادلانه آب در گیلان

مهران محمدحسن زاده مدیرعامل شرکت شبکه های آبیاری و زهکشی استان گیلان در گفتگو با روابط عمومی شرکت آب منطقه ای گیلان در خصوص نحوه توزیع آب در مزارع کشاورزی، وظایف ادارات آبیاری، آبداران و میراب های محلی گفت و گو کرد.

افق میهن، مهران محمد حسن زاده مدیرعامل شرکت بهره برداری شبکه های آبیاری و زهکشی استان گیلان در گفتگوی تفصیلی با روابط عمومی این شرکت آخرین وضعیت تامین و توزیع آب در شالیزارهای استان را تشریح کرد.

مهران محمدحسن زاده در ابتدای این گفت و گو با اشاره به گستردگی شالیزارهای استان گفت: از مجموع اراضی کشاورزی گیلان حدود 171 هزار هکتار تحت پوشش شبکه های مدرن و نیمه مدرن سد سفیدرود و حدود 60 هزار هکتار خارج از این شبکه و با استفاده از آب رودخانه ها، چاه ها و چاه ها آبیاری می شود.

وی در ادامه به ارائه آمار دقیقی از میزان آب مورد نیاز استان پرداخت و افزود: نیاز آب زیرشبکه 1.2 میلیارد مترمکعب، برون شبکه 900 میلیون مترمکعب و در مجموع 3 میلیارد مترمکعب آب برای کل شالیزارهای استان برآورد شده است.

مدیرعامل شرکت بهره برداری شبکه های آبیاری در پاسخ به این سوال که برنامه ریزی توزیع آب بر چه اساسی انجام می شود، توضیح داد: حجم ذخیره سازی سد سفیدرود را به دقت رصد می کنیم، گزارش های هواشناسی را بررسی می کنیم و رودخانه را از ابتدا ارزیابی می کنیم. فروردین تا پایان دوره کشت، سناریوهای مختلفی برای توزیع آب ایجاد می کنیم. پس از همفکری و هماهنگی با شرکت آب منطقه ای گیلان، بهترین و بهینه ترین برنامه را با رویکرد سازگاری با کم آبی برای کانال های راست و چپ سنگر، ​​فومنات و گله رود انتخاب و اجرا خواهیم کرد.

محمد حسن زاده درباره عملکرد امسال گفت: خوشبختانه ذخیره سد سفیدرود در سال آبی 1404-1405 نسبت به سال قبل از ابتدا وضعیت بهتری دارد. خرداد ماه برای کانال های چپ و راست سنگر برنامه زمانبندی اتصال 8 روزه و قطع آب 4 روزه اجرا شد و برای کانال فومنات و گله رود از ابتدای آبرسانی توزیع به صورت مستمر با برنامه ریزی داخلی انجام شد.

وی در ادامه بر حساسیت اجرای دوره ای آبیاری در استان تاکید کرد و خاطرنشان کرد: اجرای این برنامه در شالیزارهای گیلان از حساسیت خاصی برخوردار است و مدیریت آن نیازمند نظارت شبانه روزی است و به همین منظور در تمامی مناطق آبیاری شرکت گارد شبانه ایجاد شده تا اجرای برنامه با دقت کامل انجام شود.

مدیرعامل شرکت بهره برداری شبکه های آبیاری و زهکشی استان گیلان در بخشی دیگر از این گفت و گو به تشریح وظایف مدیران آبیاری پرداخت و گفت: نظارت شبانه روزی بر اجرای دقیق برنامه، عدم تمکین مستمر به مزارع پایین دست شبکه، توزیع عادلانه آب در انشعابات، تخلفات دوره ای پمپاژ از چاه ها و بازدیدهای غیرقانونی از چاه ها از جمله موارد زیر است. برداشت شن و ماسه، تملک اراضی، احداث پل های غیرمجاز و تخلیه فاضلاب از جمله وظایف اصلی آنها آبیاری است و همچنین موظفند نیازهای منطقه از جمله لایروبی و احیای کانال را گزارش کنند و در جلسات کمیته تخصیص آب فعال باشند.

محمدحسن زاده در ادامه به نقش آبداران و آبداران در فرآیند توزیع آب اشاره کرد و افزود: آبفاداران به عنوان بخشدار با عقد قرارداد با شرکت وظیفه انتقال و توزیع عادلانه آب در مسیر قنوات را بر عهده دارند و بازدید شبانه روزی، جلوگیری از برداشت های غیرمجاز، همکاری با دهیاران و دهیاری ها و دهیاری ها برای حل و فصل اختلافات از دیگر مشکلات آنان است.

وی همچنین در مورد میراب ها توضیح داد: میراب ها معمولاً کارشناسانی هستند که توسط خود کشاورزان انتخاب می شوند و با تایید بخشداری و معتمدین روستا به کار گرفته می شوند و حق الزحمه آن ها نیز توسط بهره برداران پرداخت می شود و گشت 24 ساعته در مزارع، نظارت بر توزیع عادلانه آب در مخازن درجه 3 و 4 و کمک به حل و فصل اختلافات آبی از مهم ترین موارد میراب است.

مدیرعامل شرکت بهره برداری شبکه های آبیاری و زهکشی گیلان در پایان این گفتگو بر لزوم همکاری همه دست اندرکاران اعم از کشاورز، آبدار و آبیاری برای مدیریت بهینه منابع آبی استان تاکید کرد و گفت: با توجه به شرایط اقلیمی و اهمیت محصول برنج، امیدواریم با هماهنگی و نظارت مستمر بتوانیم آب را در مزرعه عادلانه تامین کنیم. روشی بدون استرس.”

محمدحسن زاده در پایان گفت: در خشکسالی 4 ساله اخیر، در صورت تمهیدات، تدابیر و تصمیمات شجاعانه مدیران شرکت سهامی آب منطقه ای گیلان با همراهی مدیران ارشد استان و همدلی کشاورزان در کنار اقدامات ادارات آبیاری، با مشکلات جدی مدیریت منابع آبی استان مواجه می شدیم.