حس می‌کنید فردی نامرئی پشت سرتان است؟ شاید پای دوست خیالی کودکی در میان است

پایگاه خبری تحلیلی افق میهن (ofoghmihan.ir):

زومیت: یک تحقیق جدید نشان می دهد افرادی که در کودکی یک دوست خیالی داشتند، در بزرگسالی احساس می کنند که یک فرد نامرئی بیشتر از دیگران در نزدیکی آنهاست.

آیا در کودکی دوست خیالی داشتید که با شما بازی کند یا در کنار شما راه برود؟ شاید از آخرین باری که به آن دوست فکر کرده اید، سال ها گذشته باشد، اما تحقیقات جدید نشان می دهد که تجربه داشتن یک دوست خیالی در دوران کودکی ممکن است با پدیده ای عجیب در بزرگسالی مرتبط باشد: احساس حضور شخص دیگری، حتی زمانی که هیچکس در اطراف نیست.

به گزارش ScienceAlert، محققان خاطرات دوران کودکی ۱۸۵ بزرگسال در ترکیه را مورد مطالعه قرار دادند و دریافتند افرادی که در دوران کودکی خود یک دوست خیالی داشتند، بیش از دیگران حضور یک فرد نامرئی را در نزدیکی خود احساس می کردند. این یافته ها احتمال ارتباط بین این دو تجربه و نحوه پردازش مغز اطلاعات مربوط به بدن و محیط اطراف را نشان می دهد.

پدیده دوست خیالی

محققان دانشگاه اقتصاد ازمیر، ترکیه، ۱۸۵ بزرگسال را برای شرکت در این مطالعه افق میهن کردند. هیچ یک از شرکت کنندگان سابقه تشخیص اختلال روانپزشکی یا بیماری عصبی را گزارش نکردند. از این میان ۴۵ نفر به یاد داشتند که در کودکی یک دوست خیالی داشتند.

شرکت کنندگان پرسشنامه ای را تکمیل کردند که میزان تجربه “حس حضور” را در ماه گذشته اندازه گیری می کرد. پدیده ای که در آن شخص بدون دیدن، شنیدن یا دریافت سیگنال حسی خاصی، حضور شخص دیگری را در نزدیکی خود احساس می کند.

نتایج نشان داد افرادی که سابقه داشتن یک دوست خیالی را داشته اند در آزمونی با دامنه ۱۵ تا ۷۵ امتیاز به طور میانگین ۲۵.۵۱ امتیاز کسب کرده اند. میانگین امتیاز افرادی که چنین تجربه ای نداشتند ۰۷/۲۰ بود. این تفاوت نشان می دهد که افرادی که در کودکی دوست خیالی داشتند، در بزرگسالی بیشتر مستعد تجربه احساس حضور شخصی نامرئی هستند. البته محققان تاکید می کنند که این رابطه لزوما به معنای رابطه علت و معلولی نیست.

افرادی که در کودکی یک دوست خیالی داشتند، بیشتر در بزرگسالی احساس حضور شخصی نامرئی را تجربه می کنند.

بررسی خاطرات کودکی شرکت کنندگان یافته جالب دیگری داشت. بیشتر مردم به یاد داشتند که دوستان خیالی آنها معمولاً در جلو یا در کنار آنها بودند. از بین ۱۱۴ تخمین فاصله، ۷۶ مورد نشان داد که دوست خیالی در فاصله کمتر از ۷۰ سانتی متر از بدن تصور شده است.

این فاصله در محدوده ای است که دانشمندان آن را فضای فراشخصی می نامند. ناحیه بلافاصله اطراف بدن که هنگام حرکت، دراز کردن و تعامل با محیط و دیگران از آن استفاده می کنیم.

محققان بر این باورند که وقتی مغز دوست خیالی را تصور می کند، در این فضای نزدیک بدن جایی برای او تعریف می کند. به عبارت دیگر، دوست خیالی ممکن است فقط یک شخصیت در ذهن کودک نباشد، بلکه مغز نمایانگر حضور او در موقعیت خاصی از فضای اطراف بدن است.

تحقیقات قبلی نشان داده است که احساس حضور یک فرد نامرئی می تواند با نحوه پردازش سیگنال های بدن توسط مغز مرتبط باشد.

در یک آزمایش، شرکت کنندگان در حالی که یک روبات پشت آنها را لمس می کرد، دستان خود را حرکت دادند. هنگامی که محققان یک تاخیر کوتاه بین حرکت دست و لمس پشت بدن ایجاد کردند، برخی از شرکت‌کنندگان احساس کردند که فرد دیگری پشت سر آنها قرار دارد.

توضیح احتمالی این بود که ناهماهنگی بین حرکت بدن و بازخورد لمسی باعث می شود که مغز احساس ناشی از حرکت خود فرد را به یک عامل خارجی نسبت دهد.

تحقیقات جدید نشان می دهد که تجربه داشتن یک دوست خیالی در دوران کودکی و احساس حضور فرد دیگری در بزرگسالی هر دو با مکانیسم هایی مرتبط هستند که از طریق آن مغز موقعیت بدن و فضای اطراف خود را درک می کند.

با این حال، تفاوت جالبی بین این دو تجربه وجود دارد. دوستان خیالی دوران کودکی اغلب در مقابل یا در کنار بدن تصور می شوند، اما بزرگسالانی که حضور یک فرد نامرئی را تجربه می کنند اغلب آن را پشت یا در کنار خود احساس می کنند.

محققان معتقدند این تفاوت به ماهیت تجربیات مربوط می شود. کودک معمولاً یک دوست خیالی را برای بازی یا صحبت تصور می کند. بنابراین حضور او در جلو یا کنار بدن طبیعی تر است. در مقابل، احساس حضور کسی در پشت سر ممکن است از سیگنال‌های بدنی مبهم ناشی شود که فرد نمی‌تواند منبع آن را با نگاه کردن شناسایی کند.

البته این توضیحات هنوز فرضیه هستند و مطالعه جدید مستقیماً آنها را آزمایش نکرده است.

آیا دوست خیالی دوران کودکی بر مغز بزرگسالان تأثیر می گذارد؟

علیرغم یافته های جالب، محققان هشدار می دهند که نتایج نباید به عنوان شواهدی برای تأثیر مستقیم دوستان خیالی بر تجربیات بزرگسالی تفسیر شود.

یکی از محدودیت های اصلی مطالعه، تکیه بر خاطرات بزرگسالان از دوران کودکی است. از آنجایی که محققان افراد را از کودکی تا بزرگسالی دنبال نکرده‌اند، مشخص نیست که آیا داشتن یک دوست خیالی در واقع احتمال احساس حضور دیگران را افزایش می‌دهد یا اینکه هر دو تجربه از ویژگی‌های ذهنی مشترک ناشی می‌شوند.

همچنین اکثر شرکت کنندگان زن بودند و همه از طریق دانشگاه جذب شدند. موضوعی که تعمیم نتایج به سایر جمعیت ها را دشوار می کند.

محدودیت مهم دیگر آگاهی شرکت کنندگان از موضوع تحقیق بود. به گفته نویسندگان، این آگاهی ممکن است ارتباط مشاهده شده بین داشتن یک دوست خیالی و احساس حضور دیگران را تقویت کرده باشد. بنابراین، احتمالاً در مطالعه‌ای که در آن موضوع هنگام استخدام شرکت‌کنندگان آشکار نمی‌شود، ارتباط ضعیف‌تری به دست می‌آید.

محققان بر این باورند که مطالعات آتی که کودکان را در طول دوران رشد تا بزرگسالی دنبال می‌کند، می‌تواند روشن کند که آیا ویژگی‌های ذهنی مرتبط با داشتن یک دوست خیالی تا سال‌های بعد نیز ادامه می‌یابد.