نابغهای که جهان را شیفته خود کرد
افق میهن نقطه شروع برای معرفی حرفه و دستاوردهای داوینچی واقعاً کار دشواری است. نقاشی کرد، مجسمه ساخت، طراحی کرد، به رشته معماری رفت، نظریه پردازی کرد و حتی آناتومی انسان را مطالعه کرد! اما جالبتر این است که هر آنچه او در این زمینه های مختلف از خود به جای گذاشته در دنیای امروز یک شاهکار محسوب می شود.
۱۵ آوریل سالروز تولد لئوناردو داوینچی است. کنجکاوی داوینچی سیری ناپذیر بود و خوشبختانه منبع استعداد او بی پایان بود. خالق «مونالیزا»، معروف ترین نقاشی جهان، پا به دنیای علم، ریاضیات، معماری، طراحی، مهندسی، زمین شناسی، نقشه برداری، مجسمه سازی، طراحی و البته نقاشی گذاشت.
آثار بازمانده او به عنوان یک نقاش به طرز تکان دهنده ای کوچک است: کمتر از ۲۰ اثر هنری را می توان به صراحت به داوینچی نسبت داد. اما با وجود این تعداد کم، نام «داوینچی» در لیست معروف ترین، محبوب ترین و حتی گران ترین ها می درخشد. البته در مورد لیست گران ترین ها باید بگوییم که «داوینچی» رهبر مطلق است.
تابلوی “سالواتور موندی” (ناجی جهان) منسوب به این هنرمند در سال ۲۰۱۷ در یک حراجی به قیمت ۴۵۰ میلیون دلار فروخته شد. پرتره مسیح توسط داوینچی که به عنوان «نسخه مردانه مونالیزا» نیز شناخته میشود، مسیح را با دست راستش که در نماز بلند شده و یک گوی شفاف در دست چپش نشان میدهد.
تابلوی رنگ روغن “مونالیزا” از سال ۱۸۰۴ در موزه لوور پاریس نگهداری می شود، سالانه میلیون ها نفر برای بازدید از این تابلو به این موزه می روند و سعی می کنند با معروف ترین اثر “داوینچی” عکسی بگیرند. اعتقاد بر این است که این نقاشی که شباهت زیادی به تصاویر مریم باکره در دوره رنسانس دارد، چهره زنی به نام لیزا گیراردینی، همسر یک تاجر پارچه و ابریشم به نام فرانچسکو جوکوندو را به تصویر می کشد.
پشت سر این زن منظره ای محو شده است که با روش «سفوماتو» خلق شده است. از این روش برای ایجاد تصاویر بدون خطوط و مرزهای واضح استفاده می شود، گویی اشیا در دود یا مه نشان داده می شوند. در این نقاشی، این زن در حالی که دستانش را روی هم گذاشته به چشمان مخاطب خیره شده و لبخند کمرنگی بر لب دارد. البته لبخند خاص این شخصیت مدت هاست که توجه بینندگان را به خود جلب کرده است. به گونه ای که مخاطب تماشاگر این تابلو به راحتی نمی تواند حال و هوای این زن و یا قصد نقاش را تشخیص دهد.
نکته مهم دیگر این تابلو نگاه اوست. با نگاه کردن به این نقاشی، عده ای احساس می کنند که چشمان او در قسمت های مختلف اتاق آنها را دنبال می کند. گویی او یک موجود زنده است. با این وجود و اگرچه به نظر می رسد که چشمان این زن مخاطب را دنبال می کند، اما آنچه به عنوان «اثر مونالیزا» شناخته می شود در این نقاشی رخ نمی دهد. در واقع محققان آلمانی معتقدند چشمان این زن ۱۵ درجه به سمت راست افراد است که به گوش افراد نزدیکتر از چشم آنها است.
اشتیاق دیدن نقاشی او به حدی شگفت انگیز است که حتی در میان شاهکارهای متعدد هنرمندان مشهور جهان در موزه لوور، مسئولان این موزه مجبور شدند برای مدیریت بهتر تعداد بازدیدکنندگان، اتاق جداگانه ای را به مونالیزا اختصاص دهند.
یکی از مشهورترین آثار به جا مانده از او شاهکاری به نام «شام آخر» است. داوینچی ساخت این نقاشی دیواری را در اواخر قرن پانزدهم در سال ۱۴۹۵ آغاز کرد و سه سال بعد آن را تکمیل کرد. این نقاشی که بر روی دیوار کلیسای سانتا ماریا دل گرازیه در میلان خلق شده است، به عنوان یکی از مشهورترین نقاشی های داوینچی شناخته می شود. نقاشی اصلی در ابعاد ۴.۶ متر در ۸.۸ متر ایجاد شده است.
موضوع این نقاشی آخرین شام مسیح و حواریون قبل از خیانت یهودا است. این نقاشی در واقع تفسیری مصور از وقایع نقل شده در «عهد جدید» است. این نقاشی واکنش حواریون را در لحظه ای به تصویر می کشد که مسیح اعلام می کند یکی از آنها به او خیانت خواهد کرد.
وقتی داوینچی شروع به خلق این نقاشی کرد، مهارت چندانی نداشت. کمی تمرین کرد و سپس رنگ را روی گچ خشک دیوار کشید. به همین دلیل است که این نقاشی در آزمون زمان تاب نیاورد. حتی در روند خلق تابلو نیز مشکلاتی مانند پوسته شدن وجود داشت. در آن زمان «داوینچی» برای حل این مشکلات با چالش های زیادی روبرو بود. در طول سال ها، تلاش های متعددی برای بازسازی آن انجام شد. بنابراین امروز اندکی از شاهکار اصلی باقی مانده است.
لئوناردو پس از گذراندن بیشتر عمر خود بین فلورانس، میلان و مدت کوتاهی در رم، سپس به فرانسه نقل مکان کرد و سه سال آخر خود را در دربار فرانسیس اول به عنوان نقاش و مجسمهساز گذراند. او در ۲ مه ۱۵۱۹ در آمبویز درگذشت.
رمز و راز در جنبه های مختلف زندگی و کار داوینچی بدون شک تأثیری بر شیفتگی جهان به این استاد دوره رنسانس نداشته است. پس از گذشت چندین قرن از مرگ این هنرمند، به نظر می رسد جهان بیشتر مجذوب او شده است.
منبع: ایسنا
