چرا هوش مصنوعی تا این اندازه انسانها را میترساند؟
کجارو: از فیلم های علمی تخیلی گرفته تا هشدارهای دانشمندان، بسیاری نگران هستند که روزی هوش مصنوعی از کنترل انسان خارج شود و به یک تهدید جدی تبدیل شود.
وقتی ماشینها رفتاری شبیه انسان از خود نشان میدهند یا رایانهها تواناییهایی شبیه هوش و خلاقیت انسان به دست میآورند، بسیاری از مردم درباره آیندهای که در آن رباتها بر انسانها حکومت میکنند شوخی میکنند.
اما در پس این شوخی ها، نگرانی عمیق تری وجود دارد. سالهاست که فیلمها و داستانهای علمی تخیلی آیندهای را به تصویر میکشند که در آن هوش مصنوعی از کنترل سازندگانش خارج میشود، از انسانها پیشی میگیرد و در نهایت به تهدیدی برای بشریت تبدیل میشود. آثاری مانند «2001: A Space Odyssey» و «Avengers: Age of Ultron» دقیقاً روی همین ترس قدیمی تمرکز دارند.
این دغدغه در سریال علمی تخیلی «انسان ها» نیز دیده می شود. در فصل سوم این سریال انسان های مصنوعی باهوش با ترس و نفرت مردم روبرو می شوند و برای بقا و به دست آوردن حقوق اولیه خود مبارزه می کنند. زیرا بسیاری آنها را خطرناک و کمتر از انسان می دانند.
در دنیای واقعی، همه از پیشرفت هوش مصنوعی استقبال نمی کنند. در سال های اخیر همزمان با پیشرفت سریع فناوری، بسیاری از چهره های شناخته شده دنیای علم و فناوری نسبت به خطرات احتمالی هوش مصنوعی هشدار داده اند. حتی برخی معتقدند که این فناوری ممکن است بقای انسان را در آینده تهدید کند.
ایلان ماسک یکی از افرادی است که بارها نسبت به خطرات هوش مصنوعی هشدار داده است. در سال 2017، او اعلام کرد که کسانی که با پیشرفته ترین سیستم های هوش مصنوعی کار می کنند باید نگران آینده این فناوری باشند. ماسک قبلا هوش مصنوعی را “بزرگترین تهدید وجودی برای بشریت” توصیف کرده بود.
استیون هاوکینگ، فیزیکدان مشهور بریتانیایی، در سال 2014 هشدار داد که توسعه کامل هوش مصنوعی می تواند به پایان نسل بشر منجر شود.
در همین حال، برخی از محققان به عمد پروژه هایی طراحی کرده اند که جنبه ترسناک هوش مصنوعی را نشان می دهد. به عنوان مثال، شبکه عصبی «ماشین کابوس» که در سال 2016 توسط محققان MIT معرفی شد، عکس های عادی را به تصاویر ترسناک و کابوس وار تبدیل کرد.
پروژه دیگری به نام “شلی” نیز با استفاده از هزاران داستان ترسناک ارسال شده در Reddit آموزش داده شد و داستان های ترسناک تولید کرد. هدف از این پروژه ها بررسی توانایی هوش مصنوعی در ایجاد ترس در انسان بود.
ترس افراد از هوش مصنوعی معمولا به دو دسته تقسیم می شود. اول نگرانی از اینکه هوش مصنوعی روزی آگاه می شود و علیه انسان ها عمل می کند و دوم ترس از اینکه انسان ها از هوش مصنوعی برای اهداف مخرب استفاده کنند.
برخی از مردم فکر میکنند که اگر هوش مصنوعی از انسانها باهوشتر شود، ممکن است مانند رفتار انسانها با موجودات ضعیفتر، با انسانها رفتار کند. با این حال، بسیاری از کارشناسان تاکید می کنند که این تصور بیشتر به دلیل سوء تفاهم در مورد ماهیت واقعی هوش مصنوعی است.
هوش مصنوعی در چارچوب الگوریتمها و محدودیتهای خاصی کار میکند و قابلیتهای آن تنها در حوزههایی که برای آن تعریف شدهاند استفاده میشود. به عنوان مثال، یک سیستم هوش مصنوعی می تواند عملکرد فوق العاده ای در شطرنج داشته باشد یا اشیاء را در تصاویر با سرعت بالا تشخیص دهد. اما این به معنای داشتن شعور یا هوش انسانی نیست.
به گفته محققان، تاکنون هیچ پیشرفت واقعی در ایجاد «خودآگاهی» در هوش مصنوعی حاصل نشده است و چنین چیزی حداقل در آینده نزدیک بعید به نظر می رسد.
در مقابل، نگرانی در مورد سوء استفاده انسان از هوش مصنوعی واقعی تر است. همانطور که هر ابزار یا فناوری دیگری را می توان برای اهداف مثبت یا مخرب استفاده کرد، هوش مصنوعی نیز ممکن است برای ایجاد سلاح ها یا سیستم های خطرناک استفاده شود. موضوعی که بسیاری آن را نیازمند نظارت و قانون گذاری جدی می دانند.
با وجود تمام این نگرانی ها، هوش مصنوعی می تواند مزایای مهمی نیز داشته باشد. به عنوان مثال، الگوریتمهای تشخیص تصویر پیشرفته میتوانند به پزشکان در تشخیص خالهای سرطانی کمک کنند و خودروهای خودران ممکن است تعداد تصادفات مرگبار ناشی از خطای انسانی را در آینده کاهش دهند.
با این حال، ترس از هوش مصنوعی که آگاهانه و خارج از کنترل است، همچنان یکی از مهم ترین نگرانی هایی است که هم در فیلم ها و داستان های علمی تخیلی و هم در بحث های علمی درباره آینده فناوری دیده می شود.
