برای نخستین بار، یک ماهواره آنچه را از فضا میبیند خودش شناسایی کرد
دانشمندان برای اولین بار موفق به تجهیز ماهواره ای به هوش مصنوعی شدند که می تواند آنچه را که از فضا می بیند بدون ارسال تصاویر به زمین شناسایی و توضیح دهد. تاکنون ماهواره ها فقط تصاویر را ثبت می کردند و برای بررسی توسط انسان یا الگوریتم های کامپیوتری به زمین می فرستادند، اما با افزایش حجم تصاویر، این روش به دلیل محدودیت های زمان، پهنای باند و مصرف انرژی دیگر مانند گذشته کارایی ندارد.
به گزارش افق میهن و به نقل از sciencealert; با استفاده از سیستم NAVI-Orbital که توسط محققان آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا (JPL) و Loft Orbital توسعه یافته است، ماهواره YAM-9 می تواند تصاویر را مستقیماً در مدار تجزیه و تحلیل کند. همچنین اپراتورها می توانند به جای برنامه نویسی پیچیده، تنها با نوشتن دستورات ساده ای مانند «همه خطوط راه آهن در این منطقه را بیابید» یا «علائم سیل را شناسایی کنید» ماموریت جدیدی برای ماهواره تعریف کنند.
هوش مصنوعی مورد استفاده در این سیستم مدل Gemma 3 متعلق به Google DeepMind است. یک مدل سبک وزن که هم متن و هم تصاویر را پردازش می کند و به اندازه کافی کوچک است که روی ماهواره اجرا شود. این سیستم از سه بخش تشکیل شده است: بخشی که وظایف را مدیریت می کند، بخشی که تصاویر را تجزیه و تحلیل و طبقه بندی می کند و بخشی که به اپراتور اجازه می دهد تا با ماهواره صحبت کند.
در آزمایشهای زمینی، این فناوری توانست حدود ۷۹۶۰ تصویر را با دقت ۸۸.۲ درصد در دستههایی مانند مناطق مسکونی، سواحل، زمینهای کشاورزی و کوهها طبقهبندی کند. تاکنون تنها دو آزمایش واقعی در مدار انجام شده است، اما محققان قصد دارند آزمایش های بیشتری را انجام دهند.
به گفته محققان، این فناوری در آینده می تواند برای نظارت بر زمان واقعی آتش سوزی جنگل ها، سیل، نشت نفت، فعالیت های غیرمعمول در بنادر و مرزها و حتی هدایت ماموریت های اکتشافی در ماه و مریخ مورد استفاده قرار گیرد. آنها معتقدند که اگر شبکه ای متشکل از 100 ماهواره مشابه در مدار قرار گیرد، امکان رصد کل زمین تقریباً آنی وجود خواهد داشت.
با این حال، محققان تأکید میکنند که این فناوری هنوز در مراحل اولیه خود است و سؤالات مهمی درباره دقت، امنیت و پیامدهای اخلاقی آن، از جمله خطر نظارت گسترده و واگذاری تصمیمگیریهای حساس به هوش مصنوعی، بیپاسخ مانده است. با وجود این چالش ها، آنها معتقدند چنین ماهواره های هوشمند در آینده به بخشی عادی از ماموریت های فضایی تبدیل خواهند شد.
