آخرین وضعیت خشکسالی و بارش کشور؛ نقشه‌ها چه می‌گویند؟

به گزارش خبرگزاری افق میهن، پایش مستمر شاخص های اقلیمی اعم از بارندگی، دما و شرایط خشکسالی یکی از مهم ترین ابزارهای ارزیابی شرایط آب و هوایی کشور است. این اطلاعات تصویر روشنی از روند تغییرات آب و هوا ارائه می دهد و مبنایی برای تصمیم گیری در بخش های مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیط زیست و مدیریت بحران است.

بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آنها با میانگین های بلندمدت امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاه مدت و بلندمدت را فراهم می کند و این داده ها علاوه بر نشان دادن وضعیت موجود، در پیش بینی خطرات احتمالی و برنامه ریزی برای کاهش اثرات خشکسالی یا مدیریت منابع آب نیز نقش موثری دارند.

در سال‌های اخیر تغییر الگوی بارندگی، افزایش نوسانات دما و وقوع دوره‌های متوالی خشکسالی اهمیت انتشار گزارش‌های اقلیمی را دوچندان کرده است که با تکیه بر داده‌های علمی و شبکه گسترده ایستگاه‌های هواشناسی، تصویر دقیقی از شرایط جوی و اقلیمی کشور ارائه می‌کند.

دسترسی به اطلاعات به روز شاخص های اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای متصدیان بخش کشاورزی، فعالان منابع طبیعی و حتی عموم مردم حائز اهمیت است، زیرا آگاهی از روند تغییرات اقلیمی می تواند نقش موثری در تصمیم گیری های روزانه و برنامه ریزی های بلند مدت داشته باشد.

بارش در شمال و جنوب شرق کشور؛ کاهش بارندگی نسبت به بلند مدت

صادق ضیائیان رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور در گفت و گو با خبرنگار افق میهن با بیان اینکه از بیست و نهم تیر تا چهارم مرداد با توجه به نقشه فوق، مناطق شمال و جنوب شرق کشور شاهد بارندگی بوده اند، وی گفت: میانگین بارندگی در استان البرز ۴.۴ میلی متر، تهران ۱.۷ میلی متر، خراسان شمالی ۰.۴ میلی متر، زنجان، سیستان و بلوچستان ۰.۶ میلی متر، قزوین ۳.۵ میلی متر طول و کرمانشاه ۳.۵ میلی متر بیشتر از ۰.۲ میلی متر است. بارندگی در این هفته

وی با بیان اینکه میانگین بارندگی کشور نسبت به دوره بلندمدت کمتر بوده است، افزود: بیشترین بارندگی تجمعی در هفته جاری در ایستگاه برخانی ۷۱ میلی متر و در ایستگاه های اسلام آباد و بناب در استان سیستان و بلوچستان به ترتیب ۶۳ و ۶۰ میلی متر به ثبت رسیده است.

بارش باران بیش از حد نرمال در بخش‌هایی از شمال و غرب؛ بارش کم در چند استان

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه فوق کل انحراف بارندگی تجمعی در هفته چهل و چهارم سال زراعی گذشته را نسبت به مدت مشابه در دوره زمانی بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۸ نشان می دهد و اظهار داشت: با توجه به انحراف درازمدت این هفته نسبت به نقشه بلندمدت این هفته نسبت به مدت مشابه در سال زراعی ۱۳۹۸. بارندگی در بیشتر مناطق کشور در محدوده نرمال تا زیر نرمال بوده است.

ضیائیان ادامه داد: استان‌های سمنان، تهران، البرز، قزوین، کردستان و کرمانشاه در بخش‌هایی از مساحت خود بیش از نرمال تا ۴۰ میلی‌متر بارندگی داشته‌اند و استان‌های خراسان شمالی، گلستان، مازندران، گیلان، سیستان و بلوچستان و کرمان در بخش‌هایی از محدوده خود بیش از نرمال و در سایر نقاط تا ۴۰ میلی‌متر بارندگی داشته‌اند. تا ۱۵ میلی متر

وی گفت: استان های اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، فارس و هرمزگان نیز تا ۱۵ میلی متر بارندگی کمتر از حد نرمال داشتند و سایر استان های کشور در شرایط نرمال قرار داشتند.

غلبه شرایط عادی؛ همزمانی قحطی و خشکسالی در مناطقی از کشور

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه فوق وضعیت خشکسالی را بر اساس شاخص کوتاه مدت موثر ۱۴ روزه EDI نشان می دهد، افزود: این نقشه نشان می دهد که از نظر شاخص خشکسالی موثر، بیشتر مساحت کشور در این دوره ۱۴ روزه در شرایط نرمال بوده است.

ضیائیان با بیان اینکه استان‌های خراسان شمالی، البرز، قزوین و کردستان در بخش‌هایی از محدوده خود خشکسالی خفیف تا شدید را تجربه کرده‌اند، افزود: استان‌های سمنان، تهران، مازندران، گیلان، زنجان، فارس، کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان در بخش‌هایی از منطقه خود خشکسالی خفیف تا شدید و در سایر نقاط خشکسالی ملایم تا معتدل را تجربه کرده‌اند.

وی خاطرنشان کرد: استان‌های گلستان، اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی در بخش‌هایی از مساحت خود خشکسالی خفیف داشته‌اند و سایر مناطق کشور در شرایط عادی قرار دارند.

افزایش ۱.۲ درجه ای دمای کشور؛ یزد گرمتر از حد معمول شد

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: نمودار و نقشه زیر تفاوت میانگین دمای هفته چهل و چهارم سال زراعی جاری با میانگین بلندمدت دمای ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه را برای کشور و استان ها نشان می دهد که میانگین دمای کل کشور را ۲ درجه افزایش داده است. و اکثر استان های کشور افزایش دما را تجربه کرده اند.

ضیائیان افزود: بیشترین ناهنجاری مثبت در میانگین دمای هفته در استان یزد با ۲.۵ درجه و کمترین آن مربوط به استان کهگیلویه و بویراحمد با ۰.۳ درجه بوده و استان های کردستان و بوشهر نسبت به میانگین بلندمدت دمای هفته جاری تغییر دمای محسوسی نداشته اند.

بررسی مستمر شاخص های اقلیمی، علاوه بر نشان دادن وضعیت موجود، امکان ارزیابی روند تغییرات اقلیمی و اثرات آن بر منابع طبیعی و فعالیت های اقتصادی را فراهم می کند. تداوم این پایش ها زمینه ساز تصمیم گیری دقیق تر در حوزه های مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.

تغییرات شاخص‌های بارش، دما و خشکسالی از جمله مهم‌ترین متغیرهایی هستند که می‌توانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و بنابراین تحلیل منظم این داده‌ها برای برنامه‌ریزی و مدیریت مخاطرات اقلیمی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از داده های علمی و به روز در تدوین سیاست های مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تاکید دارند. استفاده از این اطلاعات می تواند مبنایی برای افزایش تاب آوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارات ناشی از نوسانات جوی باشد.

انتشار منظم گزارش های اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از شرایط آب و هوایی کشور، امکان نظارت دقیق بر روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم می کند و به تصمیم گیرندگان و افراد کمک می کند تا با درک بهتر شرایط، برنامه ریزی موثرتری برای آینده داشته باشند.