تغییر ساعت تابستانی خطر ابتلا به بیماریهای چشمی را تا ۳۰ درصد افزایش میدهد
زومیت: محققان با تجزیه و تحلیل بیش از 12.6 میلیون پرونده پزشکی، ارتباط قابل توجهی بین ساعات تابستانی و خطر ابتلا به بیماری های شبکیه پیدا کردند.
هر ساله در بسیاری از نقاط جهان، با فرا رسیدن فصل بهار، ساعت ها یک ساعت به جلو کشیده می شوند تا نور روز طولانی تر شود. این تغییر که به عنوان زمان صرفه جویی در روز شناخته می شود، اگرچه مزایایی مانند صرفه جویی در انرژی و افزایش فرصت برای فعالیت های عصرگاهی دارد، اما برای سلامتی نیز هزینه دارد. یکی از جدیدترین این هزینه ها تاثیر آن بر سلامت چشم است.
مطالعات قبلی نشان داده اند که تغییر زمان بهار با از دست دادن یک ساعت خواب، می تواند خطر حمله قلبی و سکته را افزایش دهد. این بار گروهی از محققان به سرپرستی دکتر کایل چان از گروه چشم پزشکی دانشگاه نورث وسترن به بررسی اثرات این تغییر بر روی شبکیه چشم رفتند. شبکیه، لایه حساس به نور در پشت چشم، یکی از فعال ترین بافت های بدن از نظر متابولیکی است و دارای شبکه پیچیده ای از رگ های خونی میکروسکوپی است.
شبکیه چشم یکی از مولدترین بافت های بدن است و اختلال خواب ناشی از تغییر ساعت با ایجاد التهاب و تغییرات متابولیک به عروق ظریف آن آسیب می رساند.
با بررسی سوابق سلامت بیش از 12.6 میلیون داوطلب بزرگسال در یک دوره دو ساله، محققان متوجه الگوی جالبی شدند. به گزارش نیواطلس، در هفته های پس از تغییر ساعت بهار (که با از دست دادن یک ساعت خواب همراه است)، خطر ابتلا به دو بیماری مهم چشمی، یعنی رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو و دژنراسیون ماکولا وابسته به سن از نوع نئوواسکولار، 30 درصد افزایش یافت. از سوی دیگر، پس از تغییر ساعت پاییز (که با یک ساعت خواب اضافی همراه است)، خطر ابتلا به این بیماری ها و همچنین انسداد سیاهرگ شبکیه به میزان قابل توجهی 20 درصد کاهش یافت.
بیماری های مورد بررسی در این مطالعه از جمله علل مهم کاهش بینایی و نابینایی در سالمندان است. رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو یک عارضه پیشرفته دیابت است که در آن عروق خونی جدید و غیرطبیعی در شبکیه رشد می کنند و می توانند باعث خونریزی و از دست دادن شدید بینایی شوند.
دژنراسیون ماکولا مرتبط با افزایش سن نیز یک بیماری شایع در افراد مسن است که در آن عروق خونی غیرطبیعی در زیر ماکولا (مرکز بینایی شبکیه) رشد می کنند و به تدریج دید مرکزی را از بین می برند. انسداد سیاهرگ شبکیه نیز به دلیل انسداد رگ های خونی شبکیه رخ می دهد و می تواند باعث کاهش ناگهانی بینایی شود. هر سه این بیماری ها با عوامل خطر یکسانی مانند قلب و سکته همراه هستند و شیوع آنها با افزایش سن افزایش می یابد.
دکتر رخسان میرزا، چشم پزشک و نویسنده ارشد این تحقیق می گوید: با توجه به اینکه شبکیه یکی از بافت های پربازده بدن از نظر مصرف انرژی است و دارای رگ های خونی بسیار ظریفی است، دریافت که اختلالات خواب می تواند بر سلامت آن تأثیر بگذارد دور از انتظار نبود.
اگرچه تاثیر تغییر ساعت بر سلامت چشم ها قابل توجه است، اما یک اقدام ساده می تواند این خطر را تا حدودی کاهش دهد: جبران خواب از دست رفته. با توجه به اینکه شیوع بیماری های چشمی مرتبط با افزایش سن در حال افزایش است، توجه به کیفیت خواب و حفظ الگوی منظم می تواند گام مهمی در حفظ سلامت بینایی در دوران سالمندی باشد. دکتر میرزا در پایان تاکید می کند که یافته ها اهمیت خواب کافی را بیش از هر زمان دیگری نشان می دهد و شاید بهانه ای باشد برای اینکه بهار آینده کمی زودتر به رختخواب برویم.
