رمزگشایی از دی‌ان‌ای باستانی، ریشه مشترک وایکینگ‌ها و آنگلوساکسون‌ها را فاش کرد
تجزیه و تحلیل ژنتیکی ۴۵۰۰ انسان باستانی نشان می دهد که مهاجرت های ناشناخته در اروپا ارتباط عمیقی بین وایکینگ ها و آنگلوساکسون ها ایجاد کرده است.
برخلاف استخوان ها و ابزار آنها، زبان انسان های باستان در خاک باقی نمی ماند، اما دانشمندان راه دیگری برای بررسی تاریخ زبان ها پیدا کرده اند: مطالعه DNA انسان هایی که هزاران سال پیش می زیسته اند.
محققان دانشگاه کپنهاگ و دانشگاه لیدن اطلاعات ژنتیکی بیش از ۴۵۰۰ انسان باستانی را تجزیه و تحلیل کردند. این مردم در مناطق مختلف اروپا زندگی می کردند و سن بقایای آنها از حدود پنج هزار تا هزار سال پیش، یعنی از اواخر عصر نوسنگی تا پایان عصر وایکینگ، متفاوت بود.
به گزارش IFL Science، دانشمندان با مطالعه DNA توانستند مسیر مهاجرت جمعیت های باستانی و نحوه در هم آمیختگی آنها را بازسازی کنند. آنها سپس این اطلاعات را با شواهد باستان‌شناسی و زبان‌شناختی، مانند نوشته‌های باستانی، معماری خانه‌ها و شیوه‌های تدفین ترکیب کردند تا دریابند چگونه زبان‌های ژرمنی و سلتی در سراسر اروپا گسترش یافته‌اند.
یکی از مهمترین یافته های تحقیقاتی مربوط به مهاجرت گسترده در حدود ۱۵۰۰ سال پیش است. در آن زمان، چند قرن قبل از آغاز عصر وایکینگ ها، گروه های زیادی از ساکنان شمال آلمان امروزی به دانمارک و جنوب سوئد مهاجرت کردند.
نکته جالب این است که زمان این مهاجرت همزمان با شکل گیری زبان نورس قدیم، زبان رایج در میان ساکنان اسکاندیناوی و اجداد وایکینگ ها است. این کشف ممکن است توضیح دهد که چرا زبان نورس قدیم در برخی منابع تاریخی به عنوان “زبان دانمارکی” شناخته می شد.
تجزیه و تحلیل DNA نشان داد که وایکینگ های دانمارکی و سوئدی پیوند ژنتیکی نزدیکی با جمعیت شمال آلمان داشتند. همان جمعیت هایی که به اجداد آنگلوساکسون بریتانیا نیز مربوط بودند.
آنگلوساکسون ها گروه هایی از مردم ژرمن بودند که از حدود قرن پنجم میلادی به بریتانیا مهاجرت کردند و در شکل گیری زبان و فرهنگ انگلیسی نقش داشتند.
یافته های جدید نشان می دهد که شباهت های فرهنگی و زبانی بین وایکینگ ها و آنگلوساکسون ها تصادفی نبوده و برخی از آنها را می توان با ریشه های مشترک جمعیتی توضیح داد.
محققان در تحقیقات خود مهاجرت ناشناخته دیگری را نیز شناسایی کردند که حدود چهار هزار سال پیش رخ داده است. در آن زمان گروهی از مردم از منطقه دریای بالتیک به سوئد کنونی مهاجرت کردند. شواهد نشان می دهد که این مهاجران احتمالاً اشکال اولیه زبان های ژرمنی را با خود به اسکاندیناوی آورده اند.
حدود ۵۰۰ سال بعد، ویژگی های ژنتیکی این جمعیت در بخش بزرگی از اسکاندیناوی گسترش یافت. محققان بر این باورند که زبان آنها نیز در این دوره متداول شد و تأثیر ماندگاری بر زبان ها و جمعیت های شمال اروپا گذاشت.
آنچه غیر منتظره است این است که مهاجرت شناسایی شده بیش از هزار سال دیرتر از دیدگاه رایج در مورد گسترش زبان های ژرمنی در شمال اروپا رخ داده است.
به گفته هیو مک کال، محقق دانشگاه کپنهاگ و نویسنده اصلی این مطالعه، محققان برای بیش از یک قرن در مورد زمان و محل پیدایش زبان‌های ژرمنی در شمال اروپا اختلاف نظر داشتند. اکنون شواهد ژنتیکی امکان آزمایش مستقیم برخی از این فرضیه ها را فراهم کرده است.
یافته های تحقیق به زبان های ژرمنی محدود نمی شود. دانشمندان همچنین شواهد جدیدی در مورد منشاء زبان های سلتی به دست آورده اند.
امروزه زبان های سلتی در مناطق محدودی از ایرلند، ولز، اسکاتلند و منطقه بریتانیایی فرانسه رایج است، اما حدود ۲۵۰۰ سال پیش در بخش های وسیعی از اروپا به آنها صحبت می شد. یکی از پرسش های قدیمی زبان شناسان این بوده است که آیا زبان های سلتی برای اولین بار در اروپای غربی شکل گرفته اند یا از نواحی مرکزی این قاره گسترش یافته اند؟
نتایج تحقیقات جدید با بررسی مهاجرت جمعیت های باستانی، امکان شکل گیری زبان های سلتی را در اروپای مرکزی تقویت می کند.
گاس کرونن، زبان شناس در دانشگاه لیدن و دانشگاه کپنهاگ، می گوید که منشا زبان های سلتی بیش از صد سال است که مورد بحث بوده است. به گفته وی، DNA باستانی شواهد جدیدی ارائه می دهد که می توان از آنها برای ارزیابی دقیق تر نظریه های مختلف استفاده کرد.
علیرغم یافته های جدید، محققان بر یک محدودیت مهم تاکید می کنند: DNA به تنهایی نمی گوید که یک فرد به چه زبانی صحبت می کند.
زبان معمولاً از طریق خانواده و جامعه منتقل می شود، اما تماس با فرهنگ های دیگر می تواند زبان یک جمعیت را تغییر دهد. بنابراین، افراد با منشاء ژنتیکی مشابه لزوماً به یک زبان صحبت نمی کنند. به همین دلیل، دانشمندان باید اطلاعات ژنتیکی را همراه با شواهد تاریخی، باستان‌شناسی و زبان‌شناختی برای بازسازی تاریخ زبان‌ها بررسی کنند.
کریستین کریستینسن، استاد باستان شناسی در دانشگاه گوتنبرگ، معتقد است که ترکیب این روش ها به محققان این امکان را می دهد که به سوالاتی پاسخ دهند که برای نسل ها بی پاسخ مانده است.
این گزارش بر اساس دو مطالعه مرتبط منتشر شده در مجله Nature است:
تحقیق اول: بررسی منشأ و گسترش زبان‌های ژرمنی با استفاده از DNA باستانی. شامل یافته های مربوط به مهاجرت های باستانی و ارتباط ژنتیکی وایکینگ ها و آنگلوساکسون ها است.
مطالعه دوم: بررسی منشأ و گسترش زبان های سلتی با استفاده از DNA باستانی. شامل شواهد جدیدی در مورد منشاء احتمالی زبان های سلتی در اروپای مرکزی است.
منبع: زومیت
